Συνεπιμέλεια: Η δικηγόρος Νανά Παπαδογεωργάκη εξηγεί τι σημαίνει πραγματικά
Χωρίζεις και δεν ξέρεις τι είναι η συνεπιμέλεια; Η δικηγόρος Νανά Παπαδογεωργάκη εξηγεί τον κοινό ρόλο των γονιών και τι ισχύει για την εναλλασσόμενη διαμονή.
Ένα διαζύγιο ή ένας χωρισμός φέρνει πάντα μαζί του μια σειρά από μεγάλες αλλαγές, συναισθηματική φόρτιση και... πολλές άγνωστες νομικές ορολογίες. Αν βρίσκεσαι σε αυτή τη φάση, το πιο πιθανό είναι να ακούς συνεχώς τη λέξη "συνεπιμέλεια" και να προσπαθείς να καταλάβεις τι ακριβώς σημαίνει αυτό για την καθημερινότητά σου και, κυρίως, για τη ζωή του παιδιού σου.
Για να λύσουμε κάθε παρεξήγηση και να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά, η δικηγόρος Νανά Παπαδογεωργάκη, μέσα από ένα απόλυτα κατατοπιστικό βίντεο στο TheMamagers.gr, ξεκαθαρίζει το τοπίο. Αν, λοιπόν, χωρίζεις και δεν ξέρεις τι είναι η συνεπιμέλεια, κράτα σημειώσεις.
Τι είναι, τελικά, η συνεπιμέλεια;
Ας ξεκινήσουμε από τον βασικό ορισμό. Συνεπιμέλεια σημαίνει ότι και οι δύο γονείς, εξίσου και από κοινού, συμμετέχουν στις μεγάλες και σπουδαίες αποφάσεις για το παιδί.
Ο χωρισμός ρίχνει τίτλους τέλους στη σχέση του ζευγαριού, αλλά όχι και στην ιδιότητά τους ως γονείς. Έτσι, η συνεπιμέλεια έρχεται να διασφαλίσει ότι καμία κρίσιμη απόφαση δεν θα λαμβάνεται μονομερώς. Οι δύο γονείς οφείλουν να συνεργάζονται στενά για:
Θέματα που αφορούν το σχολείο και την εκπαίδευση.
Ζητήματα που αφορούν την υγεία του παιδιού.
Καθημερινά πρακτικά θέματα που επηρεάζουν τη ζωή του.
Όλα αυτά, όπως τονίζει η κ. Παπαδογεωργάκη, γίνονται με έναν και μοναδικό σκοπό: το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Σημαίνει οπωσδήποτε "μισή-μισή" εβδομάδα;
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από τον νόμο. Πολλοί γονείς πιστεύουν λανθασμένα ότι συνεπιμέλεια σημαίνει αυτόματα και ισόχρονη εναλλαγή της διαμονής – δηλαδή, οπωσδήποτε μία εβδομάδα στον έναν γονιό και οπωσδήποτε μία εβδομάδα στον άλλο, με το ρολόι στο χέρι.
Η νομική πραγματικότητα είναι διαφορετική: Όπως ξεκαθαρίζει η γνωστή δικηγόρος, συνεπιμέλεια δεν σημαίνει απαραίτητα ισόχρονη εναλλαγή.
Στην πραγματικότητα, η κατανομή του χρόνου μπορεί να είναι και ανισομερής. Το πώς θα μοιραστεί ο χρόνος εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες της κάθε οικογένειας, το πρόγραμμα των γονιών και, φυσικά, την ηλικία του παιδιού.
Το συμπέρασμα που πρέπει να κρατήσουμε
Συνεπιμέλεια σημαίνει δύο πολύ συγκεκριμένα πράγματα: ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονιών στις αποφάσεις και μια εναλλασσόμενη διαμονή, η οποία όμως είναι πάντα προσαρμοσμένη στις ανάγκες του παιδιού και όχι σε άκαμπτα μαθηματικά κουτάκια.
Αν βρίσκεσαι σε αυτή τη διαδικασία, θυμήσου ότι ο χρόνος μπορεί να ρυθμιστεί με πολλούς τρόπους, αρκεί οι βάσεις να μπουν με κοινή λογική, αγάπη και σεβασμό στην ισορροπία του παιδιού σας.
Δες όλα τα βίντεο της δικηγόρου Νανάς Παπαδογεωργάκη:
Από μια ζωντανή συζήτηση του Brooding, μερικές βασικές ιδέες για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη και η διάλυση των ρουτινών αλλάζουν την οικογενειακή ζωή — και τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό.
Πρόσφατα έγινε το πρώτο ζωντανό event του Brooding στο Wythe Hotel Cinema, και η συζήτηση άνοιξε πολλούς δρόμους γύρω από τη σύγχρονη οικογενειακή ζωή.
Καλεσμένος ήταν ο Joe Weisenthal, συν-παρουσιαστής του podcast του Bloomberg για τις αγορές, Odd Lots. Ζει με τη σύζυγό του στο Μανχάταν και μεγαλώνουν δύο παιδιά, 10 και 6 ετών.
Η πρόσκληση δεν βασίστηκε στο ότι καλύπτουμε τα ίδια θέματα. Αυτό που μοιάζει είναι η μέθοδος: αφήνουμε την περιέργεια να μας παρασύρει, συχνά προς απρόβλεπτες κατευθύνσεις.
Έτσι, αντί για «συμβουλές», προκύπτουν κυρίως ερωτήσεις. Και μέσα από αυτές καταλήγουμε σε συμπεράσματα που βοηθούν να φωτιστεί ένα θέμα πιο καθαρά.
Επειδή η κοινωνικοποίηση στην ενήλικη ζωή σπάνια «συμβαίνει από μόνη της», ένα ζωντανό event είναι και μια πρακτική αφορμή για να βρεθούν άνθρωποι. Σε αυτό το πλαίσιο, η βραδιά είχε και την οικειότητα κουβέντας που δύσκολα χωρά στην καθημερινότητα.
Μιλήσαμε για την επιτήρηση μέσα στην οικογένεια, για το πώς η τεχνολογία των media επηρεάζει το σπίτι και για το πώς η καθημερινή ζωή γίνεται ολοένα πιο «πολτοποιημένη» – η λέξη που χρησιμοποίησε ο Joe Weisenthal. Οι ερωτήσεις από το κοινό ήταν ουσιαστικές και μας οδήγησαν σε πολλά, διαφορετικά επίπεδα της ίδιας αγωνίας.
Ακολουθούν μερικά από τα σημεία που ξεχώρισαν.
Μια νέα γονεϊκή υποχρέωση: να κρατάς μια κοινή πραγματικότητα με τα παιδιά
Νωρίς μπήκε στο τραπέζι το πώς τα AI-generated media αλλάζουν την παιδική εμπειρία. Η παρουσία τους είναι τόσο διάχυτη, που πολλά παιδιά έχουν πλέον μια σχεδόν αυτόματη δυσπιστία απέναντι σε ό,τι βλέπουν.
Ακόμα και όταν πρόκειται για κάτι αληθινό –π.χ. μια φωτογραφία από μέρος που έχεις δει ο ίδιος– η πρώτη αντίδραση μπορεί να είναι «είναι ψεύτικο». Κι όταν επιμένεις ότι δεν είναι, η βεβαιότητα δεν επιστρέφει εύκολα.
Μέχρι πρόσφατα, θα το λέγαμε υγιή σκεπτικισμό. Σήμερα, όμως, αυτή η δυσπιστία μοιάζει να μετακινείται σε κάτι πιο βαθύ: στην αδυναμία να μοιραστείς μια κοινή βάση πραγματικότητας, ακόμα και μέσα στην οικογένεια.
Η ανησυχία δεν είναι απλώς ότι τα παιδιά θα πέσουν θύματα παραπληροφόρησης. Είναι ότι, αν όλα αμφισβητούνται διαρκώς, διαλύεται η αίσθηση ενός κοινού «εδάφους» όπου μπορεί να στηριχθεί μια συζήτηση.
Αυτό, όπως συμφωνήσαμε, δημιουργεί μια καινούργια γονεϊκή ευθύνη. Να φτιάχνεις –και σε κάποιο βαθμό να επιβάλλεις– ένα συνεκτικό πλαίσιο για το τι θεωρείται αληθινό και τι όχι, μέσα στο σπίτι.
Ακούγεται βαρύ, σαν άλλη μία υποχρέωση που προστίθεται στη λίστα. Παρ’ όλα αυτά, στη συζήτηση φάνηκε και κάτι πιο αισιόδοξο: υπάρχουν πρακτικοί τρόποι να στηθεί ξανά μια κοινή γλώσσα και ένα κοινό σημείο αναφοράς.
Ενάντια στην «πολτοποίηση» της καθημερινότητας: όρια, χρόνος, ρουτίνες
Παράλληλα με την κρίση κοινής πραγματικότητας, ο Joe Weisenthal περιέγραψε ένα άλλο φαινόμενο: οι ρουτίνες της ζωής εξομαλύνονται και μπερδεύονται μεταξύ τους. Όλα καταλήγουν να «θολώνουν μέσα σε όλα τα άλλα».
Θυμήθηκε τη δεκαετία των ’90s ως περίοδο με πιο σαφή τάξη στην καθημερινότητα. Υπήρχαν σταθερές προσδοκίες, σχεδόν σαν ένα «φύλλο Excel» όπου κάθε κελί ήταν συμπληρωμένο.
Σήμερα, αντίθετα, μοιάζει σαν να μπαίνουμε σε μια εποχή όπου τίποτα δεν είναι σταθερό: ούτε ρουτίνες, ούτε κανόνες, ούτε λογοδοσία. Και αυτό δεν είναι μόνο θέμα κινητού, αλλά συνολικότερο πολιτισμικό χαρακτηριστικό.
Το παράδειγμά του ήταν απλό και αναγνωρίσιμο: ο ένας γονιός πάει για το ένα παιδί, ο άλλος για το άλλο. Κάπου ενδιάμεσα αποφασίζεται βιαστικά το βραδινό, συχνά χωρίς κοινό τραπέζι ή κοινό ρυθμό.
Ακόμα και στο σπίτι, αν δεν το προσέξεις, οι βραδιές μπορούν να γλιστρήσουν σε ένα μοτίβο καναπέ-τηλεόραση-κινητό. Τα σύνορα ανάμεσα στις ώρες της ημέρας και στη χρήση τους γίνονται ασαφή.
Συμφωνήσαμε ότι, ειδικά μετά την επιτάχυνση που έφερε η εργασία από το σπίτι, η ανάγκη για οικογενειακή «κουλτούρα» είναι πιο επείγουσα. Αν δεν ορίσεις εσύ τι είναι «βραδινό», τι είναι «ώρα ύπνου», τι είναι «χρόνος μαζί», δεν υπάρχει κάτι έξω από το σπίτι που θα το ορίσει για λογαριασμό σου.
Δεν υπάρχει μία σωστή συνταγή, αλλά βοηθά να είναι ξεκάθαρο το πλαίσιο. Για παράδειγμα:
να υπάρχουν βράδια που το φαγητό γίνεται στο τραπέζι ως σταθερή συνήθεια,
να ορίζονται ζώνες ή στιγμές χωρίς οθόνες,
να υπάρχει ένας προβλέψιμος ρυθμός που λειτουργεί ως «άγκυρα» για όλους.
Η ουσία δεν είναι το τελετουργικό να είναι «τέλειο». Είναι να υπάρχει κάτι ορισμένο, γύρω από το οποίο οργανώνεται η υπόλοιπη ζωή, σαν ψυχικό ανάχωμα απέναντι στο συνεχές θόλωμα.
Μπορείς να παραμείνεις «λογικός» μεγαλώνοντας νήπια;
Σε ερώτηση για το αν γίνεται να μείνεις λογικός με νήπια, η απάντηση ξεκίνησε με μια διευκρίνιση: τι εννοούμε «λογικός»; Η φάση αυτή είναι δύσκολη, συχνά εξαντλητική, και όχι ιδιαίτερα «σταθερά ανταποδοτική».
Ο Joe Weisenthal ήταν σαφής σε κάτι που βοηθά: όσο ατελείωτη κι αν μοιάζει, η νηπιακή ηλικία τελειώνει. Δεν είναι μόνιμη κατάσταση, ακόμη κι όταν έτσι τη νιώθεις.
Μια πρακτική ιδέα που συζητήσαμε είναι να κρατήσεις ένα μικρό, σταθερό πράγμα που σε βοηθά να νιώθεις ότι πατάς στο έδαφος. Μπορεί να είναι ένα μάθημα γυμναστικής, λίγη ανάγνωση, ή ένα σταθερό «παράθυρο» ησυχίας το βράδυ.
Η λογική εδώ δεν είναι να «λύσεις» την περίοδο. Είναι να διατηρήσεις μια μικρή σπίθα κανονικότητας, μέχρι να ανοίξει ξανά ο ορίζοντας.
Πώς μιλάς για τα τρέχοντα γεγονότα στα παιδιά χωρίς να κάνεις κήρυγμα
Η κουβέντα πήγε και στο πώς μιλάς στα παιδιά για την επικαιρότητα. Ο Joe Weisenthal εξήγησε ότι, επειδή τα συζητά επαγγελματικά όλη μέρα, δυσκολεύεται να τα ξαναπιάνει στο σπίτι με τον ίδιο τρόπο.
