Δημοτικά σχολεία: Τι αλλάζει με τα τμήματα, τα όρια μαθητών και την κατανομή τάξεων για το νέο σχολικό έτος
Με φόντο τον προγραμματισμό της νέας σχολικής χρονιάς, το υπουργείο Παιδείας ξεκαθαρίζει το πλαίσιο για τη συγκρότηση των τμημάτων στα Δημοτικά Σχολεία, τις προθεσμίες για το Ολοήμερο Πρόγραμμα, αλλά και τους κανόνες κατανομής τάξεων στους εκπαιδευτικούς. Οι σχετικές διατάξεις καθορίζουν όχι μόνο τον μέγιστο και ελάχιστο αριθμό μαθητών ανά τμήμα, αλλά και κρίσιμες λεπτομέρειες για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων, σε μια περίοδο όπου ο σχεδιασμός για τη νέα χρονιά συναντά τα γνωστά ζητήματα στελέχωσης, οργανικότητας και λειτουργικών αναγκών.
Με το βλέμμα στραμμένο στη σχολική χρονιά 2026-2027, το υπουργείο Παιδείας ενεργοποιεί τον σχεδιασμό για τη συγκρότηση των τμημάτων στα Δημοτικά Σχολεία, καθορίζοντας συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, αριθμητικά όρια και κανόνες κατανομής των τάξεων στους εκπαιδευτικούς.
Οι σχετικές προβλέψεις αφορούν ένα κρίσιμο κομμάτι της λειτουργίας των σχολικών μονάδων, καθώς από τον τρόπο που θα διαμορφωθούν τα τμήματα εξαρτώνται άμεσα η καθημερινότητα μαθητών και εκπαιδευτικών, η λειτουργία του Ολοήμερου Προγράμματος, αλλά και οι πραγματικές ανάγκες στελέχωσης των σχολείων.
Πόσοι μαθητές προβλέπονται ανά τμήμα
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα στο Δημοτικό Σχολείο παραμένει στους 25 μαθητές.
Για τα σχολεία που είναι επταθέσια και άνω, προβλέπεται και ελάχιστο όριο, καθώς κάθε τμήμα δεν μπορεί να έχει λιγότερους από 15 μαθητές.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η συγκρότηση τμημάτων γίνεται μέσα σε ένα αυστηρά προκαθορισμένο πλαίσιο, το οποίο επηρεάζει άμεσα τόσο τον αριθμό των τμημάτων όσο και τις ανάγκες σε εκπαιδευτικό προσωπικό.
Σε περίπτωση που οι εγγραφές υπερβούν το όριο των 25 μαθητών ανά τμήμα, ενεργοποιούνται οι ειδικές διατάξεις για τη διαχείριση υπεράριθμων εγγραφών.
Προθεσμία-κλειδί η 25η Μαΐου
Ιδιαίτερη σημασία έχει η Δευτέρα 25 Μαΐου 2026, καθώς μέχρι τότε πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί:
- ο αριθμός μαθητών στα τμήματα της Πρωινής Ζώνης
- τα τμήματα του Προαιρετικού Ολοήμερου Προγράμματος
- τα τμήματα του Αναβαθμισμένου Ολοήμερου Δημοτικού
Πρόκειται για ημερομηνία με ιδιαίτερο βάρος, καθώς από αυτήν εξαρτάται ο συνολικός λειτουργικός σχεδιασμός κάθε σχολικής μονάδας.
Πώς γίνεται η κατανομή τάξεων στους εκπαιδευτικούς
Η κατανομή τάξεων δεν αποτελεί προσωπική απόφαση του διευθυντή, αλλά συλλογική διαδικασία.
Συγκεκριμένα, πραγματοποιείται με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, ύστερα από εισήγηση του διευθυντή ή προϊσταμένου της σχολικής μονάδας.
Εφόσον δεν υπάρχουν μεταβολές ή σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, η διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρώνεται το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουνίου.
Αν όμως υπάρχουν εκκρεμότητες στη στελέχωση, η κατανομή μπορεί να μετατεθεί για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Με την έναρξη του σχολικού έτους, οι εκπαιδευτικοί έχουν προθεσμία έως τρεις εργάσιμες ημέρες για να υποβάλουν τις προτιμήσεις τους σχετικά με τις αναθέσεις μαθημάτων και τάξεων.
Ωστόσο, οι προτιμήσεις αυτές δεν λειτουργούν δεσμευτικά, καθώς η τελική απόφαση λαμβάνεται με παιδαγωγικά και λειτουργικά κριτήρια.
Το υπουργείο υπενθυμίζει συγκεκριμένες αρχές που πρέπει να τηρούνται:
Όριο συνεχόμενης ανάληψης τάξης
Ο ίδιος εκπαιδευτικός δεν πρέπει να αναλαμβάνει το ίδιο τμήμα για περισσότερα από δύο συνεχόμενα χρόνια.
Τρίτη συνεχόμενη χρονιά επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, με ειδική παιδαγωγική τεκμηρίωση και σύμφωνη γνώμη του Συμβούλου Εκπαίδευσης.
Πέρα από αυτό, δεν επιτρέπεται συνολικά ανάληψη του ίδιου τμήματος πέραν της τριετίας, είτε συνεχόμενα είτε όχι.
Αποφυγή «μόνιμης» ανάθεσης στις ίδιες τάξεις
Συνιστάται να αποφεύγεται η συνεχής ανάθεση του ίδιου κύκλου τάξεων (π.χ. μόνο Α’-Β’ Δημοτικού) στον ίδιο εκπαιδευτικό.
Ζήτημα δεοντολογίας
Για παιδαγωγικούς λόγους, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να μην αναλαμβάνουν τμήματα όπου φοιτούν τα δικά τους παιδιά.
Τι δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο
Ξεκάθαρη είναι η πρόβλεψη ότι:
- τα χρόνια υπηρεσίας
- η οργανική θέση
- η ιδιότητα αναπληρωτή
- η απόσπαση
δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως κριτήρια για την κατανομή των τάξεων.
Πρόκειται για πρόβλεψη που επιχειρεί να αποτρέψει εσωτερικές ανισότητες και υπηρεσιακές διακρίσεις.
Σε περίπτωση που ο Σύλλογος Διδασκόντων δεν καταλήξει σε συμφωνία, την τελική απόφαση λαμβάνει ο διευθυντής της σχολικής μονάδας.
Η πρόβλεψη αυτή δίνει σαφές διοικητικό εργαλείο για την αποφυγή αδιεξόδων.
Τι ισχύει για συστεγαζόμενα σχολεία
Στα συστεγαζόμενα σχολεία μπορούν να δημιουργούνται κοινά τμήματα:
- Πρόωρης Υποδοχής
- Ολοήμερου Προγράμματος
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται κοινή απόφαση των συλλόγων διδασκόντων.
Αν υπάρξει διαφωνία, παρεμβαίνει η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Το μεγάλο ερώτημα πίσω από τις ρυθμίσεις
Πίσω από τις θεσμικές προβλέψεις, παραμένει το ουσιαστικό ερώτημα: πόσο εύκολα εφαρμόζονται όλα αυτά όταν η σχολική πραγματικότητα συνεχίζει να επηρεάζεται από ελλείψεις προσωπικού, αναπληρωτές της τελευταίας στιγμής και αβεβαιότητα για τη στελέχωση;
Γιατί ο σχεδιασμός στα χαρτιά είναι ένα πράγμα.
Η πραγματική λειτουργία του σχολείου τον Σεπτέμβριο είναι συχνά μια τελείως διαφορετική ιστορία.
Η Εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας για την κατανομή τμημάτων
Η οργανικότητα-λειτουργικότητα των Δημοτικών Σχολείων προσδιορίζεται στην Φ.3/897/97652/Γ1/25-9-2006 (Β’ 1507) ΚYA.
Σύμφωνα με την παρ. 2, άρθρο 7 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109), όπως αντικαταστάθηκε από την παρ.3 του άρθρου 50 του ν. 4692/2020 (Α’ 111), ο μέγιστος αριθμός μαθητών/τριών ανά τμήμα στο Δημοτικό Σχολείο καθορίζεται στους είκοσι πέντε (25). Για τα επταθέσια και άνω σχολεία ο ελάχιστος αριθμός των μαθητών/τριών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από δεκαπέντε (15) ανά τμήμα.
Επισημαίνεται ότι εάν ο αριθμός των μαθητών/τριών για εγγραφή υπερβαίνειτους 25 ανά τμήμα εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στην παρ. 4δ του άρθρου 7 του π.δ. 79 /2017 (Α’ 109), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 44 του ν. 4777/2021 (Α’ 25). Τα παραπάνω έχουν γνωστοποιηθεί με τη με αρ. πρωτ. Φ.6/23198/Δ1/25- 2-2026 (ΑΔΑ: 9ΗΓ346ΝΚΠΔ-4Ο2) Εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘΑ.
Επισημαίνεται ότι μέχρι τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026 πρέπει να έχει οριστικοποιηθεί ο αριθμός μαθητών/τριών στα τμήματα της Πρωινής Ζώνης, τα τμήματα του Προαιρετικού Ολοήμερου Προγράμματος σε όλα τα Δημοτικά Σχολεία, καθώς και τα τμήματα Αναβαθμισμένου Προγράμματος Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου, στις σχολικές μονάδες που έχουν οριστεί στη με αρ. πρωτ. Φ.7/ΦΜ/98404/Δ1/4-8-2022 (Β΄ 4215) ΥΑ.
Με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών μετά από εισήγηση του/της Διευθυντή/ντριας ή του/της Προϊσταμένου/μένης της σχολικής μονάδας, ορίζεται ως υπεύθυνος/η για καθένα από τα λειτουργούντα τμήματα αποκλειστικά ένας/μία (1) εκπαιδευτικός του κλάδου ΠΕ70 Δασκάλων στον/στην οποίο/α ανατίθενται κατά προτεραιότητα τα διδακτικά αντικείμενα του κλάδου ΠΕ70 Δασκάλων που προβλέπονται στο ωρολόγιο πρόγραμμα της τάξης (παρ. 8, άρθρο 11Α, π.δ. 79/2017 (Α’ 109) και άρθρο 102 του ν. 4823/2021 (Α’ 136)).
Σύμφωνα με την παρ. 10, κεφ. Α του άρθρου 11 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 23 του ν.4559/2018 (Α’ 142), με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών γίνεται η κατανομή των τάξεων/τμημάτων το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουνίου, εφόσον είναι δυνατόν και δεν υπάρχουν μεταβολές ή ελλείψεις διδακτικού προσωπικού. Σε διαφορετική περίπτωση, η κατανομή των τάξεων και των τμημάτων μπορεί να πραγματοποιείται με την έναρξη του σχολικού έτους 2026-2027. Πιο συγκεκριμένα, στην αρχή του διδακτικού έτους και το αργότερο εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την έναρξή του, οι εκπαιδευτικοί υποβάλλουν στον/στη Διευθυντή/ντρια ή τον/την Προϊστάμενο/μένη της σχολικής μονάδας τις προτιμήσεις τους ως προς τις αναθέσεις διδασκαλίας των μαθημάτων στις τάξεις και στα τμήματα σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν. 4823/2021 (Α’ 136).
Για την κατανομή των τάξεων/τμημάτων λαμβάνονται υπόψη τα εξής: α) Ο χρόνος ανάληψης του ίδιου τμήματος από εκπαιδευτικό να μην υπερβαίνειτη συνεχόμενη διετία. Η ανάληψη του ίδιου τμήματος από εκπαιδευτικό για τρίτη συνεχόμενη χρονιά γίνεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, παιδαγωγικά τεκμηριωμένη, μετά από σύμφωνη γνώμη του Συμβούλου Εκπαίδευσης.
Επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται η ανάληψη τμήματος από τον/την ίδιο/α εκπαιδευτικό πέραν της τριετίας, συνεχόμενης ή μη.
