Σχολεία: Τι αλλάζει στις «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» – Η νέα εγκύκλιος
Νέες αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» σε Νηπιαγωγεία, Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια δίνει το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με εγκύκλιο που εκδόθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2026.
Η εγκύκλιος καθορίζει τον αριθμό και τη διάρκεια των δράσεων ανά βαθμίδα και τάξη, τα μαθήματα στα οποία μπορούν να ενταχθούν, τον τρόπο υλοποίησης και αποτίμησής τους, αλλά και τη διαδικασία καταγραφής της συμμετοχής των μαθητών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην Τοπική Ιστορία και την Τοπική Γεωγραφία, καθώς προβλέπεται ότι σε κάθε σχολική μονάδα Δημοτικού και Γυμνασίου θα υλοποιείται υποχρεωτικά, ανά σχολικό έτος, μία δράση Τοπικής Ιστορίας και μία δράση Τοπικής Γεωγραφίας, στην τάξη που κρίνεται παιδαγωγικά κατάλληλη.
Τι είναι οι «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»
Το Πρόγραμμα Σπουδών εφαρμόζεται από το σχολικό έτος 2024-2025 σε όλες τις τάξεις της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Στόχος του είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, συνεργασίας και κοινωνικής υπευθυνότητας, με προσανατολισμό στην αειφορία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την περιβαλλοντική προστασία.
Οι δράσεις μπορούν να πραγματοποιούνται όχι μόνο μέσα στα προβλεπόμενα μαθήματα, αλλά και στο πλαίσιο σχολικών δραστηριοτήτων, εκπαιδευτικών εκδρομών και επισκέψεων, καθώς και ημερών αφιερωμένων σε ζητήματα αειφορίας και ενεργού πολιτειότητας.
Για κάθε δράση προβλέπονται 10 διδακτικές ώρες ανά διδακτικό έτος.
Τι προβλέπεται στο Νηπιαγωγείο
Στο Νηπιαγωγείο πραγματοποιούνται τουλάχιστον μία και έως τρεις δράσεις ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας, ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών.
Στα Ειδικά Νηπιαγωγεία ο αριθμός των δράσεων καθορίζεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων, λαμβάνοντας υπόψη τις εκπαιδευτικές ανάγκες και δυνατότητες των μαθητών. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία δράση ανά διδακτικό έτος.
Δημοτικό: Από μία έως τρεις δράσεις τον χρόνο
Στο Δημοτικό προβλέπονται από μία έως τρεις δράσεις των 10 ωρών η καθεμία ανά σχολικό έτος.
Στην Α΄ και Β΄ Δημοτικού αξιοποιούνται ώρες από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και τη Μελέτη Περιβάλλοντος.
Στη Γ΄ και Δ΄ Δημοτικού οι δράσεις μπορούν να ενταχθούν στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, τη Μελέτη Περιβάλλοντος και την Ιστορία.
Στην Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού αξιοποιούνται τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, η Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, τα Φυσικά, η Γεωγραφία και η Ιστορία.
Υποχρεωτικά Τοπική Ιστορία και Τοπική Γεωγραφία
Ένα από τα σημεία που ξεχωρίζουν στη νέα εγκύκλιο αφορά την Τοπική Ιστορία και την Τοπική Γεωγραφία.
Σε κάθε σχολική μονάδα προβλέπεται, ανά σχολικό έτος, η υποχρεωτική πραγματοποίηση μίας δράσης Τοπικής Ιστορίας και μίας δράσης Τοπικής Γεωγραφίας.
Στα 6/θέσια και άνω Δημοτικά οι δράσεις εφαρμόζονται στα μαθήματα της Ιστορίας στις Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις και της Μελέτης Περιβάλλοντος στη Γ΄ και Δ΄ ή της Γεωγραφίας στην Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη.
Στα Γυμνάσια εντάσσονται στην Ιστορία και τη Γεωλογία-Γεωγραφία.
Οι συγκεκριμένες δράσεις προσμετρώνται στον συνολικό αριθμό των δράσεων ενεργού πολιτειότητας που υλοποιούνται στη σχολική μονάδα.
Γυμνάσιο: Έως δύο δράσεις ανά τάξη
Στις τρεις τάξεις των Ημερήσιων Γυμνασίων προβλέπεται η πραγματοποίηση τουλάχιστον μίας και έως δύο δράσεων, διάρκειας 10 ωρών η καθεμία, ανά σχολικό έτος.
Τα μαθήματα διαφοροποιούνται ανά τάξη. Στην Α΄ Γυμνασίου περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Φυσική Αγωγή, τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, η Γεωλογία-Γεωγραφία και η Ιστορία, στη Β΄ τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, η Γεωλογία-Γεωγραφία και η Ιστορία και στη Γ΄ η Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και η Ιστορία.
