«Υπάρχει περιστατικό στην Α’ Αθήνας, που μητέρα διαμαρτυρήθηκε για την βαθμολογία καθηγήτριας στην κόρη της, με αποτέλεσμα, να διαταχθεί ΕΔΕ! Κι όλα αυτά γιατί οι γονείς θεωρούσαν ότι το 16 δεν είναι ικανοποιητικός βαθμός, οδηγώντας την εργαζόμενη στο να απολογηθεί που κάνει τη δουλειά της», αποκαλύπτει ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ, Νικηφόρος Κωνσταντίνου στο iPaideia.
Στη σκιά έρευνας και δημοσιευμάτων για τις πιέσεις που δέχονται οι εκπαιδευτικοί στις ΗΠΑ από τους γονείς για τους βαθμούς, με κάποιες περιπτώσεις να οδηγούνται στα δικαστήρια, η ελληνική πραγματικότητα στις σχολικές τάξεις δεν διαφέρει και πολύ, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς.
Κι όπως υπογραμμίζουν, ακόμα δεν έχει έρθει το Εθνικό Απολυτήριο.
Το σενάριο που τρομάζει τους εκπαιδευτικούς
Τα τελευταία χρόνια οι συζητήσεις είναι όλο και πιο έντονες για προσμέτρηση των ενδοσχολικών επιδόσεων στην τελική βαθμολογία των μαθητών για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Αυτό το σενάριο, αποτελεί τον εφιάλτη των καθηγητών.
Όπως σημειώνει στο iPaideia o Νεκτάριος Κορδής, μέλος της ΟΛΜΕ, σήμερα, το πρόβλημα των πιέσεων για τη βαθμολογία συναντάται έντονα στην ιδιωτική εκπαίδευση και πιο ήπια στην δημόσια.
Παραδέχεται όμως ότι αυτός ο συσχετισμός μπορεί να αλλάξει στην περίπτωση μιας ενδεχόμενης σύνδεσης της σχολικής βαθμολογίας με την πρόσβαση στα πανεπιστήμια αυξάνοντας σημαντικά τις απαιτήσεις των οικογενειών.
«Μιλάμε ήδη για μία τραγική κατάσταση. Αν έρθει και το Εθνικό Απολυτήριο, οι πιέσεις θα είναι πολύ μεγάλες», υπογραμμίζει ο κ. Κωνσταντίνου.
Αν και οι προτάσεις για το Εθνικό Απολυτήριο είναι ακόμα υπό εξέταση, υπάρχουν σκέψεις για προσμέτρηση ενδοσχολικών εξετάσεων ή επιδόσεων εντός της τάξης στην τελική βαθμολογία για την εισαγωγή στα ΑΕΙ.
«Εδώ βλέπουμε εντάσεις σε δημοτικά για βαθμολογίες μαθητών, φανταστείτε τι θα γίνει στο Λύκειο, αν ισχύσει κάτι τέτοιο», προσθέτει ο κ. Κωνσταντίνου.
«Ψυχολογική βία και προσβολές»
Δεν είναι λίγες οι φορές που οι εκπαιδευτικοί πέφτουν θύματα ακραίων επιθετικών συμπεριφορών.
Ο Νεκτάριος Κορδής συνδέει τις πιέσεις για τη βαθμολογία με ένα ευρύτερο πρόβλημα εκφοβισμού των εκπαιδευτικών, ενώ ο κ. Κωνσταντίνου σημειώνει ότι μετά το τέλος της πανδημίας, η επιθετικότητα τόσο στα παιδιά (κάτι που έχει αποτυπωθεί έντονα στην παραβατικότητα ανηλίκων) όσο και στους γονείς έχει ενταθεί.
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν, οι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να αντιμετωπίζουν προσβλητικές συμπεριφορές, λεκτική και ψυχολογική βία, ακόμη και περιστατικά προπηλακισμών.
Το ζήτημα, όπως υποστηρίζει ο κ. Κορδής, δεν αφορά αποκλειστικά τη βαθμολόγηση, αλλά συνολικά τον σεβασμό στον παιδαγωγικό και θεσμικό ρόλο των εκπαιδευτικών.
Παράλληλα, επισημαίνει την έλλειψη επαρκούς νομικής προστασίας απέναντι σε τέτοιες συμπεριφορές, τόσο κατά τη διάρκεια της σχολικής λειτουργίας όσο και σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες εκτός σχολείου.
«Το 2024 ύστερα από πολλές πιέσεις στην τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας πετύχαμε να ψηφιστεί νόμος που περιορίζει την παρουσία των γονέων εντός του σχολείου. Κι αυτό γιατί είχαν καταγραφεί δεκάδες περιστατικά με γονείς που εισέβαλλαν μέσα στις τάξεις και δημιουργούσαν προβλήματα στους καθηγητές και στην ομαλή διεξαγωγή των μαθημάτων», αναφέρει ο κ. Κωνσταντίνου.
Μία ακόμα παράμετρος για αυτές τις συμπεριφορές, σύμφωνα με τον κ. Κορδή αφορά και την κοινωνική διαστρωμάτωση. Όπως αναφέρει, γονείς που προέρχονται κυρίως από μεσαία και υψηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα αντιμετωπίζουν ορισμένες φορές τους εκπαιδευτικούς ως πρόσωπα που οφείλουν να συμμορφώνονται με τις επιθυμίες τους.
Κατά τον ίδιο, η συμπεριφορά αυτή δεν περιορίζεται πάντοτε στην αμφισβήτηση ενός βαθμού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, γονείς επιχειρούν να αποκτήσουν ουσιαστικό λόγο στη λειτουργία του σχολείου, παρεμβαίνοντας σε ζητήματα που αποτελούν αρμοδιότητα της διεύθυνσης και του Συλλόγου Διδασκόντων.
Ο κ. Κορδής περιγράφει το φαινόμενο ως προσπάθεια ορισμένων οικογενειών να «συνδιοικήσουν» τα σχολεία, υπερβαίνοντας τα όρια της θεμιτής συνεργασίας μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών.
ΗΠΑ: Γονείς προσφεύγουν στα δικαστήρια για βαθμούς και παρατηρήσεις
Η κατάσταση που περιγράφεται στην Ελλάδα παρουσιάζει ορισμένες ομοιότητες με φαινόμενα που καταγράφονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, γονείς αμφισβητούν ολοένα και συχνότερα τις σχολικές αξιολογήσεις των παιδιών τους, ζητώντας από εκπαιδευτικούς και διευθυντές να τροποποιήσουν βαθμούς ή παρατηρήσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαφωνίες δεν επιλύονται στο επίπεδο του σχολείου, αλλά οδηγούνται στα δικαστήρια.
Το δημοσίευμα συνδέει την εξέλιξη αυτή με το τέλος της πανδημίας.
Η τηλεκπαίδευση επέτρεψε σε πολλούς γονείς να αποκτήσουν μεγαλύτερη εικόνα της σχολικής καθημερινότητας των παιδιών τους. Παράλληλα, όμως, φαίνεται ότι ενίσχυσε και την τάση ορισμένων να παρεμβαίνουν άμεσα στο έργο των εκπαιδευτικών.
Έρευνα: Τέσσερις στους δέκα εκπαιδευτικούς δέχθηκαν πιέσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία έρευνας του Education Week (EdWeek) που πραγματοποιήθηκε το 2024 με τη συμμετοχή 1.500 εκπαιδευτικών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που παρατίθενται, τέσσερις στους δέκα εκπαιδευτικούς στις ΗΠΑ δήλωσαν ότι είχαν δεχθεί πιέσεις από γονείς για να αλλάξουν βαθμούς μαθητών.
Ένα ακόμη στοιχείο της έρευνας παρουσιάζει ομοιότητες με τις επισημάνσεις του Κορδή για την ελληνική πραγματικότητα.
Οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί ανέφεραν ότι γονείς με υψηλότερα εισοδήματα ήταν πιθανότερο να διαμαρτυρηθούν για τις σχολικές αξιολογήσεις των παιδιών τους.
Το εύρημα αυτό ενισχύει τον προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνικοοικονομική θέση μιας οικογένειας μπορεί να επηρεάζει τη σχέση της με το σχολείο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μητέρας μαθητή της τρίτης δημοτικού στην Καλιφόρνια. Η διαφωνία δεν αφορούσε τη βαθμολογία σε κάποιο μάθημα, αλλά τις παιδαγωγικές παρατηρήσεις της δασκάλας σχετικά με τη συμπεριφορά του παιδιού.
Η εκπαιδευτικός είχε επισημάνει ότι ο μαθητής χρειαζόταν να βελτιώσει τη συνεργασία του με τους συμμαθητές του, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόταν τον θυμό του.
Η μητέρα θεώρησε ότι οι συγκεκριμένες παρατηρήσεις ήταν άδικες και ζήτησε να τροποποιηθούν. Όταν το σχολείο αρνήθηκε να προχωρήσει στην αλλαγή τους, η ίδια προσέλαβε δικηγόρο και προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Το περιστατικό αποτυπώνει πώς μια διαφωνία για την παιδαγωγική αξιολόγηση μπορεί να εξελιχθεί σε νομική αντιπαράθεση.
Μια διαφορετική περίπτωση καταγράφηκε στο Νάσβιλ, όπου εκπαιδευτικός που είχε τιμηθεί με τον τίτλο της εκπαιδευτικού της χρονιάς αποφάσισε να παραιτηθεί. Η ίδια κατήγγειλε ότι η σχολική διοίκηση παρενέβη στη βαθμολογία μαθητή, έπειτα από αντιδράσεις γονέα. Ωστόσο, η σχολική περιφέρεια αμφισβήτησε την εκδοχή της εκπαιδευτικού.
Σύμφωνα με τη δική της θέση, δεν επρόκειτο για αυθαίρετη αλλαγή βαθμού, αλλά για τη χορήγηση δεύτερης ευκαιρίας στον μαθητή, προκειμένου να ολοκληρώσει την εργασία του.
Η υπόθεση ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που μπορεί να υπάρχουν σχετικά με τα όρια παρέμβασης της σχολικής διοίκησης στις αξιολογήσεις των εκπαιδευτικών.
