Πανελλαδικές: Η εμμονή με το πτυχίο και η απαξίωση των τεχνικών επαγγελμάτων
Λεωνίδας Βουρλιώτης
Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της GoogleΣτο φαινόμενο της μαζικής προσήλωσης της ελληνικής οικογένειας στην ανώτατη εκπαίδευση και στην παράλληλη κοινωνική απαξίωση των τεχνικών επαγγελμάτων εστιάζει η ΠΡΩ.ΠΑΙΔΕΙ.Α.
Σύμφωνα με το Forum των εκπαιδευτικών, η ελληνική κοινωνία συνεχίζει να κυνηγά ένα «απατηλό πλέον όνειρο προηγούμενων δεκαετιών», θεωρώντας ότι η επιτυχία περνά αποκλειστικά μέσα από μια πανεπιστημιακή σχολή, την ίδια στιγμή που χιλιάδες πτυχιούχοι είτε εγκλωβίζονται σε άσχετα αντικείμενα εργασίας είτε οδηγούνται στη μετανάστευση.
Οι ρίζες του προβλήματος και ο «πολιτικός λαϊκισμός»
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΠΡΩ.ΠΑΙΔΕΙ.Α, η σημερινή στρέβλωση στην αγορά εργασίας και την εκπαίδευση είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών του παρελθόντος. Το Forum κάνει λόγο για «ακραίο αντιλαϊκό πολιτικό λαϊκισμό», ο οποίος εκφράστηκε μέσα από δύο κομβικές αποφάσεις: Την ανωτατοποίηση των ΤΕΙ το 2001 (Α-ΤΕΙ) και την πανεπιστημιοποίησή τους το 2017.
Όπως επισημαίνουν ο Πρόεδρος, Καθηγητής Νικόλαος Μ. Σταυρακάκης, και ο Γραμματέας, Γεώργιος Οδ. Ζησιμόπουλος, οι αποφάσεις αυτές οδήγησαν νομοτελειακά στη δημιουργία ενός τεράστιου κενού στην εκπαιδευτική δομή, στη σημαντική μείωση των καλά καταρτισμένων τεχνιτών και τεχνολόγων, αλλά και στην ενίσχυση της λανθασμένης αντίληψης ότι το πανεπιστήμιο αποτελεί τον μοναδικό μονόδρομο.
Το οξύμωρο της αγοράς εργασίας και ο «μαραθώνιος άγχους»
Όπως αναφέρουν οι εκπαιδευτικοί, υπογραμμίζεται η κοινωνική υποτίμηση των εναλλακτικών επαγγελματικών διαδρομών, παρά το γεγονός ότι η αγορά αναζητά απεγνωσμένα ειδικότητες όπως μαραγκούς, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ψυκτικούς, τεχνικούς αυτοματισμών και χειριστές μηχανημάτων.
«Οι Έλληνες γονείς στην πλειοψηφία τους συνεχίζουν να θεωρούν τα επαγγέλματα αυτά κοινωνικά υποδεέστερα, παρά το γεγονός ότι σχετικά επαρκείς τεχνίτες και τεχνολόγοι μπορούν σε ένα μόνο μεροκάματο να κερδίσουν περισσότερα από όσα πολλοί πτυχιούχοι κερδίζουν σε ένα ολόκληρο μήνα», αναφέρει η ΠΡΩ.ΠΑΙΔΕΙ.Α.
Αυτή η νοοτροπία, σύμφωνα με το Forum, μετατρέπει τις Πανελλαδικές Εξετάσεις σε έναν «πολυετή μαραθώνιο άγχους, οικονομικής αιμορραγίας και ψυχολογικής πίεσης», ο οποίος οδηγεί σε συλλογικό πανικό, υπέρογκες δαπάνες σε φροντιστήρια, αλλά και σε «σκοτεινές διαδρομές ή ακόμα και σε ταράτσες και ακάλυπτους χώρους». Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται ότι πολλά πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών παραμένουν αποκομμένα από την παραγωγή και την πραγματική οικονομία, λειτουργώντας εντελώς θεωρητικά.
Η ακτινογραφία του ΟΟΣΑ: Ουραγός η Ελλάδα στην επαγγελματική εκπαίδευση
Στο παράρτημα του Δελτίου Τύπου παρατίθενται τα πιο πρόσφατα συγκρίσιμα στοιχεία του ΟΟΣΑ (OECD Education at a Glance / Education GPS), τα οποία αποτυπώνουν ανάγλυφα την ελληνική ιδιαιτερότητα. Ενώ χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία επενδύουν σταθερά σε ισχυρά συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης (VET), η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό προτίμησης προς τα Γενικά Λύκεια.
| Χώρα | Γενικά Λύκεια (%) | Επαγγελματικά Λύκεια / VET (%) |
|---|---|---|
| Ολλανδία | ~30% | ~70% |
| Ιταλία | ~44% | ~56% |
| Γερμανία | ~53% | ~47% |
| Ισπανία | ~64% | ~36% |
| Σουηδία | ~67% | ~33% |
| Ελλάδα | ~72% | ~28% |
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, στην Ολλανδία, τη Γερμανία και την Ιταλία καταγράφεται πολύ υψηλή συμμετοχή στα επαγγελματικά προγράμματα. Αντίθετα, η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από σαφή και απόλυτη προτίμηση προς τη γενική και πανεπιστημιακή κατεύθυνση, την ώρα που ακόμη και σε χώρες όπως η Σουηδία και η Ισπανία, όπου επίσης κυριαρχεί το γενικό λύκειο, υπάρχει σαφώς μεγαλύτερη ενσωμάτωση των επαγγελματικών διαδρομών.
Η ΠΡΩ.ΠΑΙΔΕΙ.Α καταλήγει τονίζοντας ότι μια σύγχρονη κοινωνία δεν χρειάζεται απλώς περισσότερους πτυχιούχους, αλλά ανθρώπους με πραγματικές δεξιότητες και τεχνική επάρκεια, καλώντας την Ελλάδα να επαναπροσδιορίσει την έννοια της «επιτυχίας».
Πηγές Στοιχείων ΟΟΣΑ:
OECD – Vocational education & training (VET), Education GPS (gpseducation.oecd.org)
OECD – Education at a Glance 2023 (OECD)
OECD Country Profiles: Ολλανδία (gpseducation.oecd.org), Σουηδία (OECD), Γερμανία (OECD), Ελλάδα (gpseducation.oecd.org) alfavita
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου