Η ελληνική PISA: Mια ακόμη τυπική διεκπεραίωση στην εκπαίδευση;
Μαρίζα Φουντοπούλου, Καθηγήτρια Μεθοδολογίας της διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ
Για δεύτερη χρονιά φέτος διεξάγεται η ελληνική PISA ή Εθνικές Εξετάσεις Διαγνωστικού Χαρακτήρα στα γνωστικά αντικείμενα της Γλώσσας και των Μαθηματικών, που διενεργούνται ανώνυμα, με δείγμα, φέτος, 11.000 μαθητών και μαθητριών της Στ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου από 600 συμμετέχουσες σχολικές μονάδες στρωματοποιημένης δειγματοληψίας.
Όλα φαίνονται δόκιμα, θεμιτά και σύμφωνα με τις σύγχρονες επιταγές τής διερεύνησης των εκπαιδευτικών αναγκών. Μια πιο προσεκτική ματιά, ωστόσο, στη διαδικασία, τα χαρακτηριστικά και τη στοχοθεσία της ελληνικής PISA δεν μπορεί παρά να εγείρει δύο κύριους και καίριους προβληματισμούς.
Ο πρώτος προβληματισμός είναι η ετοιμότητα των μαθητών και μαθητριών της χώρας μας να διαχειριστούν, όχι το περιεχόμενο, αλλά τον τρόπο διατύπωσης των θεμάτων. Σε ένα ελληνικό σχολείο που εκπαιδεύει τα παιδιά σε ερωτήσεις προκατασκευασμένες και εκ των προτέρων απαντημένες, είναι αμιγώς προσανατολισμένο στην εισαγωγή στα ΑΕΙ και υιοθετεί ποσοτική μόνο διαδικασία αξιολόγησης, πώς μπορεί ο μαθητής και η μαθήτρια των 12 και 15 ετών να αποποιηθούν ό,τι τους διδάξαμε και να προσποιηθούν, για 3 ώρες διάρκειας εξέτασης, ότι μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά σε ένα άγνωστο περιβάλλον; Παιδαγωγικά και διδακτικά απέχουμε πολύ από τη θεωρία, την οποία επικαλούμαστε, μεν, αγνοούμε, δε, ενώ παράλληλα διατυπώνουμε συμπεράσματα που, ερευνητικά, είναι επισφαλή όχι μόνο γιατί το ερευνητικό εργαλείο είναι άγνωστο στην ομάδα-στόχο αλλά επειδή, επιπλέον, η πληροφορία ακυρώνεται έναντι της δεξιότητας, που καλλιεργείται χωρίς αποθηκευμένο πληροφοριακό υλικό! Πώς θα κατανοήσει ο μαθητής και η μαθήτρια το κείμενο όταν δεν μπορεί λόγω υποτιμημένης στο σχολείο ορθογραφίας και συστηματικής γραμματικής γνώσης να διακρίνει το «αναφέρετε» από το «αναφέρεται»;
Ο δεύτερος προβληματισμός αφορά στο χαρακτηρισμό των εθνικών αυτών εξετάσεων, εκ μέρους του Υπουργείου, ως διαγνωστικών, ιδιαιτέρως κατά την παρούσα χρονική στιγμή που εξελίσσεται εκ μέρους του ΙΕΠ η ποιοτική υλοποίηση μιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης αναφορικά με τη σύνταξη νέων Προγραμμάτων Σπουδών, τη συγγραφή νέων σχολικών εγχειριδίων και την επιμόρφωση του συνόλου των εκπαιδευτικών. Πώς να εκληφθεί η έννοια της διάγνωσης, όταν το «εμβόλιο» έχει ήδη κατασκευασθεί και πρόκειται να παρέχεται από το σχολικό έτος 2024-2025; Προχωρήσαμε σε ριζικές και ελπιδοφόρες αλλαγές, χωρίς να έχει προηγηθεί διάγνωση; Ή επιδιώκουμε τη διάγνωση σε ένα σύστημα, για το οποίο ήδη υπάρχει διάγνωση και δρομολογείται «η θεραπεία»; Με όρους κατανόησης κειμένου πρόκειται για λογική σύγκρουση και αυτοαναίρεση!!!
Στην εκπαιδευτική επικαιρότητα των ημερών η ελληνική PISA κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις του ενδιαφέροντος. Ένα εργαλείο σημαντικό για την αυτοαξιολόγηση και τον αυτοπροσδιορισμό στην εκπαίδευση, το οποίο κινδυνεύει να ακυρωθεί όταν εντάσσεται σε μια γενικότερη θεώρηση της εκπαίδευσης ως μιας λίστας εκκρεμοτήτων που απλώς πρέπει να διεκπεραιωθεί, ώστε να φανεί ότι υλοποιήθηκε, ανεξάρτητα από το αν το εργαλείο αυτό προσαρμόσθηκε στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, αν επικοινωνεί με όσα παράλληλα υλοποιούνται, αν συνάδει με όσα οι εμπνευστές του εισηγούνται και αν, τελικά, συνδέεται με την εκπαίδευση ή με την άσκηση θεωρητικής πολιτικής!!!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου