Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026
Ποιος προστατεύει τα παιδιά από τις πλατφόρμες;
Ράνια Καλαντζή
Τα παιδιά δεν είναι πλήρως αυτόνομοι χρήστες που διαθέτουν ήδη την κριτική ικανότητα να διαχειριστούν ένα ψηφιακό περιβάλλον σχεδιασμένο -εσκεμμένα - έτσι ώστε να δεσμεύει όσο το δυνατόν περισσότερο την προσοχή τους
Ησυζήτηση για την απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών αγγίζει ένα πραγματικό πρόβλημα. Η υπερβολική χρήση των social media, η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός προκαλούν δικαιολογημένη ανησυχία σε γονείς, εκπαιδευτικούς και στην κοινωνία συνολικά.
Και προφανώς τα παιδιά δεν είναι πλήρως αυτόνομοι χρήστες που διαθέτουν ήδη την κριτική ικανότητα να διαχειριστούν ένα ψηφιακό περιβάλλον σχεδιασμένο -εσκεμμένα - έτσι ώστε να δεσμεύει όσο το δυνατόν περισσότερο την προσοχή τους.
Αλλά ακριβώς επειδή το πρόβλημα είναι πραγματικό, χρειάζεται να συζητήσουμε αν η απαγόρευση αποτελεί αποτελεσματική απάντηση ή αν κινδυνεύει να περιοριστεί σε μια εύκολη πολιτική διακήρυξη.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο σε ποια ηλικία θα επιτρέπεται στα παιδιά να χρησιμοποιούν τα social media, αλλά ποιος αποφασίζει πώς λειτουργούν οι πλατφόρμες, ποια συμφέροντα εξυπηρετούν και ποιος τις ελέγχει.
Οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες επιδιώκουν να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής και την αλληλεπίδραση των χρηστών, καθώς από αυτά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η διαφημιστική τους κερδοφορία. Γι’ αυτό σχεδιάζουν τα ψηφιακά τους περιβάλλοντα με τρόπο ώστε να διατηρούν την προσοχή μας όσο το δυνατόν περισσότερο. Το περιεχόμενο που προκαλεί θυμό, φόβο ή έντονη αντιπαράθεση ευνοείται από αλγόριθμους κατάταξης. Δεν σημαίνει ότι κάθε αλγόριθμος προωθεί αναγκαστικά την πόλωση. Σημαίνει, όμως, ότι τα οικονομικά κίνητρα των πλατφορμών μπορούν να συγκρούονται με το δημόσιο συμφέρον και τη δημοκρατική ποιότητα της επικοινωνίας.
Οι αλγόριθμοι τους καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τι θα εμφανιστεί στην οθόνη μας, ποιο περιεχόμενο θα ξαναεμφανιστεί, ποιες αναρτήσεις θα αποκτήσουν μεγάλη απήχηση και ποιες φωνές θα παραμείνουν στο περιθώριο. Οι επιλογές αυτές επηρεάζουν την ενημέρωση, τη διαμόρφωση αντιλήψεων και τους όρους συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο.
Η θέσπιση ενός ηλικιακού ορίου δεν απαντά από μόνη της στα ζητήματα εφαρμογής, ευθύνης και αποτελεσματικότητας. Γιατί ακόμη και αν το όριο εφαρμοστεί αποτελεσματικά, δεν καταργούνται οι μηχανισμοί που δημιουργούν το πρόβλημα. Οι μεγαλύτεροι έφηβοι θα εξακολουθούν να εκτίθενται σε αυτούς, ενώ τα παιδιά ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές πρόσβασης ή να μετακινηθούν σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ηλικιακός περιορισμός είναι άχρηστος. Αποδεικνύει ότι η αποτελεσματικότητά του δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη και ότι χρειάζεται να αξιολογείται με συγκεκριμένα κριτήρια και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Υπάρχει, επιπλέον, ένα ζήτημα δικαιωμάτων. Η επαλήθευση ηλικίας μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία για ορισμένα μέτρα προστασίας, αλλά πρέπει να γίνεται με ισχυρές εγγυήσεις ιδιωτικότητας. Δεν θα πρέπει η προστασία των παιδιών να γίνει αφορμή για καθολική ταυτοποίηση των χρηστών και τη δημιουργία νέων μηχανισμών παρακολούθησης.
Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά τους κινδύνους, η πολιτική παρέμβαση δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια απαγόρευση.
Προφανώς, ενώ η ψηφιακή οικονομία λειτουργεί διασυνοριακά, οι δυνατότητες ελέγχου ενός μεμονωμένου κράτους είναι περιορισμένες. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) προσφέρει ήδη εργαλεία για την αντιμετώπιση συστημικών κινδύνων. Το ζητούμενο είναι η ουσιαστική εφαρμογή τους και η κάλυψη των κενών που αποκαλύπτει η εμπειρία.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU KIDS Act, που παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, επιχειρεί να συνδυάσει ηλικιακούς περιορισμούς με ειδικούς λογαριασμούς για μικρότερους εφήβους, χρονικά όρια και περιορισμούς σε επιβαρυντικές λειτουργίες. Ανεξάρτητα από την τελική μορφή της ευρωπαϊκής ρύθμισης, η κατεύθυνση αυτή αναδεικνύει ότι η προστασία δεν είναι μόνο ζήτημα εισόδου στην πλατφόρμα, αλλά και ζήτημα του τρόπου λειτουργίας της
Aπαιτούνται ανεξάρτητοι έλεγχοι των αλγορίθμων επιλογής και προβολής περιεχομένου (recommendation and ranking algorithms) με ουσιαστική πρόσβαση πιστοποιημένων ερευνητών στα δεδομένα (για να μελετούν τις επιπτώσεις τους) . Οι εταιρείες δεν μπορούν να είναι οι μοναδικοί κριτές των κοινωνικών συνεπειών των δικών τους προϊόντων. Και φυσικά αυστηρότερος έλεγχος της εμπορικής αξιοποίησης των προσωπικών δεδομένων και αποτελεσματική προστασία των ανηλίκων από στοχευμένες διαφημίσεις
Η εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι ο τελευταίος τροχός
Υπάρχει, τέλος, μια διάσταση που αφορά άμεσα την εκπαίδευση. Δεν αρκεί να απομακρύνουμε προσωρινά τα παιδιά από ένα ψηφιακό περιβάλλον, αν δεν τους δώσουμε τα εργαλεία για να το κατανοούν και να το αντιμετωπίζουν κριτικά όταν αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτό. Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στην απαγόρευση και στην ατομική ευθύνη γονιών και εκπαιδευτικών, ούτε στην αυτοπειθαρχία των χρηστών.
Από το δημοτικό έως το λύκειο, οι μαθητές και οι μαθήτριες χρειάζεται να μαθαίνουν πώς αξιολογείται η αξιοπιστία μιας πληροφορίας, πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι, πώς αξιοποιούνται τα προσωπικά δεδομένα, πώς αναγνωρίζεται η παραπληροφόρηση και πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάζει την κρίση και τις επιλογές τους.
Συζητάμε πώς θα περιορίσουμε την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά θα πρέπει να θέσουμε στο τραπέζι και τον τρόπο με τον οποίο τα μέσα αυτά σχεδιάζονται και λειτουργούν. alfavita
Σχολεία: Τι αλλάζει με το ωράριο ΕΒΠ και σχολικών νοσηλευτών – Δύο νέες εγκύκλιοι
Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών είναι μικρότερο των 6 ωρολογιακών ωρών δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη αποχώρηση από τη σχολική μονάδα
Διευκρινίσεις για το εργασιακό ωράριο και τις υποχρεώσεις του Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) και των σχολικών νοσηλευτών ΠΕ25 στα σχολεία δίνει το υπουργείο Παιδείας, με δύο ξεχωριστές εγκυκλίους που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας, Γιάννης Παπαδομαρκάκης.
Οι εγκύκλιοι αποσαφηνίζουν το πλαίσιο του υποχρεωτικού ωραρίου, τον χρόνο παραμονής στη σχολική μονάδα, αλλά και τι ισχύει όταν οι μαθητές που υποστηρίζουν αποχωρούν νωρίτερα ή απουσιάζουν από το σχολείο.
Κοινός άξονας των δύο κειμένων είναι ότι η αποχώρηση των υποστηριζόμενων μαθητών δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την αποχώρηση του προσωπικού. Εφόσον δεν έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο ωράριο, μπορούν να ανατίθενται πρόσθετες εργασίες που συνδέονται με το εκπαιδευτικό έργο και εμπίπτουν στις αρμοδιότητές τους.
Τι προβλέπεται για το ωράριο ΕΒΠ και σχολικών νοσηλευτών
Για το Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό και τους σχολικούς νοσηλευτές προβλέπεται εργασιακό ωράριο 30 ωρών την εβδομάδα, δηλαδή έξι ωρολογιακών ωρών ημερησίως κατά τις εργάσιμες ημέρες.
Το υποστηρικτικό έργο συνδέεται με το ωρολόγιο πρόγραμμα των μαθητών και περιλαμβάνει την υποστήριξή τους στα μαθήματα, στα διαλείμματα και στις υπόλοιπες δραστηριότητες της σχολικής ζωής. Για το ΕΒΠ προβλέπεται, επιπλέον, δεκαπεντάλεπτο διάλειμμα, το οποίο εντάσσεται στον συνολικό χρόνο παραμονής.
Όταν το ωράριο των μαθητών που υποστηρίζονται είναι μικρότερο από έξι ώρες, το προσωπικό δεν αποχωρεί αυτομάτως μαζί τους. Μπορεί να αναλαμβάνει άλλες συναφείς εργασίες, όπως ενημέρωση ατομικών φακέλων, συνεργασία με εκπαιδευτικούς και συμμετοχή σε παιδαγωγικές συναντήσεις και σχολικές εκδηλώσεις.
Τι ισχύει όταν απουσιάζουν οι μαθητές
Οι εγκύκλιοι διευκρινίζουν επίσης ότι σε περίπτωση βραχύχρονης απουσίας των μαθητών, το ΕΒΠ και οι σχολικοί νοσηλευτές προσέρχονται κανονικά στη σχολική μονάδα και αναλαμβάνουν εργασίες που τους ανατίθενται από τη διοίκηση του σχολείου, εντός των αρμοδιοτήτων τους και του προβλεπόμενου ωραρίου.
