Τετάρτη 8 Ιουλίου, 17:18
Το καλοκαίρι είναι εδώ, τα σχολεία έχουν κλείσει και η καθημερινή ρουτίνα του χειμώνα αποτελεί παρελθόν. Μαζί όμως με την ελευθερία των διακοπών, έρχεται και ο μόνιμος «πονοκέφαλος» των γονιών: η κλασική, επαναλαμβανόμενη ατάκα «Μαμά, βαριέμαι, τι να κάνω;».
Στη σύγχρονη εποχή, έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι το πρόγραμμα ενός παιδιού πρέπει να είναι γεμάτο δραστηριότητες 24 ώρες το 24ωρο. Όταν εμφανίζεται το κενό, η εύκολη λύση είναι η τηλεόραση, το tablet ή το κινητό. Αν πάλι αρνηθούμε τις οθόνες, νιώθουμε την υποχρέωση να γίνουμε οι «εμψυχωτές» και οι διασκεδαστές των παιδιών μας, σκαρφιζόμενοι συνεχώς νέα παιχνίδια.
Οι παιδοψυχολόγοι, ωστόσο, έρχονται να μας ανακουφίσουν με μια διαπίστωση που ανατρέπει τα πάντα: Η βαρεμάρα δεν είναι εχθρός. Αντίθετα, είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του παιδιού.
Το «κλειδί» για τη δημιουργικότητα
Όταν ένα παιδί βαριέται και δεν έχει μια έτοιμη λύση (όπως μια οθόνη να του αποσπά την προσοχή), ο εγκέφαλός του αναγκάζεται να μπει σε λειτουργία «εύρεσης λύσεων». Η βαρεμάρα είναι ο χώρος και ο χρόνος μέσα στον οποίο γεννιέται η πραγματική δημιουργικότητα και η φαντασία.
Από το κενό της βαρεμάρας θα προκύψει το κάστρο από μαξιλάρια στο σαλόνι, η ζωγραφική σε ένα παλιό χαρτόκουτο, το παιχνίδι με τις σκιές ή η δημιουργία μιας δικής τους, φανταστικής ιστορίας. Αν τους δίνουμε πάντα έτοιμες λύσεις, τους στερούμε την ευκαιρία να ανακαλύψουν τι πραγματικά τους αρέσει να κάνουν όταν είναι μόνα τους.
Πώς να διαχειριστείτε το «Βαριέμαι» χωρίς φωνές και οθόνες
Την επόμενη φορά που το παιδί θα έρθει κοντά σας παραπονούμενο, δοκιμάστε τα εξής βήματα:
- Ακούστε το χωρίς να δώσετε λύση: Μην απαντήσετε εκνευρισμένα. Πείτε απλώς: «Σε καταλαβαίνω, είναι φυσιολογικό να βαριέσαι μερικές φορές. Είμαι σίγουρη/ος όμως ότι θα βρεις κάτι πολύ όμορφο να κάνεις». Μεταφέρετε την ευθύνη της διασκέδασης στο ίδιο το παιδί.
- Το «Βάζο της Βαρεμάρας»: Φτιάξτε μαζί ένα διακοσμητικό βάζο. Γράψτε σε μικρά χαρτάκια απλές, ξεχασμένες δραστηριότητες (π.χ. «κάνε μια ζωγραφική με τα μάτια κλειστά», «φτιάξε έναν πύργο με τουβλάκια», «διάβασε 3 σελίδες από το βιβλίο σου», «τακτοποίησε τα αυτοκινητάκια σου ανά χρώμα»). Όταν το παιδί βαριέται, θα τραβάει ένα χαρτάκι-αποστολή.
- Δώστε του απλά, «ανοιχτά» υλικά: Αντί για ακριβά παιχνίδια που έχουν συγκεκριμένο τρόπο χρήσης, αφήστε στο πάτωμα άδεια κουτιά, μπλοκ ζωγραφικής, πλαστελίνες, κορδέλες ή παλιά ρούχα για μεταμφίεση. Τα υλικά αυτά δεν έχουν κανόνες και ενεργοποιούν το μυαλό.
- Αφήστε το να… μην κάνει τίποτα: Το να κάθεται ένα παιδί στο χαλί και απλώς να κοιτάζει το ταβάνι ή να παρατηρεί τα μυρμήγκια στη βεράντα δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι η στιγμή που το νευρικό του σύστημα ηρεμεί από τους έντονους ρυθμούς του χειμώνα.
Το καλοκαίρι είναι η μοναδική εποχή του χρόνου που τα παιδιά μπορούν να απολαύσουν την πολυτέλεια του ελεύθερου χρόνου. Ας μην τους τη στερήσουμε γεμίζοντάς την με τεχνητά ερεθίσματα. Η βαρεμάρα είναι το πρώτο σκαλοπάτι για να μάθουν να είναι αυτόνομα, αυτόφωτα και δημιουργικά.