β) Συνιστάται να αποφεύγεται η κατ’ εξακολούθηση ανάληψη των ίδιων τάξεων ή κύκλου τάξεων (π.χ. Α’ – Β’ Δημοτικού) από τον ίδιο εκπαιδευτικό.
γ) Συνιστάται, επίσης, στους εκπαιδευτικούς, για παιδαγωγικούς και λόγους δεοντολογίας, να μην αναλαμβάνουν τμήματα στα οποία φοιτούν τα τέκνα τους.
δ) Ο Σύλλογος Διδασκόντων/ουσών, με σχετική απόφασή του, καθορίζει τα κριτήρια για την κατανομή τμημάτων και τάξεων, λαμβάνοντας υπόψη τις επιμέρους ιδιαιτερότητες της σχολικής μονάδας. Η υπηρεσιακή κατάσταση των εκπαιδευτικών, όπως χρόνια υπηρεσίας, οργανικά τοποθετημένος/η, αναπληρωτής/τρια, αποσπασμένος/η, δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο για την κατανομή των τμημάτων καιτων τάξεων ανάμεσα στα μέλη του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών της σχολικής μονάδας.
Σε περίπτωση που υπάρχουν ανάμεσα στα μέλη του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών της σχολικής μονάδας σημαντικές διαφορές απόψεων και προκύπτουν δυσκολίες στην κατανομή των τάξεων/τμημάτων, την απόφαση λαμβάνει ο/η Διευθυντής/ντρια - ο/η Προϊστάμενος/μένη της σχολικής μονάδας, σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν. 4823/2021 (Α’ 136).
ε) Για τη λειτουργία των συστεγαζόμενων σχολείων εφαρμόζονται οι διατάξεις των παρ. 14 & 15 του κεφ. Α του άρθρου 11 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109) και το άρθρο 19 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109). Επισημαίνεται ότι στα συστεγαζόμενα σχολεία με απόφαση του/της οικείου/ας Διευθυντή/ντριας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης συγκροτούνται κοινά τμήματα:
α. Πρόωρης Υποδοχής και
β. Ολοήμερου Προγράμματος.
Οι Σύλλογοι Διδασκόντων/ουσών των συστεγαζόμενων σχολείων συνεδριάζουν και ορίζουν από κοινού Υπεύθυνους/ες Ολοήμερου Προγράμματος, καθώς και Υπεύθυνο/η Πρόωρης Υποδοχής, στην περίπτωση κοινού τμήματος. Σε περίπτωση διαφωνίας, η λύση δίνεται με απόφαση του/της Διευθυντή/ντριας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (περ. ιδ’ του άρθρου 23 του ν.4559/2018 (Α’ 142) που τροποποίησε την παρ. 8 του άρθρου 19 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109)). Σε ό,τι αφορά τις εγγραφές και μετεγγραφές μαθητών/τριών, τα συστεγαζόμενα σχολεία θεωρούνται ως ένα σχολείο.
στ) Στα Ιδιωτικά Δημοτικά Σχολεία ο αριθμός των μαθητών/τριών ανά τμήμα καθορίζεται από το άρθρο 14 του ν.682/1977 (Α’ 244), όπως συμπληρώθηκε με την παρ.1 του άρθρου 7 του ν.4713/2020 (Α’ 147).
Στα Ιδιωτικά Δημοτικά Σχολεία ο αριθμός των μαθητών/τριών ανά τμήμα είναι ο αναγραφόμενος στην Υπουργική Απόφαση χορήγησης της άδειας αυτών, σε συνδυασμό με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 7 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109), όπως αντικαταστάθηκε από τη διάταξη της παρ.3 του άρθρου 50 του ν. 4692/2020 (Α’ 111).
Στην Υπουργική Απόφαση χορήγησης της άδειας του δημοτικού σχολείου συμπεριλαμβάνεται η προσαύξηση του ποσοστού 10%, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 14 του ν.682/1977 (Α’ 244).
Χρήστος Κάτσικας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου