Κυριακή 16 Αυγούστου 2026

 

Σχολεία: Τι ισχύει για το δωρεάν κρατικό πτυχίο ξένων γλωσσών για τους μαθητές

Σχολεία: Τι ισχύει για το δωρεάν κρατικό πτυχίο ξένων γλωσσών για τους μαθητές
     

Η νέα πολιτική εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης στο δημόσιο σχολείο.

Μια νέα δυνατότητα αποκτούν από το σχολικό έτος 2026-2027 οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου, καθώς θα μπορούν να συμμετέχουν δωρεάν σε ηλεκτρονικές εξετάσεις για την απόκτηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (e-ΚΠΓ).

Η δυνατότητα αφορά τις τέσσερις ξένες γλώσσες που διδάσκονται στο δημόσιο σχολείο, δηλαδή αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά, και επιχειρεί να συνδέσει για πρώτη φορά με τόσο άμεσο τρόπο τη διδασκαλία της ξένης γλώσσας στο σχολείο με την επίσημη κρατική πιστοποίησή της.

ΑΣΕΠ: Τι απαντά στις καταγγελίες για τα πιστοποιητικά αμφίβολης αξίας -Το πρόβλημα με τις ξένες γλώσσες

Για την ανάπτυξη του νέου συστήματος έχει διασφαλιστεί χρηματοδότηση 20,876 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, ώστε να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και προσβάσιμο σύστημα ηλεκτρονικής πιστοποίησης, με σταδιακή ανάπτυξη σε εθνική κλίμακα.

Μια διαδρομή που ξεκίνησε το 2020

 

Η συγκεκριμένη κατεύθυνση είχε αρχίσει να διαμορφώνεται από το 2020, όταν η Σοφία Ζαχαράκη, τότε υφυπουργός Παιδείας αρμόδια για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, είχε προχωρήσει στη διεύρυνση της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών από μικρότερες ηλικίες, μεταξύ άλλων με την εισαγωγή των αγγλικών στο νηπιαγωγείο.

Με την επιστροφή της στο υπουργείο Παιδείας ως υπουργός, το 2025, η πολιτική αυτή μπήκε σε νέα φάση. Τον Μάιο ανακοινώθηκε ο σχεδιασμός ενός νέου, σύγχρονου και ενιαίου πλαισίου ξενόγλωσσης εκπαίδευσης, με συνέχεια από τις πρώτες σχολικές τάξεις έως το Λύκειο, ενώ παράλληλα τέθηκε δημόσια ως προτεραιότητα η ενίσχυση και αναβάθμιση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, όπως αναφέρει το υπουργείο σε ανακοίνωσή του.

Τον Ιούλιο του ίδιου έτους η κατεύθυνση έγινε ακόμη πιο συγκεκριμένη, με την επέκταση της πιστοποίησης ξένων γλωσσών εντός του σχολείου να εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την αναβάθμιση της σχολικής εκπαίδευσης.

Τον Μάρτιο του 2026 ανακοινώθηκε στη Βουλή το επόμενο αποφασιστικό βήμα: η δωρεάν συμμετοχή των μαθητών της Γ΄ Γυμνασίου στο ψηφιακό Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας. Και τον Απρίλιο ενεργοποιήθηκε χρηματοδότηση συνολικού ύψους 20.876.000 ευρώ, από πόρους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, για την πιστοποίηση γλωσσικών ικανοτήτων των μαθητών και τη μετάβαση του ΚΠΓ στην ψηφιακή εποχή.

Πώς θα λειτουργεί το νέο e-ΚΠΓ

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή σε ειδικά Κέντρα Ηλεκτρονικών Εξετάσεων, με ευθύνη του υπουργείου Παιδείας, το οποίο θα εκδίδει το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας στα έξι επίπεδα του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες.

Το νέο σύστημα θα αξιοποιεί σύγχρονα εργαλεία αξιολόγησης, μεταξύ των οποίων το Προσαρμοστικό Ηλεκτρονικό Τεστ, το οποίο προσαρμόζει σταδιακά το επίπεδο δυσκολίας των ερωτημάτων στις επιδόσεις του εξεταζομένου, επιτρέποντας ακριβέστερη και περισσότερο εξατομικευμένη αποτίμηση των γλωσσικών του δεξιοτήτων.

Για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου συνεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

Το σύστημα αξιολόγησης έχει σχεδιαστεί σε αντιστοίχιση με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες και με το Ενιαίο Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες, ώστε οι εξετάσεις να συνδέονται άμεσα με όσα διδάσκονται οι μαθητές στο σχολείο και να ανταποκρίνονται στις γνώσεις και στις πραγματικές τους εμπειρίες.

Πιλοτική εφαρμογή το 2026 – Γενίκευση το 2027

Η εφαρμογή του νέου συστήματος θα γίνει σταδιακά, ώστε να διασφαλιστούν η αξιοπιστία και η ομαλή λειτουργία του. Στα τέλη του 2026 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη πιλοτική εφαρμογή σε περιορισμένο αριθμό Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και μαθητών. Το 2027 προβλέπεται η γενικευμένη εφαρμογή, με σταδιακή πλήρη ανάπτυξη σε εθνική κλίμακα έως το 2030.