Χρησιμοποίησε μια εύστοχη παρομοίωση: όπως κάποιος που πίνει μόνο πολύ έντονες μπίρες δυσκολεύεται μετά να εκτιμήσει μια «κανονική», έτσι και η επαγγελματική ένταση της ενημέρωσης ανεβάζει τόσο τον πήχη, που η οικογενειακή συζήτηση μοιάζει να μην «ταιριάζει» στο ίδιο ύφος.
Παράλληλα, τα παιδιά έχουν τη δική τους οπτική: μπορεί να έχουν ισχυρές απόψεις για πράγματα που τα αγγίζουν άμεσα, όπως το σχολικό φαγητό. Αλλά συχνά δεν έχουν ακόμα το πλαίσιο για να σταθούν σε μια πλήρη πολιτική συζήτηση.
Στη δική μου περίπτωση, ένα πρακτικό κόλπο είναι να υπάρχει ενημέρωση στον χώρο, χωρίς διάθεση διαλέξεων. Όταν παίζει ραδιόφωνο ενώ γίνεται μαγείρεμα ή δουλειές, τα παιδιά πιάνουν πληροφορίες «ατμοσφαιρικά» και ανοίγουν απορίες πιο φυσικά.
Δραστηριότητες το Σαββατοκύριακο: ανάγκη ή επιλογή;
Μια ακόμη ερώτηση αφορούσε το αν πρέπει τα Σαββατοκύριακα να γεμίζουν υποχρεωτικά με οργανωμένες δραστηριότητες για τα παιδιά. Η πίεση υπάρχει, ειδικά όταν γύρω σου το πρόγραμμα μοιάζει μόνιμα γεμάτο.
Η θέση του Joe Weisenthal ήταν να σε οδηγούν τα πραγματικά ενδιαφέροντα των παιδιών. Όχι να τα γράφεις σε κάτι με την ελπίδα ότι «θα αποκτήσουν» ενδιαφέρον στην πορεία.
Το ζητούμενο, όπως το περιέγραψε, είναι να διασκεδάζουν, να μαθαίνουν και –αν έρθει– να χτίσουν μια δεξιότητα που τους ταιριάζει. Όχι να μετατραπεί το Σαββατοκύριακο σε υποχρεωτικό μαραθώνιο.
Και κάτι ακόμη: δεν υπάρχει κάποια ηθική επιταγή που να λέει ότι πρέπει να παραχωρείς όλον τον ελεύθερο χρόνο σε δραστηριότητες. Υπάρχει μια ολόκληρη «κουλτούρα» γύρω από τα παιδικά σπορ που για κάποιους είναι χαρά και κοινότητα, αλλά δεν ταιριάζει σε όλους.
Το βασικό συμπέρασμα ήταν απλό: μπορείς να επιλέξεις. Και συχνά, η πιο χρήσιμη επιλογή είναι αυτή που αφήνει χώρο στο σπίτι να αναπνεύσει, αντί να γίνεται άλλη μία εκδοχή της «πολτοποίησης» που ήδη προσπαθείς να περιορίσεις. childit
Παρέμβαση του esos: Πανελλαδικές με ψυχολόγο και ψυχίατρο- Πόσο ακόμη θα κοροϊδεύουμε τα παιδιά;
Η κυβέρνηση το 2019 υποσχέθηκε νέο σύστημα εισαγωγής και Εθνικό Απολυτήριο, αλλά επτά χρόνια αντί για μεταρρύθμιση, προσφέρει γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης τις ημέρες των Πανελλαδικών Εξετάσεων
Γιατί πολύ απλά αποτυπώνει τη χρεοκοπία ενός ολόκληρου εκπαιδευτικού μοντέλου.
Διότι μια χώρα που φτάνει στο σημείο να οργανώνει μηχανισμό ψυχολογικής υποστήριξης για παιδιά 17 και 18 ετών ώστε να μπορέσουν να αντέξουν τις εξετάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια, δεν μπορεί να πανηγυρίζει ότι «στηρίζει τους μαθητές».
Οφείλει να αναρωτηθεί γιατί τους οδηγεί σε αυτή την κατάσταση.
Οι Πανελλαδικές δεν είναι πλέον μια απαιτητική εκπαιδευτική διαδικασία.
Έχουν εξελιχθεί σε μια βιομηχανία άγχους, ψυχολογικής πίεσης και εξουθένωσης.
Οι Πανελλαδικές έχουν μετατραπεί σε έναν τεράστιο μηχανισμό ψυχολογικής εξόντωσης:
σχολείο το πρωί,
φροντιστήριο το απόγευμα,
ιδιαίτερα το βράδυ,
ατελείωτες ώρες πίεσης,
φόβος αποτυχίας,
οικογενειακή αγωνία,
οικονομική αιμορραγία.
Και το κράτος, αντί να αλλάξει το σύστημα, προσφέρει τώρα… ψυχολόγους και ψυχιάτρους για να αντέξουν οι μαθητές το ίδιο το σύστημα.
Αυτό δεν είναι εκπαιδευτική πολιτική.
Είναι διαχείριση κοινωνικής φθοράς.
Και όλα αυτά για λίγες ώρες εξετάσεων που καθορίζουν —υποτίθεται— το μέλλον ενός παιδιού.
Το είχε παρουσιάσει ως στρατηγική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Υποσχέθηκε ένα νέο μοντέλο που θα αποσυμπίεζε το εξεταστικό άγχος, θα αναβάθμιζε το Λύκειο και θα μείωνε την εξάρτηση από τις Πανελλαδικές.
Επτά χρόνια μετά, τι έχει γίνει;
Απολύτως τίποτα.
Το μόνο που ακούμε είναι ότι το θέμα… «συζητείται» στον εθνικό διάλογο.
Επτά χρόνια εξαγγελιών.
Επτά χρόνια επιτροπών.
Επτά χρόνια διαβουλεύσεων.
Και στο τέλος, πάλι τα ίδια παιδιά συνθλίβονται από το ίδιο σύστημα.
Υποσχόταν ένα νέο μοντέλο που θα αναβάθμιζε το Λύκειο και θα αποσυμπίεζε την παράνοια των Πανελλαδικών.
Επτά χρόνια μετά, αντί για νέο σύστημα εισαγωγής, οι υποψήφιοι παίρνουν… τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης.
Αντί για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, σερβίρονται ψυχολόγοι και ψυχίατροι.
Αντί να θεραπευτεί η αιτία, επιχειρείται διαχείριση των συνεπειών.
Η ειρωνεία είναι ότι η ίδια η πραγματικότητα έρχεται πλέον να ακυρώσει το μοντέλο των Πανελλαδικών.
Μέσα στην επόμενη πενταετία:
θα λειτουργούν ιδιωτικά πανεπιστήμια,
ο μαθητικός πληθυσμός θα μειώνεται δραματικά λόγω δημογραφικού,
πολλές περιφερειακές πανεπιστημιακές σχολές θα δυσκολεύονται να βρουν φοιτητές,
τμήματα ήδη μένουν με κενές θέσεις.
Και τότε θα φτάσουμε στο απόλυτο παράδοξο:
Να συνεχίζουν χιλιάδες μαθητές να βασανίζονται ψυχολογικά για εξετάσεις εισαγωγής σε σχολές όπου πιθανόν σε λίγα χρόνια η εισαγωγή θα γίνεται σχεδόν ελεύθερα.
Δηλαδή θα εξακολουθούμε να εξοντώνουμε παιδιά για ένα σύστημα που η ίδια η κοινωνική και δημογραφική πραγματικότητα ξεπερνά.
Αλήθεια, ποιο είναι πλέον το νόημα;
Ποια ακριβώς παιδαγωγική λογική υπηρετεί αυτό το μοντέλο;
Το ελληνικό Λύκειο έχει πάψει εδώ και χρόνια να είναι μορφωτική βαθμίδα.
Έχει μετατραπεί σε εξεταστικό προθάλαμο.
Η γνώση αντικαταστάθηκε από τεχνικές επιβίωσης.
Η παιδεία από την αποστήθιση.
Η εφηβεία από το άγχος.
Και τώρα το κράτος έρχεται να προσφέρει… ψυχολογική υποστήριξη στα θύματα του ίδιου του συστήματος που διατηρεί.
Έλεος πια.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται τηλεφωνικές γραμμές διαχείρισης πανικού.
Χρειάζονται ένα εκπαιδευτικό σύστημα ανθρώπινο, σύγχρονο και δίκαιο.
Χρειάζονται πραγματική μεταρρύθμιση και όχι διαρκή αναβολή των αποφάσεων.
Και κυρίως χρειάζονται πολιτική ειλικρίνεια.
Γιατί όταν μια κυβέρνηση επί επτά χρόνια εξαγγέλλει την κατάργηση ενός στρεσογόνου μοντέλου και τελικά περιορίζεται στη δημιουργία γραμμών ψυχολογικής υποστήριξης για να το αντέχουν οι μαθητές, τότε δεν μιλάμε για μεταρρύθμιση.
istock
Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας 2026: Μεγαλώνοντας παιδιά με ίσες ευκαιρίες σε έναν κόσμο προκλήσεων