Σε περίπτωση μακροχρόνιας απουσίας των υποστηριζόμενων μαθητών, προβλέπεται δυνατότητα τοποθέτησης του προσωπικού σε άλλη σχολική μονάδα, με απόφαση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης και ύστερα από πρόταση του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου.
Για τους σχολικούς νοσηλευτές επισημαίνεται, παράλληλα, η υποχρέωση παροχής νοσηλευτικής φροντίδας και πρώτων βοηθειών όταν προκύπτει ανάγκη, ακόμη και όταν έχει ολοκληρωθεί το υποστηρικτικό τους ωράριο.
Οι δύο εγκύκλιοι του υπουργείου Παιδείας για το ωράριο ΕΒΠ και σχολικών νοσηλευτών
1. ΔΕ01 – Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό (ΕΒΠ)
1) Υποστηρικτικό Έργο και Εργασιακό Ωράριο
- Εβδομαδιαίο Υποχρεωτικό Ωράριο Υποστηρικτικού Έργου: Καθορίζεται στις τριάντα (30) ώρες εβδομαδιαίως σύμφωνα με την υπό στοιχεία 66079/Δ3/26-04-2018 Υ.Α. (Β΄ 1585), υλοποιείται παράλληλα με το διδακτικό ωρολόγιο πρόγραμμα λειτουργίας της σχολικής μονάδας και οι ώρες του αντιστοιχούν με τις διδακτικές ώρες των μαθητών/τριών.
Το υποστηρικτικό έργο περιλαμβάνει την υποστήριξη των μαθητών/τριών κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, των διαλειμμάτων και των λοιπών δραστηριοτήτων της σχολικής ζωής, καθώς και την υποδοχή και την ασφαλή αποχώρησή τους, σύμφωνα με τις παρ. 1, 3 και 11 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038). Το μέλος Ε.Β.Π. δεν υποκαθιστά τον/την εκπαιδευτικό της τάξης.
Σύμφωνα με την παρ. 12 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), ο/η Διευθυντής/ντρια, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Διδασκόντων, εξασφαλίζει στο Ε.Β.Π. διάλειμμα δεκαπέντε (15) λεπτών κατά τη διάρκεια του ημερήσιου προγράμματος. Το διάλειμμα εντάσσεται στον συνολικό χρόνο παραμονής. Ο χρόνος και ο τρόπος οργάνωσής του καθορίζονται ώστε να διασφαλίζονται η εποπτεία και η ασφάλεια των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, χωρίς ανάθεση πράξεων που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες του προσωπικού που αναλαμβάνει την κάλυψη.
- Εβδομαδιαίο Εργασιακό Ωράριο: Ανέρχεται στις τριάντα (30) ώρες την εβδομάδα (ήτοι 6 ωρολογιακές ώρες ημερησίως, κατά τις εργάσιμες ημέρες), σύμφωνα με την υπό στοιχεία 66079/Δ3/26-04-2018 Υ.Α. (Β΄ 1585), για την παροχή και άλλων υπηρεσιών που ανατίθενται από τα όργανα διοίκησης του σχολείου και συνδέονται με το γενικότερο εκπαιδευτικό έργο.
- Υποχρέωση παραμονής στη σχολική μονάδα: Κατά την παρ. 13 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), ο χρόνος παραμονής δεν μπορεί να υπολείπεται του διδακτικού ωραρίου των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών ούτε να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ώρες εβδομαδιαίως. Η εφαρμογή της διάταξης αυτής συνδυάζεται με το ημερήσιο ανώτατο όριο των έξι (6) ωρολογιακών ωρών.
Διευκρινίσεις εφαρμογής:
- Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών είναι ίσο ή μεγαλύτερο των 6 ωρολογιακών ωρών, το μέλος του Ε.Β.Π. παραμένει υποχρεωτικά στη σχολική μονάδα μέχρι τη συμπλήρωση των 6 ωρολογιακών ωρών του εργασιακού του ωραρίου.
- Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών είναι μικρότερο των 6 ωρολογιακών ωρών δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη αποχώρηση του μέλους Ε.Β.Π. από τη σχολική μονάδα. Μετά την αποχώρηση των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, το μέλος Ε.Β.Π. παρέχει, εφόσον έχουν ανατεθεί, άλλες υπηρεσίες που συνδέονται με το εκπαιδευτικό έργο, με τήρηση των ανώτατων εργασιακών ορίων. Ενδεικτικά:
α) Ενημέρωση και τήρηση στοιχείων των ατομικών φακέλων των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών που αφορούν το πεδίο των αρμοδιοτήτων του, με τήρηση του απορρήτου και των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
β) Συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς των τάξεων και την Ε.Δ.Υ., εφόσον λειτουργεί, για τη συμμετοχή στη διαμόρφωση και στην παρακολούθηση της εφαρμογής του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (Ε.Π.Ε.), ως προς στόχους που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του.
γ) Συμμετοχή σε παιδαγωγικές συναντήσεις, στον προγραμματισμό και στην αποτίμηση του εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού έργου.
δ) Συμμετοχή στην προετοιμασία και την πραγματοποίηση εορταστικών, αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, με σκοπό την ισότιμη συμμετοχή σε αυτές των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών.
ε) Συνεργασία με τους γονείς/κηδεμόνες για θέματα της αρμοδιότητάς του, σε συνεννόηση με τη Διεύθυνση του σχολείου.
2) Καθορισμός Προγράμματος
Στη παρ. 6 του άρθρου 2 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), ορίζεται ότι το μέλος Ε.Β.Π. :
«Εισηγείται συγκεκριμένο πρόγραμμα, σύμφωνα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, το οποίο καταρτίζεται από το διευθυντή του σχολείου, μετά από συνεργασία και με τους εκπαιδευτικούς των τμημάτων των μαθητών.»
Στο πρόγραμμα προσδιορίζονται οι ώρες έναρξης και λήξης της παρουσίας του μέλους Ε.Β.Π., η κατανομή της υποστήριξης στους/στις μαθητές/τριες, οι ανάγκες κατά την υποδοχή, τα διαλείμματα και την αποχώρηση, καθώς και ο χρόνος του προβλεπόμενου διαλείμματος του προσωπικού.
3) Απουσία των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών
Σε περίπτωση βραχύχρονης απουσίας των μαθητών/τριών που υποστηρίζει, το μέλος Ε.Β.Π. προσέρχεται κανονικά στη σχολική μονάδα και αναλαμβάνει εργασίες που τα όργανα διοίκησης του σχολείου δύνανται να αναθέσουν, είτε εντός του σχολικού χώρου είτε εκτός αυτού σε προγραμματισμένη δραστηριότητα του σχολείου, εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων του και με τήρηση των προβλεπόμενων ορίων εργασιακού ωραρίου. Σε περίπτωση μακροχρόνιας απουσίας των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, με απόφαση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης ύστερα από πρόταση του Π.Υ.Σ.Ε.Ε.Π., το μέλος Ε.Β.Π. τοποθετείται για την άσκηση καθηκόντων σε άλλη σχολική μονάδα για την υποστήριξη μαθητή/ών με αναπηρία ή/ και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, για τον/τους οποίο/ους έχει εκδοθεί απόφαση έγκρισης υποστήριξης.
Οι Διευθυντές/ντριες, Προϊστάμενοι/μένες των σχολικών μονάδων και το Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό παρακαλούνται για την ακριβή εφαρμογή των ανωτέρω.
2. ΠΕ25 – Σχολικοί Νοσηλευτές
1) Υποστηρικτικό Έργο και Εργασιακό Ωράριο
- Εβδομαδιαίο Υποχρεωτικό Ωράριο Υποστηρικτικού Έργου: Το υποχρεωτικό ωράριο υποστηρικτικού έργου καθορίζεται για τους ΠΕ25 - Σχολικούς Νοσηλευτές στην υπό στοιχεία Υ.Α. 66079/Δ3/26-04-2018 (Β΄ 1585) υλοποιείται παράλληλα με το διδακτικό ωρολόγιο πρόγραμμα λειτουργίας της σχολικής μονάδας και οι ώρες του αντιστοιχούν με τις διδακτικές ώρες των μαθητών/τριών.
Το υποστηρικτικό έργο περιλαμβάνει την υποστήριξη των μαθητών/τριών κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, των διαλειμμάτων και των λοιπών δραστηριοτήτων της σχολικής ζωής, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038). Ο Σχολικός Νοσηλευτής δεν υποκαθιστά τον/την εκπαιδευτικό της τάξης.
- Εβδομαδιαίο Εργασιακό Ωράριο: Ανέρχεται στις τριάντα (30) ώρες την εβδομάδα (ήτοι 6 ωρολογιακές ώρες ημερησίως, κατά τις εργάσιμες ημέρες), σύμφωνα με την υπό στοιχεία 66079/Δ3/26-04-2018 Υ.Α. (Β΄ 1585), για την παροχή και άλλων υπηρεσιών που ανατίθενται από τα όργανα διοίκησης του σχολείου και συνδέονται με το γενικότερο εκπαιδευτικό έργο.
- Υποχρέωση παραμονής στη σχολική μονάδα: Σύμφωνα με την παρ. 19 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 (Β΄ 2038) Κ.Υ.Α. ο χρόνος παραμονής δεν μπορεί να υπολείπεται του διδακτικού ωραρίου των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών ούτε να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ώρες εβδομαδιαίως. Η εφαρμογή της διάταξης αυτής συνδυάζεται με το ημερήσιο ανώτατο όριο των έξι (6) ωρολογιακών ωρών.
Διευκρινίσεις εφαρμογής:
- Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών είναι ίσο ή μεγαλύτερο των 6 ωρολογιακών ωρών, ο Σχολικός Νοσηλευτής παραμένει υποχρεωτικά στη σχολική μονάδα μέχρι τη συμπλήρωση των 6 ωρολογιακών ωρών του εργασιακού του ωραρίου.