Το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας αποτελεί επίσημη κρατική πιστοποίηση και η χορήγησή του βασίζεται στο θεσμικό πλαίσιο του ν. 2740/1999.

Σοφία Ζαχαράκη: «Από τη γνώση στην πιστοποίηση – χωρίς κόστος για την οικογένεια»

«Η ενίσχυση της ξενόγλωσσης εκπαίδευσης είναι μια προσπάθεια που υπηρετώ σταθερά από την πρώτη μου θητεία στο υπουργείο Παιδείας. Το 2020 ξεκινήσαμε από μια απλή αλλά ουσιαστική αρχή: να έρχονται τα παιδιά νωρίτερα και πιο συστηματικά σε επαφή με την ξένη γλώσσα μέσα στο δημόσιο σχολείο. Τα επόμενα χρόνια χτίσαμε πάνω σε αυτή την κατεύθυνση και σήμερα κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα», τόνισε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, και συνέχισε: «Από το σχολικό έτος 2026-2027, οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου θα μπορούν, για πρώτη φορά, να συμμετέχουν δωρεάν σε ηλεκτρονικές εξετάσεις για την απόκτηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας σε αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά ή ιταλικά. Το δημόσιο σχολείο δεν πρέπει μόνο να διδάσκει τη γνώση. Πρέπει να δίνει σε κάθε παιδί τη δυνατότητα να την πιστοποιεί και να την κάνει εφόδιο για τη ζωή του.

Γι’ αυτό μεταφέρουμε στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα ένα κόστος που μέχρι σήμερα βάραινε την οικογένεια. Θέλουμε ένα παιδί στην Αθήνα, σε ένα νησί, σε ένα ορεινό χωριό, ανεξάρτητα από το εισόδημα της οικογένειάς του, να έχει την ίδια δυνατότητα πρόσβασης σε μια επίσημη και αναγνωρισμένη πιστοποίηση.

Αυτός είναι ο κύκλος που θέλουμε να ολοκληρώσουμε: το δημόσιο σχολείο να διδάσκει, να δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να κατακτούν τη γνώση και να τους προσφέρει τον δρόμο για να την πιστοποιούν. Με ισότιμη πρόσβαση για όλα τα παιδιά και χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τις οικογένειές τους.

Η γλωσσομάθεια είναι γνώση, δεξιότητα και εφόδιο για τις σπουδές, την εργασία και τον κόσμο που ανοίγεται μπροστά στα παιδιά μας. Και η ισότιμη πρόσβαση στην πιστοποίησή της είναι στην πράξη ισότητα ευκαιριών» κατέληξε στη δήλωσή της η υπουργός.

 ΕΛΜΕ Ζακύνθου : ” Η ΔΔΕ Ζακύνθου θέτει σε δεύτερη μοίρα την ασφάλεια και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών με νέες περικοπές τμημάτων – Κινητοποίηση την Τρίτη18/8 ” 16 ώρες πριν Γυμνάσιο, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, Διευθυντές Εκπαίδευσης, Εκπαιδευτικά νέα, Κυβέρνηση, Μαθητές - Μαθήτριες, Σχολείο, Υπουργείο Παιδείας Η ΔΔΕ Ζακύνθου για άλλη μια φορά θέτει την ασφάλεια, την υγεία και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών σε δεύτερη μοίρα, περικόπτοντας τμήματα αυτή τη φορά σε Λύκεια του νησιού. Σε έναν από τους πιο σεισμογενείς νομούς της χώρας η ΔΔΕ Ζακύνθου επέλεξε –κατά τραγική ειρωνεία στην 73η επέτειο της … Διαβάστε περισσότερα »

Πηγή άρθρου: fresh-education

 


«Προχώρα στην ύλη»: Ο αόρατος πόλεμος που δίνει κάθε μέρα ο εκπαιδευτικός μέσα στην τάξη

Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Ανάμεσα στο πρόγραμμα, στις εξετάσεις και στα «πρέπει» υπάρχει πάντα ένα παιδί που δεν κατάλαβε, ένα βλέμμα που κάτι κρύβει και ένας εκπαιδευτικός που πρέπει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να αποφασίσει τι είναι πραγματικά σημαντικό

«Προχώρα στην ύλη».

Είναι ίσως μία από τις φράσεις που ακούει συχνότερα ένας εκπαιδευτικός, ακόμη κι όταν κανείς δεν τη λέει δυνατά. Υπάρχει στο ωρολόγιο πρόγραμμα, στις οδηγίες, στις εξετάσεις που πλησιάζουν, στα κεφάλαια που πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία, στην αγωνία μήπως το τμήμα «μείνει πίσω» σε σχέση με τα υπόλοιπα. Και κάπως έτσι, πριν ακόμη μπει στην τάξη, ο δάσκαλος ή ο καθηγητής γνωρίζει τι πρέπει να κάνει: να προχωρήσει.

Μόνο που το μάθημα δεν γίνεται ποτέ σε άδεια αίθουσα.

Απέναντί του βρίσκονται είκοσι ή είκοσι πέντε διαφορετικοί άνθρωποι, με διαφορετικές δυνατότητες, διαφορετικές ταχύτητες, διαφορετικά σπίτια, φόβους, χαρές και προβλήματα. Και από τη στιγμή που κλείνει η πόρτα της τάξης, αρχίζει ένας μικρός, αόρατος πόλεμος ανάμεσα σε όσα προβλέπει το σύστημα και σε όσα συμβαίνουν πραγματικά μπροστά του.

Ο εκπαιδευτικός εξηγεί κάτι και ένας μαθητής σηκώνει διστακτικά το χέρι.

«Δεν το κατάλαβα».

Κοιτάζει το ρολόι. Έχουν μείνει είκοσι λεπτά. Πρέπει να ολοκληρώσει το επόμενο μέρος, να λύσει δύο ασκήσεις, να δώσει εργασία για το σπίτι.

Η μία φωνή λέει: «Το εξήγησες ήδη. Προχώρα».

Η άλλη λέει: «Ξαναπές το».

Και εκεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα πρέπει να πάρει μια απόφαση που κανείς δεν θα καταγράψει σε καμία έκθεση αξιολόγησης. Αν προχωρήσει, μπορεί να προλάβει το μάθημα. Αν σταματήσει, μπορεί να κερδίσει έναν μαθητή που διαφορετικά θα χαθεί λίγο περισσότερο.

Συνήθως ξαναλέει το ίδιο πράγμα με άλλες λέξεις.

Και μένει πίσω.

Η ύλη δεν γνωρίζει ότι ένα παιδί σήμερα δεν είναι καλά

Λίγο πιο δίπλα κάθεται ένας μαθητής που τις προηγούμενες ημέρες γελούσε, συμμετείχε, έκανε ερωτήσεις. Σήμερα κοιτάζει συνεχώς το θρανίο.

Το βιβλίο δεν το γνωρίζει.

Το πρόγραμμα δεν το γνωρίζει.

Η ύλη σίγουρα δεν το γνωρίζει.

Ο εκπαιδευτικός όμως το βλέπει.

Θα μπορούσε να συνεχίσει κανονικά. Δεν είναι δική του δουλειά να λύσει όλα τα προβλήματα του κόσμου και δεν μπορεί φυσικά να μετατρέπεται κάθε σχολική ώρα σε συνεδρία ψυχολογικής υποστήριξης. Κι όμως, γνωρίζει ότι πολλές φορές ένα απλό «είσαι καλά;» στο τέλος της ώρας μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία για ένα παιδί από οτιδήποτε γράφτηκε εκείνη την ημέρα στον πίνακα.

Και κάπως έτσι, μέσα στο μάθημα, ο εκπαιδευτικός παρακολουθεί δύο πράγματα ταυτόχρονα: αυτό που διδάσκει και αυτούς στους οποίους το διδάσκει.

Το δεύτερο είναι πάντα δυσκολότερο.

«Πρέπει να υπάρχει πειθαρχία»

Ένα παιδί μιλάει. Ένα άλλο ζωγραφίζει. Ένα τρίτο γελάει την ώρα που δεν πρέπει.

Ο κανόνας είναι απαραίτητος. Χωρίς όρια καμία τάξη δεν μπορεί να λειτουργήσει.

Όμως η εμπειρία μαθαίνει στον εκπαιδευτικό κάτι που δεν χωρά εύκολα στους κανονισμούς: ότι ίδια συμπεριφορά δεν σημαίνει πάντα ίδια αιτία.

Κάποιος μιλά επειδή βαριέται. Κάποιος άλλος επειδή δεν μπορεί να συγκεντρωθεί. Ένα παιδί ζωγραφίζει επειδή αδιαφορεί, ενώ ένα άλλο μπορεί να σχεδιάζει στο τετράδιό του ακριβώς για να μπορέσει να ακούσει καλύτερα. Υπάρχουν μαθητές που χρειάζονται μια αυστηρή παρατήρηση και άλλοι που μπορεί να κλείσουν εντελώς στον εαυτό τους από την ίδια ακριβώς παρατήρηση.

Και τότε ο εκπαιδευτικός πρέπει να κάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να εφαρμόσει κανόνες χωρίς να ξεχάσει ότι μπροστά του δεν υπάρχουν όμοιες μονάδες.

Γιατί άλλο ισότητα και άλλο δικαιοσύνη.

Το μεγαλύτερο δίλημμα: Να τελειώσω ή να μάθουν;

Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει μια φυσική ανάγκη να μετρά. Πόση ύλη καλύφθηκε, πόσες ώρες έγιναν, ποια κεφάλαια ολοκληρώθηκαν, τι βαθμούς έγραψαν οι μαθητές.

Η μάθηση όμως δεν ακολουθεί πάντα το ίδιο χρονοδιάγραμμα.

Μπορεί μια τάξη να χρειάζεται δύο ώρες για κάτι που είχε προγραμματιστεί να διδαχθεί σε μία. Μπορεί μια συζήτηση να ανοίξει ξαφνικά και να αποδειχθεί πολύ πιο σημαντική από την επόμενη σελίδα του βιβλίου. Μπορεί ένας μαθητής να κάνει μια ερώτηση που να οδηγήσει ολόκληρο το τμήμα σε ένα μονοπάτι που ο εκπαιδευτικός δεν είχε σχεδιάσει καθόλου.

Τι κάνει τότε;

«Προχώρα στην ύλη», λέει το πρόγραμμα.

«Μείνε λίγο ακόμη εδώ», λέει η τάξη.

Και ένας καλός εκπαιδευτικός γνωρίζει ότι το να έχει τελειώσει ολόκληρο το βιβλίο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει διδάξει ολόκληρο το βιβλίο.

Μερικές φορές σημαίνει απλώς ότι το διάβασε γρήγορα μπροστά σε παιδιά.

Όλα όσα δεν καταγράφονται

Στο τέλος της ημέρας κανείς δεν θα μετρήσει πόσες φορές χρειάστηκε να αλλάξει το σχέδιο του μαθήματος, πόσες μικρές κρίσεις αντιμετώπισε χωρίς καν να γίνουν αντιληπτές, πόσες φορές αποφάσισε να μην κάνει μια αυστηρή παρατήρηση, να δώσει μία ακόμη ευκαιρία, να εξηγήσει κάτι για τέταρτη φορά ή να μείνει δύο λεπτά παραπάνω για να ακούσει έναν μαθητή.

Δεν υπάρχει δείκτης για το παιδί που για πρώτη φορά τόλμησε να σηκώσει το χέρι.

Δεν υπάρχει βαθμός για τον μαθητή που μέχρι χθες έλεγε «δεν μπορώ» και σήμερα είπε «νομίζω ότι το κατάλαβα».

Δεν υπάρχει κουτάκι σε κάποια πλατφόρμα για τη στιγμή που ένας εκπαιδευτικός κατάφερε απλώς να κάνει ένα παιδί να αισθανθεί ότι ανήκει μέσα στην τάξη.

Κι όμως, εκεί βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς του.

Όταν λοιπόν χτυπά το κουδούνι, μπορεί πράγματι να μην έχει «προχωρήσει» όσο προέβλεπε το σχέδιο. Μπορεί να χρωστά μια άσκηση ή μια παράγραφο για την επόμενη ώρα.

Αλλά ίσως εκείνη την ημέρα κατάφερε κάτι σημαντικότερο.

Να μη μείνει πίσω ένα παιδί.

Και αυτός είναι ο αόρατος πόλεμος που δίνει καθημερινά ο εκπαιδευτικός: να υπηρετήσει το πρόγραμμα χωρίς να υπηρετεί τυφλά την ύλη, να τηρήσει τους κανόνες χωρίς να χάσει τον άνθρωπο και να θυμάται, μέσα σε όλα τα «πρέπει», ότι ο πραγματικός λόγος που υπάρχει το σχολείο δεν είναι για να τελειώνει βιβλία, αλλά για να μορφώνει παιδιά.


Με στοιχεία από ένα άρθρο του φυσικού Δημήτρη Τσιριγώτη alfavita

 


Το σχολείο του 2030 έχει ήδη γεννηθεί: Λιγότερα παιδιά, γερασμένοι εκπαιδευτικοί και ένας χάρτης που αλλάζει

ταξη
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Μέχρι το τέλος της δεκαετίας το Δημοτικό θα έχει περίπου 14% λιγότερους μαθητές, ενώ ένας στους τέσσερις εκπαιδευτικούς είναι ήδη άνω των 55 ετών και το μεγάλο κύμα συνταξιοδοτήσεων βρίσκεται μπροστά μας

Πολύ εύστοχα ο εκπαιδευτικός Κωνσταντίνος Κολοβός σημείωνε σε προηγούμενο άρθρο του ότι το σχολείο του 2030 δεν χρειάζεται να το προβλέψουμε, γιατί τα παιδιά που θα κάθονται τότε στα θρανία του Δημοτικού έχουν ήδη γεννηθεί και, επομένως, για τις σχολικές χρονιές μέχρι και το 2029-2030 δεν απαιτούνται περίπλοκα δημογραφικά σενάρια, αλλά μια απλή αντιστοίχιση των καταγεγραμμένων γεννήσεων με τις ηλικίες φοίτησης.

Και αυτή η αντιστοίχιση δείχνει μια μεγάλη μεταβολή: ο μαθητικός πληθυσμός του Δημοτικού εκτιμάται ότι θα μειωθεί περίπου κατά 14% από το 2023-2024 έως το 2029-2030, γεγονός που σημαίνει ότι η αλλαγή δεν αφορά ένα μακρινό και αβέβαιο μέλλον, αλλά μια πραγματικότητα που έχει ήδη διαμορφωθεί.

Τα σχολεία πρώτα αδειάζουν και μετά κλείνουν

Η συρρίκνωση έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς μεταξύ 2017-2018 και 2023-2024 οι μαθητές στα δημόσια Δημοτικά μειώθηκαν από 601.527 σε 515.269, δηλαδή κατά 14,3%, ενώ την ίδια περίοδο τα τμήματα μειώθηκαν κατά 8,1% και οι σχολικές μονάδες μόλις κατά 3,7%, από 4.328 σε 4.166.

Η διαφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δείχνει ότι το σχολικό δίκτυο δεν εξαφανίζεται με την ίδια ταχύτητα που μειώνονται οι μαθητές, αλλά αραιώνει, με το μέσο Δημοτικό να πέφτει από 139 σε 124 μαθητές, τμήματα να μικραίνουν, σχολεία να χάνουν οργανικές θέσεις και πολλές μονάδες να υποβιβάζονται προτού φτάσουν στη συγχώνευση ή στην κατάργηση.

Το σχολείο, δηλαδή, σπάνια κλείνει ξαφνικά· πρώτα χάνει παιδιά, ύστερα τμήματα και εκπαιδευτικούς και κάποια στιγμή τίθεται πλέον το ερώτημα αν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί.

Δύο διαφορετικές Ελλάδες

Η εικόνα δεν είναι ίδια παντού, καθώς και οι 13 Περιφέρειες χάνουν μαθητές αλλά με εντελώς διαφορετικούς ρυθμούς, από περίπου 3% στο Νότιο Αιγαίο έως 37% στη Δυτική Μακεδονία στη δωδεκαετία 2017-2018 έως 2029-2030.

Οι διαφορές αποτυπώνονται και στο μέγεθος των τάξεων, αφού στη Φλώρινα αντιστοιχούν περίπου 12 μαθητές ανά τμήμα, ενώ στην Αθήνα ο αριθμός πλησιάζει τους 19, γεγονός που αποκαλύπτει δύο διαφορετικές γεωγραφίες της εκπαίδευσης: από τη μία μεγάλα αστικά σχολεία και από την άλλη νησιά, ορεινά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές όπου ένα Δημοτικό μπορεί να λειτουργεί για ελάχιστα παιδιά.

Γιατί η Ελλάδα φαίνεται «πλούσια» σε δασκάλους

Η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό στο ελληνικό Δημοτικό είναι περίπου 7,4, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 13,3, όμως ο αριθμός αυτός από μόνος του μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα περί πλεονάζοντος προσωπικού.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα μεγάλο και γεωγραφικά κατακερματισμένο σχολικό δίκτυο, καθώς από τα 4.501 Δημοτικά για τα οποία υπάρχουν σχετικά στοιχεία, 656 είναι επίσημα ολιγοθέσια, ενώ συνολικά 1.144 σχολικές μονάδες έχουν λιγότερους από 50 μαθητές και 652 λιγότερους από 25.

Ένα σχολείο οκτώ ή δεκαπέντε παιδιών εξακολουθεί να χρειάζεται εκπαιδευτικό, ενώ ένα νησί ή ένα απομακρυσμένο χωριό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με το ίδιο μαθηματικό μοντέλο με την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, γιατί σε πολλές περιπτώσεις η ύπαρξη του μικρού σχολείου αποτελεί προϋπόθεση για να συνεχίσει να υπάρχει ζωή στην περιοχή.

Το δεύτερο μεγάλο κύμα έρχεται από την έδρα

Την ίδια στιγμή που μειώνονται οι μαθητές, γερνά και το εκπαιδευτικό προσωπικό, καθώς 20.801 από τους 77.598 εκπαιδευτικούς του Δημοτικού είναι ήδη άνω των 55 ετών, ενώ περίπου 18.000 βρίσκονται σήμερα στην ηλικιακή ομάδα 55-59 ετών.

Το πόσο γρήγορα μπορεί να αδειάσει αυτή η ομάδα φαίνεται από το πρόσφατο παρελθόν, αφού από όσους ήταν 55-59 ετών το 2018-2019, επτά στους δέκα είχαν αποχωρήσει πέντε χρόνια αργότερα, ενώ η σημερινή πολυπληθής ομάδα περνά σταδιακά το ηλικιακό όριο των 62 ετών μεταξύ 2027 και 2031.

Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι αποχωρεί μια μεγάλη γενιά, αλλά ότι πίσω της δεν ακολουθεί μια αντίστοιχα μεγάλη, καθώς η επόμενη ηλικιακή ομάδα είναι περίπου 40% μικρότερη και η μεθεπόμενη περίπου 60% μικρότερη, αποτυπώνοντας καθαρά τη δεκαετία 2010-2019 χωρίς μαζικούς μόνιμους διορισμούς.

Το πραγματικό ερώτημα για το 2030

Το παράδοξο, λοιπόν, είναι ότι την ίδια περίοδο που τα Δημοτικά θα χάνουν μαθητές, θα χάνουν και χιλιάδες έμπειρους εκπαιδευτικούς, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι θα περισσεύει προσωπικό, γιατί οι μαθητές δεν κατανέμονται ομοιόμορφα και τα μικρά, νησιωτικά ή απομακρυσμένα σχολεία εξακολουθούν να χρειάζονται στελέχωση ακόμη και όταν ο αριθμός των παιδιών μειώνεται.

Το μεγάλο ερώτημα για το 2030 δεν είναι λοιπόν μόνο πόσα παιδιά θα υπάρχουν, αλλά πού θα βρίσκονται, σε ποια σχολεία θα φοιτούν και ποιος θα τα διδάσκει, πόσες μονάδες θα υποβιβαστούν ή θα συγχωνευθούν και με ποιον τρόπο θα αντικατασταθεί μέσα σε λίγα χρόνια ένα μεγάλο κομμάτι της πιο έμπειρης γενιάς δασκάλων.

Το σχολείο του 2030 έχει ήδη αρχίσει να σχηματίζεται: τα παιδιά του έχουν γεννηθεί, οι εκπαιδευτικοί που θα αποχωρήσουν βρίσκονται ήδη στις τάξεις και τα μικρά σχολεία αδειάζουν ήδη. Το ζήτημα δεν είναι αν γνωρίζουμε τι έρχεται· το γνωρίζουμε. Το ερώτημα είναι αν θα προλάβουμε να οργανώσουμε το δημόσιο σχολείο για μια πραγματικότητα που αυτή τη φορά δεν χρειάζεται καν να προβλεφθεί. alfavita

 


Σχολείο: Ανταγωνισμός ή αλληλεγγύη;

σχολειο
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Ποιους μαθητές επιβραβεύει τελικά το σχολείο; Τους άριστους. Εκείνους που έχουν τους υψηλότερους βαθμούς. Εκείνοι γίνονται σημαιοφόροι, παραστάτες, απουσιολόγοι, παίρνουν αριστεία και επαίνους. Σαν να υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος για να ξεχωρίσει ένα παιδί μέσα στο σχολείο: να βρίσκεται όσο γίνεται πιο κοντά στο 20.

Από πολύ νωρίς, τα παιδιά μαθαίνουν ότι η αξία τους μετριέται με δεκαδικά. Το 19,9 είναι καλύτερο από το 19,8. Το 19,8 καλύτερο από το 19,7. Μια διαφορά ελάχιστη μετατρέπεται σε κριτήριο πρωτιάς, διάκρισης, ακόμη και κύρους μέσα στη σχολική κοινότητα.

Αυτό είναι όμως το μήνυμα που θέλουμε πραγματικά να δίνει το σχολείο;

Γιατί δεν επιβραβεύεται ο μαθητής που έχει ενσυναίσθηση; Εκείνος που αντιλαμβάνεται ότι ένας συμμαθητής του δυσκολεύεται και πηγαίνει μόνος του να τον βοηθήσει; Εκείνος που βλέπει ένα παιδί απομονωμένο στο διάλειμμα και το πλησιάζει; Εκείνος που δεν γελά όταν κάποιος κάνει λάθος, που δεν συμμετέχει στην κοροϊδία, που υπερασπίζεται τον πιο αδύναμο;Το παιδί που παίρνει ενεργά μέρος στα κοινά του σχολείου και βοηθάει να γίνεται το σχολείο ζωντανό;

Γιατί δεν υπάρχει διάκριση για το παιδί που φέρεται όμορφα στους συμμαθητές του όλη τη χρονιά; Για εκείνο που ξέρει να συνεργάζεται, να μοιράζεται, να ακούει, να υποχωρεί όταν χρειάζεται, να ζητά συγγνώμη, να συμφιλιώνει αντί να διχάζει;

Αυτές δεν είναι σπουδαίες ικανότητες;

Το σχολείο μιλά συνεχώς για ενσυναίσθηση, συμπερίληψη, συνεργασία, αλληλεγγύη, σεβασμό. Όμως όταν έρχεται η στιγμή της επίσημης επιβράβευσης, όλες αυτές οι λέξεις εξαφανίζονται. Εκεί μένει σχεδόν αποκλειστικά ο βαθμός.

Και τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ καλά τι πραγματικά επιβραβεύει ένα σύστημα.

Μπορούμε να τους μιλάμε ώρες για συνεργασία. Αν όμως στο τέλος εκείνο που μετρά είναι ποιος θα βγει πρώτος, δημιουργούμε ανταγωνισμό. Μπορούμε να τους μιλάμε για αλληλεγγύη. Αν όμως όλη η σχολική αναγνώριση περιστρέφεται γύρω από την ατομική επίδοση, τους μαθαίνουμε να κοιτούν περισσότερο τον διπλανό τους ως ανταγωνιστή παρά ως συνοδοιπόρο.

