Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

 


 


Κλείσιμο του 13ου Δημοτικού Κέρκυρας – «Το πρόβλημα δεν λύνεται με λουκέτα στα σχολεία»

Προαύλιο σχολείου
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Ο ΣΕΠΕ Κέρκυρας αντιδρά στις δηλώσεις στελέχους της Νέας Δημοκρατίας και καλεί την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει τη θέση της για τη σχολική στέγη και τις συγχωνεύσεις σχολείων

ΟΣΕΠΕ Κέρκυρας με ανακοίνωσή του εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στις δημόσιες τοποθετήσεις στελέχους της ΔΕΕΠ Κέρκυρας της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο χαρακτήρισε ως πιθανή «αναγκαία λύση» το κλείσιμο του 13ου Δημοτικού Σχολείου Κέρκυρας. 

Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι το σχολείο δεν απειλείται λόγω έλλειψης μαθητών, αλλά εξαιτίας των διαχρονικών προβλημάτων στη σχολική στέγη, και ζητά από την κυβέρνηση και την τοπική Νέα Δημοκρατία να απαντήσουν αν οι συγχωνεύσεις και τα λουκέτα αποτελούν επίσημη πολιτική επιλογή για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στις σχολικές υποδομές

Ολόκληρη η ανακοίνωση:

Με έκπληξη και αγανάκτηση διαβάσαμε τις δημόσιες τοποθετήσεις μέλους της ΔΕΕΠ Κέρκυρας της Νέας Δημοκρατίας και εκπαιδευτικού, η οποία υποστήριξε ότι το κλείσιμο σχολικών μονάδων, ακόμη λοιπόν και του 13ου Δημοτικού Σχολείου Κέρκυρας, μπορεί να αποτελεί «αναγκαία λύση», χαρακτηρίζοντας τις αντιδράσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας ως αποτέλεσμα «λαϊκισμού» και «μικροπολιτικής».

Οι δηλώσεις αυτές δεν αφορούν ένα οποιοδήποτε σχολείο, όπως άφησε να εννοηθεί. Αφορούν το 13ο Δημοτικό Σχολείο Κέρκυρας, ένα σχολείο με περίπου εκατό μαθητές, που εξυπηρετεί μια ολόκληρη γειτονιά της πόλης και το οποίο σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπο με τον άμεσο κίνδυνο οριστικού κλεισίματος εξαιτίας της αδυναμίας της δημοτικής αρχής να εξασφαλίσει τη συνέχιση της στέγασής του. 

Το 13ο Δημοτικό δεν απειλείται επειδή «περίσσευε», ούτε επειδή εξυπηρετούσε «οργανικές θέσεις». Απειλείται επειδή επί δεκαετίες όλες οι κυβερνήσεις αντιμετώπισαν τη σχολική στέγη ως κόστος και όχι ως κοινωνικό αγαθό. Απειλείται επειδή η Πολιτεία, η ΚΤΥΠ και οι δημοτικές αρχές δεν προχώρησαν ποτέ στη δημιουργία σύγχρονων, ασφαλών και μόνιμων σχολικών υποδομών για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της Κέρκυρας.

Είναι τουλάχιστον προκλητικό να παρουσιάζεται σήμερα ως «λύση» το λουκέτο σε ένα δημόσιο σχολείο, αντί να αναζητηθούν λύσεις για τη διατήρηση και την οριστική λύση στέγασής του. Όσοι θεωρούν ότι εκατό παιδιά μπορούν απλώς να «μοιραστούν» σε γειτονικά σχολεία αγνοούν επιδεικτικά τις συνέπειες αυτής της επιλογής: μεγαλύτερα τμήματα, επιβάρυνση των ήδη πιεσμένων σχολικών μονάδων, υποβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και περαιτέρω συρρίκνωση της δημόσιας εκπαίδευσης.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι οι συγκεκριμένες απόψεις διατυπώνονται από στέλεχος της κυβερνώσας παράταξης. Για τον λόγο αυτό, ο ΣΕΠΕ Κέρκυρας θέτει δημόσια συγκεκριμένα ερωτήματα:

  • Αποτελεί επίσημη θέση της ΔΕΕΠ Κέρκυρας της Νέας Δημοκρατίας ότι το κλείσιμο του 13ου Δημοτικού Σχολείου είναι αποδεκτή εξέλιξη;
  • Συμφωνεί η τοπική Νέα Δημοκρατία ότι τα προβλήματα της σχολικής στέγης λύνονται με συγχωνεύσεις και λουκέτα;
  • Υιοθετεί η κυβέρνηση τη λογική ότι, αντί να κατασκευάζονται νέα σχολικά κτίρια, οι μαθητές θα πρέπει απλώς να μετακινούνται και να στοιβάζονται σε γειτονικές μονάδες

Η εκπαιδευτική κοινότητα της Κέρκυρας έχει δώσει και θα συνεχίσει να δίνει μάχη για να μη χαθεί ούτε ένα δημόσιο σχολείο. Για εμάς, η απάντηση στην εγκατάλειψη δεν είναι το κλείσιμο. Είναι η χρηματοδότηση, η ανέγερση νέων σχολικών κτιρίων και η ουσιαστική στήριξη της δημόσιας παιδείας.

Το 13ο Δημοτικό Σχολείο Κέρκυρας δεν είναι «περιττή δαπάνη». Είναι κομμάτι της ιστορίας και του μέλλοντος της πόλης μας. Και όσοι βιάζονται να σηκώσουν τα χέρια ψηλά και να αποδεχθούν το λουκέτο, οφείλουν πρώτα να εξηγήσουν στους γονείς, στους μαθητές και στις μαθήτριες και στην κοινωνία της Κέρκυρας γιατί θεωρούν φυσιολογικό να κλείνουν σχολεία το 2026.

Οι πολίτες της Κέρκυρας περιμένουν καθαρές απαντήσεις. Όχι υπεκφυγές... alfavita

 

Για ένα άλλο Λύκειο, για ένα άλλο σχολείο

Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
«Αν ρωτηθεί ο οποιοδήποτε μαθητής στη χώρα «ποια χρονιά της σχολικής σου πορείας θυμάσαι με νοσταλγία», θα σου πουν η πλειονότητα: το Νηπιαγωγείο»

Ποιο θα μπορούσε να είναι ένα άλλο Λύκειο; Μεγάλη συζήτηση γίνεται τον τελευταίο καιρό λόγω αφενός της αυτοκτονίας των δύο μαθητριών στην Ηλιούπολη και αφετέρου της προοπτικής της δημιουργίας του Εθνικού Απολυτήριου.

Για άλλη μια φορά, ξεκινάμε από το τέλος κι όχι από την αρχή. Και η αρχή είναι η βρεφονηπιακή φροντίδα, το ηλικιακό διάστημα  2 έως 4 ετών  και όχι η προσχολική εκπαίδευση, δηλαδή το ηλικιακό διάστημα 4 έως 6 ετών. Τάδε έφη ο ακαδημαϊκός Γιώργος Χρούσσος, που σίγουρα γνωρίζει πολύ περισσότερα.[1] Ο ίδιος όμως σημαντικός επιστήμονας τοποθετήθηκε και για το ζήτημα της ευρύτερης ανάπτυξης του εγκεφάλου με αφορμή τα γεγονότα της Ηλιούπολης.[2]Και τοποθετήθηκε με παρόμοιο τρόπο. Ποια είναι η θέση του: ότι το βρέφος, το νήπιο, το παιδί και ο έφηβος χρειάζονται πληθώρα εμπειριών και ερεθισμάτων ώστε ο εγκέφαλος να αναπτυχθεί πλήρως και στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Οι εμπειρίες πηγάζουν μέσα από την ενσώματη μάθηση, δηλαδή μέσα από διαδικασίες και δραστηριότητες όπου συμμετέχει το αναπτυσσόμενο άτομο με όλο του το είναι: με το σώμα του, με την φαντασία του, με  όλες του τις αισθήσεις και σε κοινωνική διάδραση με άλλα πρόσωπα.

Αν ρωτηθεί ο οποιοδήποτε μαθητής στη χώρα «ποια χρονιά της σχολικής σου πορείας θυμάσαι με νοσταλγία», θα σου πουν η πλειονότητα: το Νηπιαγωγείο. Εκεί όπου η διδακτική πράξη είναι προσαρμοσμένη στις ηλικιακές ανάγκες  των παιδιών. Εκεί που τα νήπια δουλεύουν σε κύκλο, όλα μαζί, τραγουδώντας, χορεύοντας, ζωγραφίζοντας και δραματοποιώντας έννοιες, πρόσωπα και καταστάσεις. Με την είσοδο στο Δημοτικό σιγά-σιγά χάνεται το γέλιο και παίρνει τη θέση του η ακαδημαϊκή σοβαρότητα και το άγχος της επίδοσης. Δεν δίνεται έμφαση στις σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους αλλά στον ανταγωνισμό τους. Δεν δίνεται προτεραιότητα στη φαντασία και στη δημιουργικότητα αλλά στην κατανόηση και την απόδοση. 

Τα παιδιά στο Λύκειο, έτσι όπως λειτουργεί σήμερα, πραγματικά δεινοπαθούν. Κυρίως γιατί βαριούνται. Σε μια ηλικία που έχουν τη δυνατότητα να πάρουν πρωτοβουλίες, να δημιουργήσουν, να αυτενεργήσουν, είναι καταδικασμένα να ακούν, να βλέπουν, να γράφουν και να αποστηθίζουν. Πόσο έχουμε αποτύχει όταν το σχολείο σήμερα είναι σχεδόν ίδιο όσο και 35 χρόνια πριν; Μιας που τα παιδιά μου τελείωσαν φέτος την Α΄Λυκείου κι έχοντας ζήσει από κοντά μια ολόκληρη χρονιά, προτείνω μια αλλαγή που θεωρώ πως θα έβρισκε σύμφωνους και μαθητές και εκπαιδευτικούς: όλα τα μαθήματα να γίνουν δίωρα με αντίστοιχο, ριζικό, περιορισμό της ύλης. Και να προστεθούν μία επιπλέον ώρα Φυσικής Αγωγής, 2 ώρες μουσική, 2 ώρες εικαστικά, 2 ώρες θέατρο.

Έχοντας 9 ώρες μαθημάτων με αισθητική, σωματική και ψυχοκοινωνική στόχευση στο ωρολόγιο πρόγραμμα, σημαίνει ότι σε καθημερινή βάση οι μαθητές θα έχουν  μόνο 5 ώρες τυπικά μαθήματα Γενικής Παιδείας. Με την εξίσωση των ωρών, όλα τα  μαθήματα θα αποκτήσουν την ίδια βαρύτητα. Θα λογίζεται ως εξίσου σημαντική η πληροφορική, όσο και η άλγεβρα και τα αρχαία, η μουσική ή η πολιτική παιδεία. Ο σκοπός του κάθε μαθήματος σταματά να είναι η αφομοίωση της ύλης αλλά η εξάσκηση του εγκεφάλου σε πολλούς και διαφορετικούς τρόπους σκέψης. Όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη σου προσφέρει απλόχερα την εγκυκλοπαιδική γνώση, ποιος ο λόγος να την αποστηθίζεις; Πιο σημαντικό είναι να την κατανοείς, να την εντάσσεις σε ένα πλαίσιο διαλόγου και σκέψης. Και να μπορείς να την αξιοποιήσεις.

Τι σημαίνει όμως ένα σχολείο που προσφέρει άσκηση, τέχνη και χώρο για δημιουργία; Πρόκειται για ένα σχολείο που ακούει τον έφηβο, που του επιτρέπει να μεγαλώσει ψυχικά και κοινωνικά μέσα στο πιο οικείο του περιβάλλον, που του αφήνει τον χρόνο και τον χώρο να σκεφτεί τον εαυτό του και το μέλλον του. Και του επιτρέπει να αναπτύξει όλες τις εγγενείς του δυνατότητες. Αλήθεια, αυτό δεν είναι το ζητούμενο όλων των γονέων; Αν όχι, ίσως θα πρέπει να ξανασκεφτούμε τον ρόλο μας και τη στάση μας απέναντι στα παιδιά μας. 

Είναι πιο σημαντική η συσσώρευση γνώσεων από την ευτυχία; Πολλά παιδιά στο Λύκειο εγκαταλείπουν τον αθλητισμό, τη μουσική, τον χορό ή το θέατρο, είτε σε επίπεδο δραστηριοτήτων ομίλων του σχολείου είτε ως εξωσχολικές δραστηριότητες. Θεωρείται, από πολλούς γονείς, κάθε τέτοια ενασχόληση ως «χαμένες ώρες», όταν είναι άλλες οι προτεραιότητες. Και αναρωτιέμαι συχνά ποιες είναι αυτές οι προτεραιότητες; Το 18 αντί του 16 σε ένα μάθημα; Πόσα πολύ περισσότερα θα κερδίσει ένα παιδί αν συνεχίζει να μαθαίνει μουσική, να παίζει θέατρο, να αθλείται από το φτιάξει μια μονοδιάστατη καθημερινότητα από τα 15 του χρόνια από το σπίτι στο σχολείο, από το σχολείο στο φροντιστήριο και πίσω; Φέτος έτυχε να παρακολουθήσω σχολικές θεατρικές παραστάσεις με πρωταγωνιστές μαθητές της Γ ΄ Λύκειου. Χάρηκα τους γονείς εκείνους που τους επέτρεψαν να αναπνεύσουν πνευματικά, ψυχικά και σωματικά σε μια τόσο δύσκολη χρονιά της ζωής τους. 

Ο Γιώργος Χρούσσος σημειώνει ότι αν δεν φροντίζουμε την ολόπλευρη, προσεκτική εκπαίδευση και ανάπτυξη των παιδιών μας, αυτοτραυματιζόμαστε ως έθνος και ως κοινωνία. Ο αυτοτραυματισμός αυτός μπορεί να γίνει προάγγελος μύριων κακών που όταν τα αντιληφθούμε θα είναι πολύ αργά.[3]  Επομένως όλοι και όλες, γονείς και εκπαιδευτικοί, πολιτικοί και ακαδημαϊκοί, οφείλουμε να αναθεωρήσουμε ό,τι έχουμε ζήσει και ό,τι έχουμε πράξει μέχρι στιγμής. Να σκεφτούμε το σχολείο με ένα νέο βλέμμα, καθαρό από προκαταλήψεις και συνήθειες. Να αφήσουμε τους νέους μας να ανασάνουν ψυχικά και πνευματικά. 

Και το κυριότερο: να σκεφτούμε ένα νέο σχολείο, από τον βρεφικό σταθμό μέχρι το Λύκειο που να αμβλύνει κι όχι να εδραιώνει ή να μεγεθύνει τις ανισότητες. Ένα σχολείο που να μην προϋποθέτει τη γνώση του, που να μην προϋποθέτει το μορφωτικό κεφάλαιο της οικογένειας[4] αλλά να ανατρέπει τους συσχετισμούς, να εγκαθιδρύει νέες έξεις, να ταρακουνάει παγιωμένες αντιλήψεις και πεποιθήσεις. Ένα σχολείο που θα έχει ως στόχο να δημιουργήσει μια νέα κοινωνία ανθρώπων ευτυχισμένων, δημιουργικών με ίσες ευκαιρίες όπου όλοι να μπορούν να προσφέρουν το μέγιστο από αυτό το ιδιαίτερο κάτι που έχουν και τους κάνει μοναδικούς.

Αν δεν σκεφτόμαστε έτσι, αν επιμένουμε ότι η σχολική πρόοδος και η σχολική αποτυχία είναι φυσικά φαινόμενα που δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε,  τότε πουθενά δεν  αποσκοπούμε˙ απλώς θέλουμε να αλλάξουμε λιγάκι, να μερεμετίσουμε ένα οικοδόμημα που ήδη καταρρέει. Για να χτίσεις όμως κάτι γερό και αληθινά νέο, κατεδαφίζεις και ρίχνεις νέα θεμέλια. Οι εκπαιδευτικοί μας, ειδικά οι νεότεροι, το θέλουν και το μπορούν. Η πολιτική βούληση είναι το ζητούμενο. Υπάρχει; 

*θεατρολόγος – συγγραφέας

Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό

Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ

[1] Γιώργος Π. Χρούσσος, «Η Ελλάδα του 21ου αιώνα και τα όρια του  εθνικού αυτοτραυματισμού», εφ. Η Καθημερινή, 14 Ιουνίου 2026. https://www.kathimerini.gr/opinion/564282667/i-ellada-toy-21oy-aiona-kai-ta-oria-toy-ethnikoy-aytotraymatismoy/

[2] Ντάνι Βέργου, «Η αβάσταχτη μοναξιά των παιδιών», εφ. Η εφημερίδα των συντακτών, 24-25 Μαϊου 2026, σ.22-23, https://www.efsyn.gr/longform/i-avastahti-monaxia-ton-paidion/ όπου ο Γ. Χρούσσος  δίνει συνέντευξη  με τίτλο «Ζούμε μια σιωπηλή πανδημία ψυχικής δυσφορίας των νέων».

[3] Χρούσσος, ό.π. υποσ. 1.

[4] Νέλλη Ασκούνη, Κοινωνικές ανισότητες στο σχολείο, ΥΠΕΠΘ -ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Σειρά: «Κλειδιά και Αντικλείδια», προσβάσιμο εδώ:  https://repository-edulll.ekt.gr/edulll/bitstream/10795/931/3/931.pdfBλέπε επίσης και Ίλια Λακίδου, «Το παιδί μου θα πετύχει; Όροι και προϋποθέσεις της σχολικής επιτυχίας», www.alfavita.gr, 24/07/2025, https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/484911_paidi-moy-tha-petyhei-oroi-kai-proypotheseis-tis-sholikis-epityhias alfavita

 


Παιδικοί σταθμοί ΕΣΠΑ: Ποια ΑΦΜ παίρνουν τη «σκυτάλη» για την αίτηση στην ΕΕΤΑΑ

παιδικοί σταθμοί
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Σε εξέλιξη οι αιτήσεις για τα voucher των βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών ΕΣΠΑ - Ποια ΑΦΜ κάνουν από σήμερα αίτηση

Οι γονείς / κηδεμόνες των οποίων το ΑΦΜ λήγει σε 6, 7, 8 ή 9 μπορούν από σήμερα να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση στην ΕΕΤΑΑ προκειμένου να λάβουν voucher για βρεφονηπιακούς και παιδικούς Σταθμούς, ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΑμεΑ για την περίοδο 2026 - 2027.

Οι αιτήσεις ξεκίνησαν το Σάββατο, 18 Ιουλίου 2026 και αφορούν στη συμμετοχή των πρόγραμμα παιδιών: «Προώθηση και υποστήριξη παιδιών για την ένταξή τους στην προσχολική εκπαίδευση καθώς και για τη πρόσβαση παιδιών σχολικής ηλικίας, εφήβων και ατόμων με αναπηρία, σε υπηρεσίες δημιουργικής απασχόλησης», Β’ κύκλου, περιόδου 2026-2027.

Οι αιτήσεις και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά, την Τετάρτη, 5 Αυγούστου 2026, μέσω της ειδικής εφαρμογής στην ιστοσελίδα της ΕΕΤΑΑ ΑΕ, με βάση το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ των αιτούντων ως εξής:

  • 18/7/2026 – 19/7/2026 για τα ΑΦΜ που λήγουν σε 0, 1, 2.
  • 20/7/2026– 21/7/2026 για τα ΑΦΜ που λήγουν σε 3, 4, 5.
  • 22/7/2026 – 23/7/2026 για τα ΑΦΜ που λήγουν σε 6, 7, 8, 9.
  • 24/7/2026 – 05/8/2026 για όλα τα ΑΦΜ.

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι οι γονείς ή τα πρόσωπα που έχουν τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, ανάδοχοι γονείς, επίτροποι ή συμπαραστάτες,  νόμιμοι εκπρόσωποι βρεφών και παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας, παιδιών, εφήβων και ατόμων με αναπηρία, που επιθυμούν τη φιλοξενία των παιδιών τους, σε δομές αντίστοιχες με την ηλικία τους.

Συνολικά προβλέπεται η κάλυψη θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΑμεΑ για την περίοδο 2026-2027, με συνολικό προϋπολογισμό 393 εκατομμυρίων ευρώ. Επιπλέον φέτος οι πολύτεκνες οικογένειες (με 4 παιδιά και άνω) θα λάβουν voucher για παιδικό σταθμό ανεξαρτήτως οικονομικών κριτηρίων.

Το χρονοδιάγραμμα

Οι προσωρινοί πίνακες αποτελεσμάτων θα εκδοθούν από την ΕΕΤΑΑ τη Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2026.

Θα ακολουθήσει η περίοδος των ενστάσεων από τις 11 έως τις 13 Αυγούστου 2026.

Οι οριστικοί δικαιούχοι θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα, 17 Αυγούστου 2026. alfavita

 


Η νέα εγγράμματη αγραμματοσύνη: Το σχολείο παράγει αποφοίτους που ξέρουν να διαβάζουν αλλά δυσκολεύονται να κατανοήσουν

kathigitis mathimatika pinakas kimolia mathites taxi sxoleio
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Η νέα εγγράμματη αγραμματοσύνη: Όταν οι μορφωμένοι δυσκολεύονται να κατανοήσουν όσα διαβάζουν

Μπορεί ένας φοιτητής Φιλολογίας να διαβάζει ένα λογοτεχνικό κείμενο χωρίς να μπορεί πραγματικά να το κατανοήσει; Μπορεί ένας πτυχιούχος πανεπιστημίου να γνωρίζει χιλιάδες πληροφορίες, αλλά να αδυνατεί να ερμηνεύσει ένα σύνθετο κείμενο ή να συνδέσει τις ιδέες που περιέχει;

Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν οι έρευνες που καταγράφουν ένα φαινόμενο το οποίο αρκετοί παιδαγωγοί αποκαλούν «νέα εγγράμματη αγραμματοσύνη» ή λειτουργική αναγνωστική ανεπάρκεια. Πρόκειται για ανθρώπους που γνωρίζουν να διαβάζουν, έχουν ολοκληρώσει πολυετείς σπουδές και διαθέτουν τυπικά υψηλό μορφωτικό επίπεδο, αλλά δυσκολεύονται να κατανοήσουν σε βάθος απαιτητικά κείμενα, να εντοπίσουν τις λογικές σχέσεις, να εξαγάγουν συμπεράσματα ή να αξιολογήσουν κριτικά όσα διαβάζουν.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που δημοσιοποίησε ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος στο ενημερωτικό του δελτίο, σύμφωνα με το οποίο ερευνητές έδωσαν σε 85 προπτυχιακούς φοιτητές Αγγλικής Φιλολογίας τις πρώτες επτά παραγράφους του μυθιστορήματος «Ο Ζοφερός Οίκος» του Τσαρλς Ντίκενς. 

Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των συμμετεχόντων κατάφερε να κατανοήσει πλήρως το κείμενο και να απαντήσει σωστά στις ερωτήσεις που ακολούθησαν. Ανεξάρτητα από τα επιμέρους στοιχεία της συγκεκριμένης έρευνας, το παράδειγμα αποτυπώνει μια τάση που καταγράφεται διεθνώς: η αποκωδικοποίηση των λέξεων δεν συνεπάγεται πλέον και ουσιαστική κατανόηση του νοήματος.

Από την «εκπαίδευση της αμάθειας» στη νέα αναγνωστική κρίση

Στην Ελλάδα, η συζήτηση αυτή δεν είναι καινούργια. Εδώ και πολλά χρόνια χρησιμοποιήθηκε ο όρος «εκπαίδευση της αμάθειας» για να περιγράψει μια βαθύτερη κρίση του σχολείου: την παραγωγή αποφοίτων που διαθέτουν τίτλους σπουδών αλλά όχι πάντα ουσιαστική γνώση, κριτική σκέψη και πνευματική αυτονομία.

Για το ζήτημα αυτό έχουν παρέμβει επανειλημμένα πολλοί πανεπιστημιακοί, ερευνητές και εκπαιδευτικοί, οι οποίοι έχουν αναδείξει μέσα από τα κείμενα και τις αναλύσεις τους τον κίνδυνο μιας εκπαίδευσης που μετατρέπεται σταδιακά σε μηχανισμό πιστοποίησης γνώσεων αντί σε χώρο ουσιαστικής καλλιέργειας της σκέψης.

Η σημερινή έννοια της νέας εγγράμματης αγραμματοσύνης μοιάζει να αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή εκείνης της παλαιότερης ανησυχίας.

Όταν διαβάζουμε χωρίς να κατανοούμε

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη λογοτεχνία. Ένας πολίτης που δυσκολεύεται να κατανοήσει ένα σύνθετο δημοσιογραφικό άρθρο, μια επιστημονική μελέτη, ένα νομικό κείμενο ή ακόμη και μια δημόσια ανακοίνωση, είναι περισσότερο ευάλωτος στην παραπληροφόρηση, στις απλουστεύσεις και στη χειραγώγηση.

Η βαθιά ανάγνωση απαιτεί χρόνο, συγκέντρωση και διανοητική προσπάθεια. Αντίθετα, η ψηφιακή καθημερινότητα ευνοεί την αποσπασματική πρόσληψη της πληροφορίας. Εικόνες, σύντομα βίντεο, αναρτήσεις λίγων γραμμών και τίτλοι που καταναλώνονται σε δευτερόλεπτα διαμορφώνουν έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης, όπου η ταχύτητα υπερισχύει της κατανόησης.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί εκπαιδευτικοί διαπιστώνουν πως ακόμη και άριστοι μαθητές δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν ένα μεγάλο κείμενο, να εντοπίσουν το βασικό επιχείρημα ή να συνδέσουν διαφορετικές παραγράφους μεταξύ τους. Η δυσκολία αυτή εμφανίζεται ολοένα συχνότερα και στις πανεπιστημιακές αίθουσες.

Το σχολείο μπροστά σε μια νέα πρόκληση

Το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με περισσότερες εξετάσεις ή με μεγαλύτερο όγκο ύλης. Αντίθετα, απαιτεί επαναφορά της ανάγνωσης στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Οι μαθητές χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να διαβάσουν ολοκληρωμένα βιβλία, να συζητήσουν πάνω σε σύνθετα κείμενα, να μάθουν να επιχειρηματολογούν, να αμφισβητούν, να συγκρίνουν πηγές και να εξάγουν συμπεράσματα. Η καλλιέργεια της αναγνωστικής κατανόησης δεν αποτελεί απλώς μια γλωσσική δεξιότητα· είναι προϋπόθεση της δημοκρατικής συμμετοχής, της επιστημονικής σκέψης και της ενεργού πολιτειότητας.

Η μεγάλη πρόκληση της εποχής

Η νέα εγγράμματη αγραμματοσύνη ίσως αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εκπαιδευτικές προκλήσεις του 21ου αιώνα. Δεν αφορά όσους δεν έμαθαν να διαβάζουν, αλλά όσους έμαθαν να διαβάζουν χωρίς να κατανοούν σε βάθος. Δεν αφορά την έλλειψη πληροφοριών, αλλά την αδυναμία μετατροπής της πληροφορίας σε γνώση.

Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να παράγει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χιλιάδες λέξεις, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να διαβάζουμε περισσότερο. Είναι να μπορούμε να καταλαβαίνουμε πραγματικά αυτό που διαβάζουμε. Αν το σχολείο χάσει αυτή την αποστολή, τότε ο κίνδυνος δεν θα είναι απλώς η υποχώρηση των επιδόσεων. Θα είναι η διαμόρφωση μιας κοινωνίας ολοένα πιο μορφωμένης στα χαρτιά και ολοένα πιο φτωχής στην κατανόηση, στην κρίση και στη σκέψη. alfavita

 


Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ιερής Πόλης Μεσολογγίου αξίζει ανάπτυξη, όχι περιορισμό

Κ.Ε.ΠΕ.Α. Μεσολογγίου
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
«Η συστέγαση θα μπορούσε να αποτελέσει μια αποδεκτή λύση μόνο εφόσον το κτίριο διέθετε επαρκείς χώρους για να καλύψει τις ανάγκες και των δύο φορέων»

Ηαπόφαση για την συστέγαση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μεσολογγίου με τον Τομέα Πολιτισμού του Δήμου μας, προκάλεσε έκπληξη και έντονο προβληματισμό σε πολλούς συμπολίτες μας. Αποτέλεσε ένα δυσάρεστο αιφνιδιασμό, ήταν μια εξέλιξη που δεν την περίμενε κανείς.

Προσπάθησα να κατανοήσω την λογική αυτής της επιλογής. Ο Τομέας Πολιτισμού του Δήμου αποτελεί μια ευρύτερη ομπρέλα δράσεων και θεωρητικά , θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά προς το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Μια τέτοια συνέργεια θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη.

Όμως η συνεργασία δεν προϋποθέτει τη συστέγαση. Οι δυο φορείς μπορούν να αναπτύξουν κοινές δράσεις, να συνεργαστούν ουσιαστικά και να αξιοποιήσουν τις συνέργειές τους , χωρίς ο ένας να περιορίζει την λειτουργία του άλλου.

Η συστέγαση θα μπορούσε να αποτελέσει μια αποδεκτή λύση μόνο εφόσον το κτίριο διέθετε επαρκείς χώρους για να καλύψει τις ανάγκες και των δύο φορέων.  Όμως αυτό δεν συμβαίνει . Το συγκεκριμένο κτίριο δεν επαρκεί ούτε για την πλήρη ανάπτυξη του ίδιου του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ενός θεσμού που χρόνο με τον χρόνο διευρύνει τις δράσεις του , υποδέχεται μαθητές και εκπαιδευτικούς από όλη τη χώρα και αναλαμβάνει ολοένα και περισσότερες εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες. 

Ακόμη περισσότερο η προοπτική του  Κέντρου δεν εξαντλείται στις σημερινές του δραστηριότητες. Με τις κατάλληλες υποδομές και την αναγκαία στελέχωση, θα μπορούσε να επεκτείνει το έργο του και στην εκπαίδευση ενηλίκων, προσφέροντας προγράμματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και βιώσιμης ανάπτυξης στις τοπικές κοινωνίες. Αντί , λοιπόν να σχεδιάζουμε πως θα αξιοποιήσουμε και θα αναπτύξουμε περαιτέρω έναν τόσο σημαντικό θεσμό, συζητάμε πώς θα περιορίσουμε τον ήδη ανεπαρκή χώρο του. 

Ας είμαστε ξεκάθαροι. Το τμήμα Πολιτισμού του Δήμου μας χρειάζεται στήριξη. Όμως η στήριξη ενός θεσμού δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος ενός άλλου, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δημοτικά κτίρια που θα μπορούσαν να καλύψουν αυτή την ανάγκη.

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μεσολογγίου δεν προσφέρει μια απλή υπηρεσία. Είναι ένας εκπαιδευτικός θεσμός, με πολυετή προσφορά στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στην ευαισθητοποίηση χιλιάδων μαθητών και εκπαιδευτικών και στην ανάδειξη της μοναδικής φυσικής κληρονομιάς του τόπου μας. Αποτελεί  σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Αιτωλοακαρνανία, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Αντί να ενισχύεται, περιορίζεται. Αντί να αναβαθμίζεται, συρρικνώνεται.

Εύλογα, λοιπόν γεννώνται τα ερωτήματα. Με ποια κριτήρια ελήφθη αυτή η απόφαση; Εξετάστηκαν όλες οι εναλλακτικές λύσεις; Γιατί δεν αξιοποιούνται άλλα διαθέσιμα δημοτικά κτίρια, ώστε να στεγαστεί ο Τομέας Πολιτισμού χωρίς να υποβαθμιστεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης;

Το Μεσολόγγι έχει ανάγκη από διοίκηση που σχεδιάζει με προοπτική, αξιοποιεί ορθολογικά τη δημοτική περιουσία και ενισχύει τους θεσμούς που προσφέρουν στον τόπο. Όχι από αποφάσεις που δημιουργούν νέα προβλήματα εκεί όπου δεν υπήρχαν. 

Οι θεσμοί που υπηρετούν την εκπαίδευση, το περιβάλλον και τον πολιτισμό δεν πρέπει να τίθενται σε ανταγωνισμό. Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης δεν περισσεύει. Αξίζει σεβασμό, ενίσχυση και τις υποδομές που απαιτούνται για να συνεχίσει να επιτελεί το πολύτιμο έργο του.

*Διευθύντρια Καλλιτεχνικού Σχολείου Ιερής Πόλης Μεσολογγίου

Φυσικός- Msc Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης alfavita