- Όταν το διδακτικό ωράριο των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών είναι μικρότερο των 6 ωρολογιακών ωρών ο Σχολικός Νοσηλευτής δεν αποχωρεί αυτοδίκαια από τη σχολική μονάδα. Μετά την αποχώρηση των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, ο Σχολικός Νοσηλευτής παρέχει, εκτός των υπηρεσιών που ορίζονται στην υπό στοιχεία 88348/Δ3/30-05-2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), εφόσον έχουν ανατεθεί, άλλες υπηρεσίες που συνδέονται με το εκπαιδευτικό έργο, με τήρηση των ανώτατων εργασιακών ορίων. Ενδεικτικά:
α) Ενημέρωση και τήρηση στοιχείων των ατομικών φακέλων των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών που αφορούν το πεδίο των αρμοδιοτήτων του, με τήρηση του απορρήτου και των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
β) Επικαιροποίηση σχεδίων επείγουσας παρέμβασης.
γ) Ενημέρωση του προσωπικού για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
δ) Προγραμματισμό δράσεων αγωγής υγείας και συνεργασία με υγειονομικές υπηρεσίες.
ε) Συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς των τάξεων και την Ε.Δ.Υ., εφόσον λειτουργεί, για τη συμμετοχή στη διαμόρφωση και στην παρακολούθηση της εφαρμογής του Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (Ε.Π.Ε.), ως προς στόχους που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του.
στ) Συμμετοχή σε παιδαγωγικές συναντήσεις, στον προγραμματισμό και στην αποτίμηση του εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού έργου.
ζ) Συμμετοχή στην προετοιμασία και την πραγματοποίηση εορταστικών, αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, με σκοπό την ισότιμη συμμετοχή σε αυτές των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών.
η) Συνεργασία με τους γονείς/κηδεμόνες για θέματα της αρμοδιότητάς του, σε συνεννόηση με τη Διεύθυνση του σχολείου.
Η ανάθεση λοιπών υπηρεσιών οργανώνεται έτσι ώστε να μην παρεμποδίζει την παροχή της αναγκαίας νοσηλευτικής φροντίδας και την άμεση ανταπόκριση σε έκτακτα περιστατικά.
2) Καθορισμός Προγράμματος
Στην παρ. 5 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), ορίζεται ότι ο Σχολικός Νοσηλευτής:
«Ακολουθεί συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο καταρτίζει σε συνεργασία με τον διευθυντή του σχολείου, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των μαθητών, τις οδηγίες των θεραπόντων ιατρών και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα των μαθητών.»
Στο πρόγραμμα αποτυπώνονται οι ώρες έναρξης και λήξης της παρουσίας του Σχολικού Νοσηλευτή, οι ανάγκες προγραμματισμένης νοσηλευτικής φροντίδας (όταν είναι σταθερά επαναλαμβανόμενη) και ο χρόνος των λοιπών συναφών καθηκόντων.
3) Απουσία των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών
Σε περίπτωση βραχύχρονης απουσίας των μαθητών/τριών που υποστηρίζει, ο Σχολικός Νοσηλευτής προσέρχεται κανονικά στη σχολική μονάδα και ασκεί καθήκοντα που προβλέπονται ή αναλαμβάνει εργασίες που τα όργανα διοίκησης του σχολείου δύνανται να αναθέσουν, είτε εντός του σχολικού χώρου είτε εκτός αυτού σε προγραμματισμένη δραστηριότητα του σχολείου, εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων του και με τήρηση των προβλεπόμενων ορίων εργασιακού ωραρίου. Σε περίπτωση μακροχρόνιας απουσίας των υποστηριζόμενων μαθητών/τριών, με απόφαση του Περιφερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης ύστερα από πρόταση του Π.Υ.Σ.Ε.Ε.Π., ο Σχολικός Νοσηλευτής τοποθετείται για την άσκηση καθηκόντων σε άλλη σχολική μονάδα για την υποστήριξη μαθητή/ών με αναπηρία ή/ και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, για τον/τους οποίο/ους έχει εκδοθεί απόφαση έγκρισης υποστήριξης.
4) Δεοντολογία και Υποστήριξη Εκτάκτων Περιστατικών
- Ο Σχολικός Νοσηλευτής (κλάδου ΠΕ25), ως επαγγελματίας υγείας, δεσμεύεται από τις διατάξεις του Κώδικα Δεοντολογίας Νοσηλευτών (Υ.Α. Γ6α/Γ.Π. 34397/2024 - Β΄ 6002), το ΠΔ 351/89 (Α΄ 159) και την παρ. 4 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία Υ.Α. 88348/Δ3/2018 (Β΄ 2038), στην οποία ορίζεται ότι ο Σχολικός Νοσηλευτής: «4. Δεσμεύεται στην εκτέλεση καθηκόντων που ορίζονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της «Άδειας άσκησης επαγγέλματος» του κλάδου τους.»
- Βάσει της παρ. 18α του άρθρου 1 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038) όπως ισχύει, ο Σχολικός Νοσηλευτής υποστηρίζει το σύνολο των μαθητών/τριών της σχολικής μονάδας τοποθέτησής του (καθώς και της συστεγαζόμενης μονάδας).
- Στην παρ. 6 του άρθρου 1 της υπό στοιχεία 88348/Δ3/2018 Κ.Υ.Α. (Β΄ 2038), ορίζεται ότι ο Σχολικός Νοσηλευτής:
«6. Διαμορφώνει σχέδιο επείγουσας παρέμβασης λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των υποστηριζόμενων μαθητών. Σε συνεργασία με το διευθυντή του σχολείου ενημερώνει και δίνει κατάλληλες οδηγίες στο προσωπικό του σχολείου προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στη λήψη μέτρων πρώτων βοηθειών για την αντιμετώπιση έκτακτου περιστατικού, ακόμα και στην περίπτωση απουσίας του από τη σχολική μονάδα»
- Ο Σχολικός Νοσηλευτής δε δύναται να αρνηθεί την παροχή νοσηλευτικής φροντίδας ή πρώτων βοηθειών σε μαθητή/τρια που βρίσκεται σε ανάγκη, επικαλούμενος τη λήξη του υποστηρικτικού ωραρίου του.
Οι Διευθυντές/ντριες, Προϊστάμενοι/μένες των σχολικών μονάδων και οι Σχολικοί Νοσηλευτές παρακαλούνται για την ακριβή εφαρμογή των ανωτέρω. alfavita
Άγχος στα Μαθηματικά: Μπορεί τελικά να κάνει τους μαθητές καλύτερους;
Νέα έρευνα αποκαλύπτει την απρόσμενη σχέση ανάμεσα στο άγχος, τα κίνητρα και τις σχολικές επιδόσεις, εξηγώντας γιατί η πίεση δεν επηρεάζει όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο
Για πολλούς μαθητές, Η αγωνία μπροστά σε μια δύσκολη άσκηση, ο φόβος ενός λάθους ή η πίεση ενός διαγωνίσματος μπορούν να επηρεάσουν τη συγκέντρωση και την απόδοσή τους. Ωστόσο, νέα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι η σχέση ανάμεσα στο άγχος και τις επιδόσεις είναι πιο σύνθετη: σε ορισμένες περιπτώσεις, το μέτριο άγχος μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο, ενώ όταν ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο, γίνεται εμπόδιο στη μάθηση.
Τι έδειξαν οι έρευνες για το άγχος στα Μαθηματικά
Ερευνητές από το Πολυτεχνικό Ινστιτούτο και Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια (Virginia Tech) και το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο (Ohio State University) διεξήγαγαν δύο μελέτες, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στο μαθηματικό άγχος, τα κίνητρα και τις επιδόσεις μαθητών και φοιτητών.
Τα ευρήματα ανέδειξαν μια σημαντική παράμετρο: το άγχος δεν επηρεάζει όλους τους μαθητές με τον ίδιο τρόπο, καθώς καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζουν το ενδιαφέρον και η διάθεσή τους να ασχοληθούν με το αντικείμενο.
Στην πρώτη έρευνα συμμετείχαν 262 ζεύγη διδύμων ίδιου φύλου, ηλικίας περίπου 12 ετών. Οι ερευνητές αξιολόγησαν το άγχος και τα κίνητρά τους, ενώ παράλληλα εξέτασαν τις μαθηματικές τους δεξιότητες μέσα από έξι διαφορετικές δραστηριότητες.
Οι εργασίες περιλάμβαναν αριθμητικές αναπαραστάσεις, χωρική κατανόηση, ποσοτικούς συλλογισμούς και υπολογιστική ευχέρεια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα κορίτσια ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μαθηματικού άγχους από τα αγόρια. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η επίδραση του άγχους στις επιδόσεις διαφοροποιούνταν ανάλογα με τα κίνητρα των παιδιών.
Ειδικότερα, οι μαθητές με χαμηλό κίνητρο εμφάνιζαν χειρότερες επιδόσεις όσο αυξανόταν το άγχος τους. Αντίθετα, για όσους είχαν ισχυρό ενδιαφέρον και υψηλό κίνητρο, η σχέση παρουσίαζε διαφορετική εικόνα: οι επιδόσεις βελτιώνονταν μέχρι ένα σημείο, αλλά μειώνονταν όταν το άγχος γινόταν υπερβολικό.
Τι συνέβη στη μελέτη με τους φοιτητές
Παρόμοια εικόνα προέκυψε και από τη δεύτερη έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 237 φοιτητές. Τα ευρήματα ενίσχυσαν την άποψη ότι η επίδραση του άγχους συνδέεται στενά με το κίνητρο και τη στάση απέναντι στα Μαθηματικά.
Για όσους έχουν θετική διάθεση και ισχυρή επιθυμία να πετύχουν, ένα μέτριο επίπεδο άγχους ενδέχεται να ενισχύσει την προσπάθεια και τη συγκέντρωσή τους. Όταν, όμως, η πίεση γίνεται υπερβολική, μπορεί να δυσκολέψει τη σκέψη και να περιορίσει την απόδοση.
Γιατί το κίνητρο κάνει τη διαφορά
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η αντιμετώπιση του μαθηματικού άγχους δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην προσπάθεια εξάλειψής του. Χρειάζεται, παράλληλα, να ενισχύεται το ενδιαφέρον των μαθητών για το μάθημα και να καλλιεργείται μια πιο θετική σχέση με τη μαθησιακή διαδικασία.
Για τα παιδιά που αγαπούν τα Μαθηματικά και θέλουν να βελτιωθούν, η μικρή αγωνία πριν από μια απαιτητική άσκηση μπορεί να λειτουργήσει ως ώθηση. Για εκείνα, όμως, που ήδη αισθάνονται ανασφάλεια ή δεν έχουν ισχυρά κίνητρα, η ίδια πίεση μπορεί να επιδεινώσει τις δυσκολίες τους.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science και παρουσιάστηκε από την επιστημονική ιστοσελίδα egno.gr.
Η διαχείριση του άγχους αποτελεί σημαντικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά δεν φοβούνται να κάνουν λάθη και αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες ως ευκαιρίες μάθησης.
Η ενθάρρυνση της προσπάθειας, η αναγνώριση της προόδου και η σύνδεση των Μαθηματικών με καθημερινές καταστάσεις μπορούν να ενισχύσουν το ενδιαφέρον και την αυτοπεποίθηση των μαθητών. Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγεται η υπερβολική πίεση για υψηλές βαθμολογίες, η οποία μπορεί να εντείνει την αγωνία.
Το ζητούμενο δεν είναι να αγχώνονται οι μαθητές για να αποδίδουν καλύτερα, αλλά να μάθουν να διαχειρίζονται την πίεση χωρίς να χάνουν την αυτοπεποίθησή τους. Η ισορροπία ανάμεσα στο κίνητρο, την προσπάθεια και την ψυχική ευεξία μπορεί να συμβάλει σε μια πιο ουσιαστική και αποτελεσματική μαθησιακή εμπειρία.alfavita
Το πρόβλημα του σχολείου είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, δεν μπορεί να γίνει μάθημα
Η απόσταση ανάμεσα στις επιμορφώσεις και την πραγματικότητα της τάξης
Συζητάμε διαρκώς για την ποιότητα της εκπαίδευσης, τα νέα προγράμματα σπουδών, τις διδακτικές μεθόδους, την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και τις επιδόσεις των μαθητών. Συζητάμε όμως πολύ λιγότερο για ένα θεμελιώδες πρόβλημα: πόσο εύκολο είναι σήμερα να πραγματοποιηθεί ένα μάθημα μέσα στη σχολική τάξη;
Τι συμβαίνει όταν ο εκπαιδευτικός προσπαθεί να εξηγήσει μια έννοια, αλλά χρειάζεται συνεχώς να διακόπτει για να αντιμετωπίσει τη φασαρία; Όταν ένα μέρος των μαθητών αδιαφορεί, κάποιοι συνομιλούν και άλλοι δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν; Πόσος χρόνος απομένει τελικά για πραγματική διδασκαλία;
Η TALIS 2024 αποκαλύπτει ένα σοβαρό πρόβλημα
Η διεθνής έρευνα TALIS 2024 του ΟΟΣΑ καταγράφει μια ανησυχητική εξέλιξη.
- 16% του διδακτικού χρόνου αφιερώνεται κατά μέσο όρο στη διατήρηση της πειθαρχίας, έναντι 13% το 2018. Είχαμε δηλαδή αύξηση του προβλήματος και μάλιστα στατιστικά σημαντική.
- Σε ένα μάθημα 45 λεπτών, περίπου 7 λεπτά αντιστοιχούν στη διαχείριση της τάξης, εάν εφαρμόσουμε ενδεικτικά αυτόν τον διεθνή μέσο όρο.
- Περίπου ένας στους πέντε εκπαιδευτικούς αναφέρει σημαντική φασαρία και αναστάτωση στην τάξη.
- 45% των εκπαιδευτικών δηλώνει ότι η διατήρηση της πειθαρχίας αποτελεί πηγή εργασιακού άγχους. Το ποσοστό φτάνει στο 55% μεταξύ των εκπαιδευτικών με μικρότερη προϋπηρεσία.
Η διαχείριση της τάξης αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των εκπαιδευτικών, γι’ αυτό και συχνά ζητούν σχετικές επιμορφώσεις. Ακόμη και όταν τους παρουσιάζονται ενδιαφέρουσες διδακτικές πρακτικές, η αντίδραση είναι συχνά: «Ωραία στη θεωρία, αλλά αυτά δεν γίνονται στην πραγματική τάξη».
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026
ΔΕΠΥ: Υπερδιάγνωση ή νευροαναπτυξιακή διαταραχή; Τα κρίσιμα ερωτήματα στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο
Η διάγνωση, η φαρμακευτική παρέμβαση και οι προκλήσεις της σχολικής πραγματικότητας στο επίκεντρο της διεπιστημονικής συζήτησης
Στο τραπέζι μας αυτό προσεγγίζουμε την οντότητα της Διαταρραχής Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινιτικότητας (ΔΕΠΥ) , ως κοινωνικής κατασκευής, ψυχιατρικής διαταραχής ή ψυχοδυναμικού συμπτώματος, επικεντρωμένου στην ιδιοπροσωπία του υποκειμένου παιδιού – μαθητή, όπου το σύμπτωμα καθίσταται κατανοητό μόνο στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου συγκειμένου (context), τόσο ενδοψυχικού όσο και διαψυχικού – πολιτισμικού. Η θεώρηση αυτή, επερωτάται με τα εξής διερωτήματα: 1) Σύμφωνα με την ψυχοδυναμική οπτική, το κάθε παιδί, με τη θεωρούμενη ως ΔΕΠΥ, χαρακτηρίζεται από μια ειδική ψυχική κατατομή (προφίλ) , η οποία το διαφοροποιεί από κάθε άλλο παιδί με ΔΕΠΥ (ανομοιοένεια μεταξύ των παιδιών). Το παιδί , καταλήγει στην εμφάνιση χαρακτηριστικών τυπικών συμπτωμάτων της διαταραχής αυτής, αφενός επειδή δυσχεραίνεται να μεταφράζει – ερμηνεύει το κάθε φορά πραματολογικό συγκείμενο ,και αφετέρου, επειδή η ψυχικοποίησή του (mentalization) βραχυκυκλώνεται ( short-circuit/ court- circuitant ) από τα συνεχή acting out – εκδραμάτιση (passage à l'acte) , και από την εξιδανίκευση των επιθετικών αντιδράσεων , με κύριο χαρακτηριστικό τη χαμηλή ανοχή του ψυχισμού στις εσωτερικές και εξωτερικές ματαιώσεις . Στον αντίποδα της ανωτέρω προσέγγισης , η περιγραφική οπτική της διάγνωσης της ΔΕΠΥ χαρακτηρίζει τη διαταραχή αυτή ως νευροαναπτυξιακή. 2) Μήπως η υπερ- διάγνωση και η υπερ- παρέμβαση, ενίοτε προκλητές , της ΔΕΠΥ : α)συναρτώνται με την επικρατούσα κοινωνική συγκειμενικοποίηση (contextualisation) για επίτευξη των <<κανονιστικών>> μαθησιακών στόχων – ενίοτε εν δυνάμει ταξικών, βλ ταξική νεύρωση - στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία των πολιτών , και β) συμβάλλουν στην εγκατάσταση – παγίωση των μαθησιακών δυσκολιών και των διαταραχών συμπεριφοράς ως ψυχοδυναμικών <<συμπτωμάτων>> ( με λανθάνουσα απόρροια την ψυχική ευαλωτότητα ) και όχι στην αντιμετώπισή τους, οδηγώντας ενδεχομένως στην <<κακοποίηση>> του παιδιού , στην εμφάνιση συμπεριφορών επικινδυνότητας ( at risk), και κυρίως στην παρεμπόδιση (inhibition) απαρτίωσης της υποκειμενικοποίησής του ; 3) Ποια είναι τα όρια και ποιοι οι περιορισμοί της φαρμακευτικής συνταγογράφησης σε συνδυασμό με την α-θεωρητική ιδεολογία του DSM-5 , αλλά και την ψυχοδυναμική οπτική; , και 4) Υπάρχει όντως ανάγκη επαναπροσδιορισµού των σταθερών ταυτοτικών σηµείων αναφοράς για την επιστηµολογική - επιστηµονική εννοιολόγηση «της προσαρµογής» και «της δηµιουργικότητας» του παιδιού-εφήβου, ως «υποκειµένου» και «µαθητή» , διαμέσου των συμβολοποιήσεων - επανασυµβολοποιήσεων των περιεχόντων και των περιεχοµένων της σκέψης (continus contenants de pensée) από τους «θεσµούς» της οικογένειας, του σχολείου και της ψυχικής υγείας στο σύγχρονο πολιτισµικό μας πλαίσιο- συγκείµενο;
ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΔΕΠΥ, νευροαναπτυξιακή διαταραχή; , DSM-5, ψυχοδυναμικό σύμπτωμα , διάγνωση - υπερδιάγνωση, παρέμβαση - υπερπαρέμβαση, φαρμακευτική θεραπεία.
ΘΕΜΑ 2.: «Η ΔΕΠΥ ΣΤΑ ΤΥΦΛΟΚΩΦΑ ΠΑΙΔΙΑ.» .
Εισηγήτρια: Δρ. Ζέζα Μαρία , Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής, Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Τυφλοκωφών Αθήνας, Δρ Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Επιστημονική συνεργάτις του Εργαστηρίου Ειδικής και Θεραπευτικής Αγωγής (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) ,Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
ΘΕΜΑ 3. : « ΔΙΑΓΝΩΣΗ – ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΕΠΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ».
Συν-εισηγητής : Δρ. Μουταβελής Αδριανός ,Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης (Ε.Α.Ε ) , Δ’ Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΙΠΕ) , Δ’ Αθήνας
Συν-εισηγήτρια: Καπετάνιου Αθανασία , Προϊσταμένη 2ου ΚΕΔΑΣΥ Δ’ Αθήνας
Συν- εισηγητής: Δρ. Κούτρας Στέφανος , Σύμβουλος Εκπαίδευσης ΠΕ 70 , Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΙΠΕ), Α’ Αθήνας, Δρ Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Ειδικής και Θεραπευτικής Αγωγής (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) ,Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)