Οι ταμπέλες- ακόμα και οι θετικές- καταστρέφουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών
Οι ταμπέλες γίνονται αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Οι χαρακτηρισμοί όπως "τεμπέλης" ή ακόμα και "έξυπνος" επηρεάζουν σημαντικά την ταυτότητα του παιδιού.
istockΟι λέξεις που επιλέγουμε έχουν άμεση και καθοριστική επίδραση στη διαμόρφωση της ταυτότητας ενός παιδιού. Όταν τοποθετούμε ταμπέλες, όπως "τεμπέλης" ή "έξυπνος", συχνά πιστεύουμε ότι λειτουργούμε ως καλοπροαίρετοι αρχιτέκτονες του μέλλοντός τους, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να τα κρατάμε πίσω. Η ισορροπία ανάμεσα στο να βοηθήσεις ένα παιδί να ανθίσει και στο να το καταδικάσεις είναι εξαιρετικά λεπτή.
Η παγίδα της ταμπέλας
Στην ψυχολογία, ο όρος "ταξινόμηση/ταμπέλα" αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία κρίνουμε κατά πόσο κάποιος αποκλίνει από τις κοινωνικές προσδοκίες.
Οι αρνητικές ταμπέλες: Φράσεις όπως "είσαι πολύ αργός" ή "τα κάνεις πάντα λάθος" επηρεάζουν βαθιά την αντίληψη του παιδιού για τον εαυτό του, οδηγώντας σε χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα κατωτερότητας.
Οι θετικές ταμπέλες: Ακόμη και οι έπαινοι τύπου "πήρες καλό βαθμό γιατί είσαι έξυπνος" συνδέουν την εσωτερική αξία του παιδιού με την απόδοσή του. Έτσι, το παιδί μαθαίνει να φοβάται την αποτυχία, πιστεύοντας ότι μια κακή μέρα μειώνει την αξία του ως ανθρώπου.
Το Φαινόμενο του Πυγμαλίωνα και οι αυτοεκπληρούμενες προφητείες
Όταν οι γονείς ή οι δάσκαλοι επαναλαμβάνουν συνεχώς μια ταμπέλα, τα παιδιά την εσωτερικεύουν, μετατρέποντάς την σε πραγματικότητα. Αυτό ονομάζεται στην ψυχολογία Φαινόμενο του Πυγμαλίωνα: το παιδί υιοθετεί την εξωτερική κρίση και προσαρμόζει τη συμπεριφορά του ανάλογα ("αφού όλοι λένε ότι είμαι κακός στα μαθηματικά, άρα δεν θα καταλάβω ποτέ").
Τι να λες αντί για ταμπέλες;
Η λύση δεν είναι να σταματήσουμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά, αλλά να εστιάζουμε στη διαδικασία και την προσπάθεια και όχι στο τελικό αποτέλεσμα ή την ταυτότητά τους:
Αντί για "είσαι ακατάστατος": Πες "θέλεις να τακτοποιήσουμε μαζί το δωμάτιο; Ξέρω ότι μπορείς να τα καταφέρεις, απλά πες μου αν θες μια βοήθεια".
Αντί για "είσαι ταλαντούχος": Πες "βλέπω πόση προσπάθεια έδωσες σε αυτό το σχέδιο" ή "μου αρέσει πολύ που μοιράστηκες τα παιχνίδια σου".
Χρησιμοποίησε άμεση ενίσχυση: Ο έπαινος πρέπει να γίνεται ακριβώς τη στιγμή που συμβαίνει η πράξη, ώστε να συνδέεται η συμπεριφορά με τη θετική αντίδραση, όχι με την προσωπικότητα του παιδιού.themamagers
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου