Γράφει ο Στέργιος Παπαδόπουλος, Διευθυντής του 6ου Πειραματικού Διαπολιτισμικού Δ.Σχ. Ελευθερίου Κορδελιού Θεσσαλονίκης

Ένας εκπαιδευτικός δεν μπορεί να είναι ήσυχος με τη συνείδησή του μόνο και μόνο επειδή προσφέρει τις ίδιες ευκαιρίες σε όλους/-ες τους/τις μαθητές/-τριες του. Οι ευκαιρίες δεν αρκεί να υπάρχουν· χρειάζεται τα παιδιά να μπορούν και να θέλουν να τις αξιοποιήσουν. Γι’ αυτό, πρώτα απ’ όλα, οφείλουμε να τα εμπνέουμε και να τα ενθαρρύνουμε να πιστέψουν στις δυνατότητές τους.

Για να το πετύχουμε, χρειάζεται να αναγνωρίζουμε και να σεβόμαστε τη μοναδικότητα κάθε παιδιού. Η φαντασία, η δημιουργικότητα, οι ιδιαίτερες κλίσεις, τα ταλέντα και οι προσωπικές του διαδρομές δεν είναι στοιχεία που πρέπει να παραμερίζονται· είναι τα θεμέλια πάνω στα οποία μπορεί να οικοδομηθεί η αυτοπεποίθηση, η συμμετοχή και η πρόοδός του.

Όταν η σχολική κοινότητα αναγνωρίζει αυτά τα χαρακτηριστικά, κάθε παιδί αποκτά έναν ξεχωριστό, θετικό ρόλο. Και αυτός είναι ο ρόλος που ο εκπαιδευτικός καλείται να ανακαλύψει, να ενισχύσει και να εξελίξει. Έτσι δημιουργούνται οι πραγματικές προϋποθέσεις για ίσες ευκαιρίες: όχι αντιμετωπίζοντας όλους τους μαθητές ως ίδιους, αλλά σεβόμενοι την προσωπικότητα, τις ανάγκες και τον διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης του καθενός. Γιατί η ισότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία· σημαίνει δικαιοσύνη, αποδοχή και ουσιαστική υποστήριξη.

Παράλληλα, οφείλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν την ομορφιά της διαφορετικότητας, τη δύναμη του «εμείς», την αξία του αλληλοσεβασμού, της συνεργασίας, της αλληλεγγύης και της δημιουργικής επικοινωνίας. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι πρωτίστως εμψυχωτικός: να παρατηρεί με ευαισθησία τις ανάγκες, τις δυνατότητες, τις δυσκολίες και τις συγκρούσεις που αναδύονται μέσα στην ομάδα και να δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου κάθε παιδί αισθάνεται ότι ανήκει. Και, βέβαια, αυτό δεν είναι πάντοτε εύκολο. Είναι όμως η ουσία της παιδαγωγικής μας αποστολής.

Το σχολείο είναι για όλους. Είναι το σπίτι της ειρήνης. Είναι το σπίτι των παιδικών ψυχών. Είναι ο χώρος όπου γεννιούνται οι πρώτες ανθρώπινες σχέσεις, οι πρώτες εμπειρίες αποδοχής, συνεργασίας και συνύπαρξης.

Πέρα από την ιδιότητα του εθνικού, του Ευρωπαίου ή του πολίτη του κόσμου, το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί τον άνθρωπο ως φορέα μιας προσωπικής κουλτούρας. Μιας κουλτούρας που δεν εγκλωβίζεται σε χρώματα, εθνικότητες ή στερεότυπα, αλλά αναζητά όσα μας ενώνουν. Μιας κουλτούρας που βλέπει τον άνθρωπο πριν από κάθε χαρακτηρισμό, αναγνωρίζει την αξία κάθε ύπαρξης και καλλιεργεί τη συνείδηση ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί, αλλά ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένοι.

Αν πραγματικά επιθυμούμε ένα τέτοιο σχολείο, τότε η αλλαγή δεν ξεκινά από τους νόμους ούτε από τα αναλυτικά προγράμματα. Ξεκινά από τον καθένα μας. Από τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον συνάνθρωπό μας, από τις καθημερινές μας επιλογές και από τους πολλούς και διαφορετικούς ρόλους που υπηρετούμε μέσα στην κοινωνία.

Γιατί το σχολείο δεν είναι απλώς ένας χώρος μάθησης. Είναι ο τόπος όπου διαμορφώνεται ο άνθρωπος. Και αυτός ο τόπος πρέπει να χωράει όλους.