Αυτός ο συνεχής αγώνας για το 1/13, για ένα δέκατο περισσότερο, για το 19,9 αντί για το 19,8, δεν είναι καθόλου αθώος. Διαμορφώνει νοοτροπίες. Μαθαίνει στα παιδιά να συγκρίνουν διαρκώς τον εαυτό τους με τους άλλους και να αντιλαμβάνονται την επιτυχία μέσα από μια κατάταξη. Μαθαίνει στα παιδιά τον ανταγωνισμό και όχι την αλληλεγγύη!

Και ίσως εδώ βρίσκεται μια μεγάλη αντίφαση του σχολείου. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ανθρώπους ευγενικούς, δημοκρατικούς, συνεργατικούς, με κοινωνική ευαισθησία, αλλά η ισχυρότερη δημόσια επιβράβευσή μας αφορά κάτι εντελώς διαφορετικό: την ατομική επίδοση.

Ίσως λοιπόν θα έπρεπε κάποτε να αλλάξει το ερώτημα.

Όχι μόνο «ποιος μαθητής πήρε τον μεγαλύτερο βαθμό;», αλλά και «ποιος μαθητής έκανε την τάξη του καλύτερη;». alfavita

Ποιος βοήθησε; Ποιος νοιάστηκε; Ποιος στάθηκε δίπλα στον άλλον; Ποιος έδειξε σεβασμό; Ποιος έκανε έναν συμμαθητή του να αισθανθεί ότι ανήκει;

Γιατί σχολείο δεν είναι μόνο τα μαθήματα.

Είναι και το μέρος όπου ένα παιδί μαθαίνει τι σημαίνει να ζει μαζί με άλλους ανθρώπους.

Και αν θέλουμε πραγματικά μια καλύτερη κοινωνία,το σχολείο οφείλει να αλλάξει προς αυτήν την κατεύθυνση.

 


Σχολεία σε αναστολή το 2026-2027: Οι αποφάσεις για Κυκλάδες και Πελοπόννησο – Όλη η λίστα

kleista sxoleia
 ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ/INTIME NEWS
Google LogoΜάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Δύο νέες αποφάσεις έρχονται να διαμορφώσουν εκ νέου τον σχολικό χάρτη σε Κυκλάδες και Πελοπόννησο, καθώς δεκάδες σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα λειτουργήσουν το 2026-2027.

Στην αναστολή λειτουργίας συνολικά 32 Νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων στις Κυκλάδες και την Πελοπόννησο για το σχολικό έτος 2026-2027 προχωρούν οι εκπαιδευτικές αρχές, σύμφωνα με δύο αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ Β΄ 5066/11.08.2026. Κυρίαρχη αιτία είναι η έλλειψη του αναγκαίου μαθητικού δυναμικού, ενώ στην Πελοπόννησο προβλέπονται αναστολές και λόγω μηδενικών εγγραφών ή έλλειψης διδακτηρίου.

Λίγες εβδομάδες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς, δύο νέες αποφάσεις έρχονται να διαμορφώσουν εκ νέου τον σχολικό χάρτη σε Κυκλάδες και Πελοπόννησο, καθώς δεκάδες σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα λειτουργήσουν το 2026-2027.

Η πρώτη απόφαση, με αριθμό Φ.2.1/5039, αφορά τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων και προβλέπει την αναστολή λειτουργίας τεσσάρων Νηπιαγωγείων και δύο Δημοτικών Σχολείων, αποκλειστικά λόγω έλλειψης μαθητικού δυναμικού. Η δεύτερη, με αριθμό 7982, αφορά την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Πελοποννήσου και θέτει σε προσωρινή αναστολή 19 Νηπιαγωγεία και επτά Δημοτικά Σχολεία.

Πίσω από τις διοικητικές πράξεις και τους αριθμούς βρίσκεται, πάντως, μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα πιο εμφανής σε αρκετές μικρές κοινότητες, νησιωτικές και ηπειρωτικές: όταν τα παιδιά λιγοστεύουν, το σχολείο είναι συχνά ένα από τα πρώτα σημεία όπου αποτυπώνεται η δημογραφική υποχώρηση.

Κυκλάδες: Έξι σχολικές μονάδες δεν θα λειτουργήσουν

Σύμφωνα με την απόφαση του αναπληρωτή Περιφερειακού Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, η αναστολή και των έξι σχολικών μονάδων των Κυκλάδων γίνεται λόγω έλλειψης μαθητικού δυναμικού.

Τα Νηπιαγωγεία

  • Νηπιαγωγείο Απόλλωνα Νάξου
  • Νηπιαγωγείο Σαγκρίου Νάξου – «Γεώργιος Ιωάν. Μαΐτος»
  • Νηπιαγωγείο Αγίου Νικολάου Κέας
  • Νηπιαγωγείο Δονούσας

Τα Δημοτικά Σχολεία

  • Δημοτικό Σχολείο Απόλλωνα Νάξου
  • Δημοτικό Σχολείο Αγίου Νικολάου Κέας

Η περίπτωση των Κυκλάδων έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι αναστολές αφορούν μικρές νησιωτικές κοινότητες, όπου η παρουσία ενός σχολείου δεν έχει μόνο εκπαιδευτική σημασία αλλά συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα νέων οικογενειών να εξακολουθούν να ζουν μόνιμα στον τόπο τους.

Πελοπόννησος: Σε αναστολή 26 Νηπιαγωγεία και Δημοτικά

Πολύ μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σχολικών μονάδων που περιλαμβάνονται στη δεύτερη απόφαση. Η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Πελοποννήσου αποφάσισε την προσωρινή αναστολή λειτουργίας 26 σχολικών μονάδων για το 2026-2027, λόγω μηδενικών εγγραφών, έλλειψης του ελάχιστου δυνατού μαθητικού δυναμικού ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, έλλειψης διδακτηρίου.

Η απόφαση αφορά σχολεία στις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας και περιλαμβάνει τόσο μονάδες που μπαίνουν για πρώτη φορά σε αναστολή όσο και σχολεία των οποίων η αναστολή είχε ξεκινήσει σε προηγούμενα σχολικά έτη.

Τα 19 Νηπιαγωγεία της Πελοποννήσου

Αργολίδα

  • 2ο Νηπιαγωγείο Ερμιόνης
  • 2ο Νηπιαγωγείο Λυγουριού
  • Νηπιαγωγείο Λυρκείας
  • Νηπιαγωγείο Δήμαινας
  • Νηπιαγωγείο Σκοτεινής
  • Νηπιαγωγείο Θερμησίας

Αρκαδία

  • Νηπιαγωγείο Βαλτεσινίκου
  • Νηπιαγωγείο Καστρίου
  • Νηπιαγωγείο Νεοχωρίου

Κορινθία

  • Νηπιαγωγείο Σπαθοβουνίου
  • 3ο Νηπιαγωγείο Νεμέας
  • Νηπιαγωγείο Μεγάλου Βάλτου

Λακωνία

  • 1/Θ Νηπιαγωγείο Φλομοχωρίου
  • 1/Θ Νηπιαγωγείο Σκούρας
  • 1/Θ Νηπιαγωγείο Αγίου Νικολάου Βοιών
  • 1/Θ Νηπιαγωγείο Βρονταμά

Μεσσηνία

  • Νηπιαγωγείο Λογγά
  • Ειδικό Νηπιαγωγείο Φιλιατρών
  • Νηπιαγωγείο Μαραθόπολης

Τα επτά Δημοτικά Σχολεία της Πελοποννήσου

Αρκαδία

  • Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Λεωνιδίου
  • Δημοτικό Σχολείο Καρίταινας
  • 1/Θ Δημοτικό Σχολείο Λαγκαδίων

Λακωνία

  • 2/Θ Δημοτικό Σχολείο Λογκανίκου
  • 2/Θ Δημοτικό Σχολείο Καρυών

Μεσσηνία

  • Δημοτικό Σχολείο Φοινικούντας
  • Δημοτικό Σχολείο Τρικόρφου

Η αναλυτική κατάσταση των σχολικών μονάδων, μαζί με τους κωδικούς τους και το σχολικό έτος κατά το οποίο ξεκίνησε η αναστολή λειτουργίας τους, περιλαμβάνεται στην απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ.

Συνολικά 32 σχολικές μονάδες στις δύο αποφάσεις

Η εικόνα των δύο αποφάσεων συνοψίζεται ως εξής:

ΠεριοχήΝηπιαγωγείαΔημοτικάΣύνολο
Κυκλάδες426
Πελοπόννησος19726
Σύνολο23932

Τα στοιχεία προκύπτουν από τους πίνακες των δύο αποφάσεων του ΦΕΚ Β΄ 5066/11.08.2026.

Όταν κλείνει προσωρινά ένα σχολείο, το ζήτημα δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό

Τυπικά πρόκειται για αναστολή λειτουργίας και όχι για κατάργηση των σχολικών μονάδων, μια διάκριση που έχει σημασία, καθώς μια μονάδα μπορεί να επαναλειτουργήσει στο μέλλον εφόσον μεταβληθούν οι συνθήκες και υπάρξει το απαιτούμενο μαθητικό δυναμικό.

Ωστόσο, ειδικά στις μικρές κοινότητες, το ζήτημα ξεπερνά τα στενά όρια της εκπαιδευτικής διοίκησης. Ένα Νηπιαγωγείο ή ένα Δημοτικό Σχολείο αποτελεί συχνά ζωτικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής ενός χωριού ή ενός μικρού νησιού και η απουσία του μπορεί να κάνει ακόμη δυσκολότερη την παραμονή οικογενειών με μικρά παιδιά στην περιοχή.

Οι δύο αποφάσεις του Αυγούστου, λοιπόν, δεν καταγράφουν μόνο μια αλλαγή στον σχολικό χάρτη για το 2026-2027. Καταγράφουν ταυτόχρονα, μέσα από τις μηδενικές εγγραφές και την έλλειψη μαθητών, ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια η ελληνική εκπαίδευση: τι συμβαίνει στα σχολεία όταν τα παιδιά γίνονται λιγότερα και ολόκληρες μικρές κοινότητες αρχίζουν να αδειάζουν. alfavita