Τι ισχύει στο Λύκειο
Στο Λύκειο προβλέπεται μία δράση 10 ωρών ανά σχολικό έτος, με το μάθημα στο οποίο εντάσσεται να διαφοροποιείται ανά τάξη.
Στην Α΄ τάξη των Ημερήσιων ΓΕΛ η δράση πραγματοποιείται στην Πολιτική Παιδεία, στη Β΄ τάξη στην Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ και στη Γ΄ τάξη στη Φυσική Αγωγή.
Αντίστοιχες ειδικές προβλέψεις υπάρχουν για τα Εσπερινά Λύκεια, τα ΕΠΑΛ και Π.ΕΠΑΛ., καθώς και για τις δομές Ειδικής Αγωγής.
Από το σχολείο και τη γειτονιά μέχρι το διαδίκτυο
Οι δράσεις δεν περιορίζονται μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, μπορούν να αναπτύσσονται στη σχολική κοινότητα, στη γειτονιά και την τοπική κοινωνία, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο, αλλά και στον ψηφιακό κόσμο.
Ως ενδεικτικά παραδείγματα αναφέρονται η αισθητική αναβάθμιση του σχολείου, ο καθαρισμός του περιβάλλοντος χώρου, δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης, φυτεύσεις σε τοπικά πάρκα, επισκέψεις σε ΚΑΠΗ, συνεργασίες με άλλα σχολεία αλλά και ψηφιακές καμπάνιες για κοινωνικά ζητήματα.
Τα πέντε στάδια κάθε δράσης
Η εγκύκλιος προβλέπει συγκεκριμένη μεθοδολογία, με κάθε δράση να αναπτύσσεται σε πέντε στάδια:
Διερεύνηση: Οι μαθητές, σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό, συζητούν πραγματικές προκλήσεις του σχολείου ή της κοινωνίας και επιλέγουν το θέμα.
Προετοιμασία – Σχεδιασμός: Καταρτίζεται το πλάνο της δράσης, οι επιμέρους φάσεις και ο χρονοπρογραμματισμός και προσδιορίζονται ενδεχόμενοι συνεργαζόμενοι φορείς.
Υλοποίηση: Η δράση πραγματοποιείται στο πεδίο, ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν βιωματική εμπειρία.
Επικοινωνία – Διάχυση: Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στη σχολική κοινότητα, την τοπική κοινωνία ή ευρύτερα, ακόμη και μέσω ιστολογίων, βίντεο και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Αναστοχασμός: Οι μαθητές καταγράφουν όσα έμαθαν και βίωσαν, εξάγουν συμπεράσματα και διατυπώνουν προτάσεις βελτίωσης.
Καταγραφή στο myschool και βεβαίωση με το απολυτήριο
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επίσημη αποτύπωση της συμμετοχής των μαθητών.
Στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς η συμμετοχή κάθε μαθητή στις δράσεις καταγράφεται στο πληροφοριακό σύστημα myschool, σε αντιστοίχιση με τα θεματικά πεδία του Προγράμματος Σπουδών.
Όταν ο μαθητής ολοκληρώνει την εκπαιδευτική βαθμίδα, η συμμετοχή του αποτυπώνεται σε σχετική βεβαίωση, στην οποία αναγράφονται οι δράσεις και η τάξη στην οποία πραγματοποιήθηκαν.
Η συγκεκριμένη βεβαίωση χορηγείται μαζί με το απολυτήριο.
Αποτίμηση στο τέλος της σχολικής χρονιάς
Η εφαρμογή των δράσεων αποτιμάται στο τέλος κάθε σχολικού έτους από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, σε συνεργασία με τον διευθυντή της σχολικής μονάδας.
Στη διαδικασία μπορούν να κατατίθενται προτάσεις από εκπαιδευτικούς, μαθητές αλλά και γονείς ή Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων.
Ως δύο βασικά κριτήρια επιτυχούς ολοκλήρωσης ορίζονται η ομαλή υλοποίηση όλων των σταδίων και ο θετικός αντίκτυπος των δράσεων στους συμμετέχοντες και στην ευρύτερη κοινότητα.
Παράλληλα, προβλέπεται αποτίμηση σε επίπεδο Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, με τα σχετικά στοιχεία να κατατίθενται στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το οποίο παρακολουθεί την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο, εντοπίζει καλές πρακτικές και αξιοποιεί την ανατροφοδότηση για τη βελτίωση του προγράμματος.
Τέλος, η εγκύκλιος επισημαίνει ότι στα θεματικά πεδία των «Δράσεων Ενεργού Πολίτη» περιλαμβάνονται και δράσεις για την υιοθέτηση πρακτικών φιλοζωίας, ενώ οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να ενημερωθούν ενυπόγραφα για τις νέες οδηγίες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου