Τρίτη 21 Απριλίου 2026

 

Σουηδία: «Από την οθόνη στο τετράδιο» – Επιστροφή σε βιβλία και μολύβι στα σχολεία

Η Σουηδία αλλάζει κατεύθυνση στην εκπαίδευση, επαναφέροντας σταδιακά πιο παραδοσιακά μέσα διδασκαλίας μέσα στις σχολικές αίθουσες. Η νέα προσέγγιση δίνει έμφαση στα βιβλία, το χαρτί και το μολύβι, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η πτώση που έχει καταγραφεί στις επιδόσεις των μαθητών σε βασικές δεξιότητες.

Περιορισμός οθονών και ενίσχυση βασικών δεξιοτήτων

Η κυβέρνηση υιοθετεί μια πιο «αναλογική» φιλοσοφία, περιορίζοντας τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και οθονών. Με το σύνθημα «från skärm till pärm» («από την οθόνη στο βιβλίο»), επιδιώκει να ενισχύσει τη συγκέντρωση των μαθητών, αλλά και την ανάπτυξη της ανάγνωσης, της γραφής και της λεπτής κινητικότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, από το 2025 τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν θα είναι υποχρεωμένα να χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα, ενώ απαγορεύεται η χρήση κινητών τηλεφώνων εντός των σχολείων, ακόμη και για εκπαιδευτικούς λόγους. Παράλληλα, έχουν ήδη διατεθεί σημαντικά ποσά για την προμήθεια έντυπων βιβλίων και εκπαιδευτικού υλικού.

Νέο πρόγραμμα σπουδών και αλλαγή φιλοσοφίας

Οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν μια σαφή στροφή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, όταν η τεχνολογία είχε ενταχθεί δυναμικά στην εκπαιδευτική διαδικασία, ακόμη και από τις πρώτες βαθμίδες. Ένα νέο αναλυτικό πρόγραμμα, που θα ενισχύει τη χρήση έντυπου υλικού στη διδασκαλία, αναμένεται να εφαρμοστεί έως το 2028.

Η πολιτική αυτή βασίζεται στην εκτίμηση ότι η υπερβολική έκθεση σε οθόνες ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά την απόδοση και τη συγκέντρωση των μαθητών.

Προβληματισμοί για το μέλλον των ψηφιακών δεξιοτήτων

Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από αυτή την επιλογή δεν είναι μονοδιάστατη. Εκπαιδευτικοί και ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι μια τέτοια στροφή μπορεί να αφήσει τους μαθητές λιγότερο προετοιμασμένους για μια αγορά εργασίας που βασίζεται όλο και περισσότερο στις ψηφιακές δεξιότητες.

Διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των επαγγελμάτων του μέλλοντος θα απαιτεί βασικές γνώσεις τεχνολογίας, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή δημιουργία ψηφιακού χάσματος.

Στόχος η βελτίωση των μαθησιακών επιδόσεων

Την ίδια στιγμή, η Σουηδία επιχειρεί να αναστρέψει την πτώση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στις διεθνείς αξιολογήσεις, κυρίως στην κατανόηση κειμένου και στα μαθηματικά, επενδύοντας σε πιο παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας.

Πανελλήνιες 2026: Οι νέες ειδικότητες που «γεννά» η Τεχνητή Νοημοσύνη

Πανελλήνιες 2026: Οι νέες ειδικότητες που «γεννά» η Τεχνητή Νοημοσύνη
     

Προειδοποίηση για διαγραφή σε εκατομμύρια θέσεις εργασίας μέσα σε λίγα χρόνια, οι οποίες θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από έναν «έξυπνο» αλγόριθμο.

Πανελλήνιες 2026: Η επιλογή σπουδών και φέτος κρύβει μία σημαντική πρόκληση: την Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας.

 

 

«Η επιλογή σπουδών στα χρόνια της Τεχνητής Νοημοσύνης παύει να είναι μια τυπική διαδικασία, που ορίζεται από τις επιδόσεις στο σχολείο και τις πανελλαδικές εξετάσεις. Η συμβουλή μου προς τους μαθητές είναι σαφής: Μην κοιτάζετε μόνο τη βιτρίνα, δηλαδή το όνομα της σχολής.

Εξετάστε με μεγάλη προσοχή το πρόγραμμα σπουδών και το αντικείμενο που πρεσβεύει κάθε τμήμα. Αυτό το αντικείμενο είναι που θα αποτελέσει τη βάση της εισαγωγής σας στην αγορά εργασίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μετασχηματίσει τον τρόπο που ασκούμε την επιστήμη μας, αλλά δεν θα την καταργήσει», σημειώνει στον «Ελεύθερο Τύπο» ο δρ Κωνσταντίνος Κότιος, σύμβουλος σταδιοδρομίας και ιδρυτής της εταιρίας συμβούλων σταδιοδρομίας Labora. Οι ζοφερές προβλέψεις για απώλειες θέσεων εργασίας δεν μπορούν να αποκρύψουν το γεγονός ότι η διαχείριση της Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτεί δεξιότητες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του 2026, πάνω από 70 εκατ. νέες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν, που θα απαιτούν νέες και απαιτητικές δεξιότητες.

Τα επαγγέλματα που είναι σε κίνδυνο

Πανελλήνιες 2026: Ιατρική vs Φαρμακευτική Ποιό τμήμα σου ταιριάζει;

Πανελλήνιες 2026: ΝΕΑ προτεινόμενα θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία

Πανελλήνιες 2026: Οι συντελεστές Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής

Η ΑΙ έχει ήδη αποδείξει ότι έχει έρθει για να διευκολύνει και να διεξαγάγει μια σειρά από τυποποιημένες εργασίες, που μέχρι πρότινος απαιτούσαν ώρες ανθρώπινης εργασίας και ενέργειας. Για παράδειγμα:

Λογιστές και φοροτεχνικοί.
Υπάλληλοι μισθοδοσίας και HR.
Εξυπηρέτηση πελατών.
Νομικοί βοηθοί.

Αυτές είναι μερικές από τις εργασίες όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη, χάρη σε έξυπνα συστήματα, θα μπορούσε να περιορίσει τον αριθμό εργαζομένων, με αντικατάσταση από έξυπνα συστήματα που αγόγγυστα θα διαχειρίζονταν δεκάδες ώρες τυποποιημένης εργασίας. Οι πιο πρόσφατες εκδοχές των γλωσσικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης (ChatGPT, Gemini, Claude) έχουν αποδείξει ότι μπορούν να διαχειριστούν σημαντικό όγκο εργασιών, αλλά, κυρίως, έχουν αποδείξει την ταχύτητα με την οποία «μαθαίνουν» από τα λάθη τους και τη δυνατότητα να προσαρμοστούν για να ικανοποιήσουν επαρκώς τις εντολές που δέχονται. «Αυτό που αλλάζει πλέον με την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι ένα πτυχίο δεν είναι το τέλος σε μία διαδρομή. Οι βασικές σπουδές είναι αναγκαίες όχι για να μας οδηγήσουν σε έναν χώρο εργασίας αλλά ως αφετηρία μίας διαδρομής, όπου απαιτούνται διαρκής εξέλιξη και προσαρμοστικότητα», παρατηρεί ο κ. Κότιος.

Οσο εντυπωσιακές κι αν είναι οι λειτουργίες της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι πιο ψύχραιμοι αναλυτές παγκοσμίως υπογραμμίζουν ότι το ανθρώπινο στοιχείο δεν μπορεί να εξαφανιστεί. Σε άλλα επαγγέλματα, οι έξυπνοι αλγόριθμοι δεν θα καταφέρουν να πετύχουν κανένα ουσιαστικό πλήγμα. Οι υπηρεσίες στην αγορά εργασίας, από τους νοσηλευτές, τους ψυχολόγους μέχρι τους φυσικοθεραπευτές, δεν αντιγράφονται από μηχανές. Ούτε τα τεχνικά επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης, όπως ηλεκτρολόγοι μηχανικοί ή μηχανικοί σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς μία τεχνική βλάβη στο πεδίο επιβάλλει την ανθρώπινη παρουσία. Σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις, η νέα τάση ωθεί προς τη διεπιστημονικότητα. Μία βασική γνώση δεν θα είναι αρκετή, η προσαρμοστικότητα, όμως, σε κάθε νέο δεδομένο θα μπορούσε να εξασφαλίσει μία θέση εργασίας.

ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ

Οι νέες ειδικότητες που «γεννά» η Τεχνητή Νοημοσύνη

Μία σημείωση την οποία υπογραμμίζουν όλες οι διεθνείς και εθνικές έρευνες έχει να κάνει με το γεγονός ότι δεν αρκεί μόνο η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και η σωστή χρήση της. Στο μέλλον αναμένεται να «γεννηθούν» νέα επαγγέλματα, τα οποία θα έχουν ζήτηση:

» Μηχανικοί Εφαρμογής Τεχνητής Νοημοσύνης: Δεν είναι οι κλασικοί προγραμματιστές, εξειδικευμένοι στη γραφή κώδικα. Είναι οι επαγγελματίες που προσαρμόζουν ένα έτοιμο μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης στις ανάγκες μιας εταιρίας, για να λύσουν πρακτικά προβλήματα. Τα Τμήματα Πληροφορικής, όπως αυτά στο ΕΚΠΑ, στο ΟΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Ψηφιακών Συστημάτων και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών σε πολυτεχνικές σχολές αποτελούν ιδανική αρχή για κάποιον που ενδιαφέρεται να ασχοληθεί με αυτό το πεδίο.

» Εμπειρογνώμονες Ψηφιακής Ηθικής και Δεοντολογίας: Ηθική εναντίον τεχνολογίας είναι μια διαρκής μάχη, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα καλείται στο μέλλον να λάβει αποφάσεις, που θα πρέπει να σέβονται τις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα προσωπικά δεδομένα. Γι’ αυτό και επιβάλλονται ελεγκτές-συντονιστές που θα παρακολουθούν τις εργασίες των αλγορίθμων. Το παραπάνω επάγγελμα είναι η «δικαίωση» όσων επιλέγουν ανθρωπιστικές σπουδές, καθώς αυτές φαίνεται ότι θα πρωταγωνιστήσουν στη νέα εποχή, είτε ως βασική γνώση είτε ως μετεκπαίδευση. Τμήματα Νομικής, Φιλοσοφίας, Κοινωνιολογίας ή Πολιτικών Επιστημών μπορούν να αποτελέσουν την ιδανική βάση σπουδών.

» Σύμβουλοι Σχεδιασμού Ανθρώπινης Εμπειρίας: Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ανάγκη να «κλέψει» λίγο από το ανθρώπινο στοιχείο για να επικοινωνεί με τους ανθρώπους. Γι’ αυτό και ειδικοί δίπλα στους προγραμματιστές θα πρέπει να εξασφαλίσουν την παροχή μιας υπηρεσίας εύχρηστης, κατανοητής και με την απαραίτητη «ενσυναίσθηση». Απόφοιτοι από τμήματα Ψυχολογίας, Γλωσσολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας ή και Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης θα μπορούσαν να ακολουθήσουν αυτήν την επαγγελματική διαδρομή.

» Συντονιστές Υβριδικής Εργασίας (Ανθρωποι-Μηχανές): Στο άμεσο μέλλον, οι εταιρίες θα αποτελούνται από μικτές ομάδες ανθρώπων και ψηφιακών βοηθών (AI agents). Οι συντονιστές αυτοί θα διαχειρίζονται αυτό το «μικτό» δυναμικό, ορίζοντας ρόλους και ελέγχοντας την απόδοση της συνεργασίας τους. Απόφοιτοι από τμήματα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας Διοίκησης Επιχειρήσεων ή Οργάνωσης και Διοίκησης θα μπορούσαν να αναλάβουν τους νέους ρόλους.

 

Το κίνητρο για αυτήν την εξειδίκευση είναι και οικονομικό: Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η απόκτηση νέων ψηφιακών δεξιοτήτων φέρνει άμεσες αυξήσεις. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, μία αγγελία εργασίας που απαιτεί έστω και μία νέα δεξιότητα σχετική με την Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει μισθό αυξημένο κατά 3%. Για όσους, όμως, κατέχουν περισσότερες εξειδικευμένες δεξιότητες, το «μισθολογικό bonus» μπορεί να φτάσει έως και το 15%.

 


Ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης της ηλικίας για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο

 21/04/2026

Άκουσε το άρθρο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι μια νέα εφαρμογή επαλήθευσης της ηλικίας που έχει σχεδιαστεί για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο είναι έτοιμη προς χρήση. 

Σε πρόσφατη δήλωσή της, η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιβεβαίωσε ότι η τεχνολογία είναι έτοιμη και σύντομα θα είναι διαθέσιμη για χρήση από τους πολίτες.

 Η εφαρμογή θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ηλικία τους κατά την πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες, συμβάλλοντας στην προστασία των παιδιών από επιβλαβές ή ακατάλληλο περιεχόμενο.

Καθώς τα παιδιά περνούν πολύ περισσότερο χρόνο στο διαδίκτυο σε σχέση με το παρελθόν, η ασφάλειά τους έχει καταστεί μείζον πρόβλημα, με εκτεταμένο εκφοβισμό και έναν εθιστικό σχεδιασμό πλατφορμών. 

Για την πρόληψη της έκθεσης σε επιβλαβές και παράνομο περιεχόμενο, καθώς και της αθέμιτης προσέγγισης παιδιών μέσω διαδικτύου από διαδικτυακούς θηρευτές, η Επιτροπή προτείνει μια καινοτόμο ευρωπαϊκή λύση.

 Η νέα εφαρμογή επαλήθευσης της ηλικίας είναι φιλική προς τον χρήστη και μπορεί να ενεργοποιηθεί με τη χρήση διαβατηρίου ή δελτίου ταυτότητας, επιτρέποντας στους χρήστες να αποδεικνύουν την ηλικία τους κατά την πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες.

 Η εφαρμογή είναι εντελώς ανώνυμη, λειτουργεί σε οποιαδήποτε συσκευή και είναι πλήρως ανοικτού κώδικα, γεγονός που σημαίνει ότι οι χώρες-εταίροι σε ολόκληρο τον κόσμο μπορούν επίσης να την υιοθετήσουν.

Η εφαρμογή είναι μια δωρεάν και εύχρηστη λύση για την ενίσχυση της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο, στην οποία μπορούν εύκολα να βασίζονται οι διαδικτυακές πλατφόρμες. 

Ορισμένες χώρες της ΕΕ, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα,  σχεδιάζουν ήδη να ενσωματώσουν την εφαρμογή στα εθνικά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας και η Πρόεδρος της Επιτροπής κάλεσε περισσότερες χώρες της ΕΕ και τον ιδιωτικό τομέα να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: