Η ανακοίνωση των Βάσεων 2026 έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της ανώτατης εκπαίδευσης. Ενώ αρκετές σχολές συγκέντρωσαν υψηλό ενδιαφέρον και κατέγραψαν άνοδο στις βάσεις εισαγωγής, άλλες καλούνται να λειτουργήσουν με ελάχιστους νέους φοιτητές, αφήνοντας εκατοντάδες διαθέσιμες θέσεις κενές.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Τμήμα Ιερατικών Σπουδών της Αθήνας, όπου από τις 39 διαθέσιμες θέσεις καλύφθηκε μόλις μία. Πρόκειται για τη σχολή με τους λιγότερους επιτυχόντες σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς θα υποδεχθεί έναν μόνο πρωτοετή φοιτητή.

Τα τμήματα με τους λιγότερους εισακτέους

Η εικόνα ωστόσο δεν περιορίζεται σε μία μόνο σχολή. Αρκετά πανεπιστημιακά τμήματα σε όλη τη χώρα θα ξεκινήσουν τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά με μονοψήφιο αριθμό εισακτέων.

ΤμήμαΘέσειςΕπιτυχόντεςΚενές θέσεις
Ιερατικών Σπουδών Αθήνας39138
Αειφορικής Γεωργίας (Αγρίνιο)1132111
Μαθηματικών (Σάμος)1504146
Θεολογίας – Μουσουλμανικών Σπουδών (Θεσσαλονίκη)49544
Φυσικής (Καβάλα)93588
Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας (Δράμα)1375132
Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας (Αθήνα)58652
Γεωπονίας (Μεσολόγγι)1346128
Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών (Κέρκυρα)1099100

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η ζήτηση των υποψηφίων συγκεντρώνεται πλέον σε συγκεκριμένους κλάδους, ενώ αρκετά περιφερειακά ή λιγότερο δημοφιλή τμήματα εξακολουθούν να δυσκολεύονται να προσελκύσουν φοιτητές.

Σχεδόν 10.000 κενές θέσεις στα ΑΕΙ

Τα συνολικά στοιχεία των Βάσεων 2026 αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Από τις 62.329 θέσεις που διατέθηκαν για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων στη γενική σειρά, καλύφθηκαν οι 52.590, με αποτέλεσμα να παραμείνουν κενές 9.739 θέσεις. Το ποσοστό πληρότητας διαμορφώθηκε στο 84,4%, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου μία στις έξι διαθέσιμες θέσεις δεν καλύφθηκε.

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής αποτελεί βασικό παράγοντα που διαμορφώνει τη συγκεκριμένη εικόνα. Οι υποψήφιοι που δεν συγκεντρώνουν την απαιτούμενη βαθμολογία αποκλείονται από την εισαγωγή στα τμήματα που έχουν δηλώσει, ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις. Έτσι, σημαντικός αριθμός θέσεων παραμένει κενός. Παράλληλα, σε αρκετές περιπτώσεις, η χαμηλή ζήτηση για συγκεκριμένα τμήματα, κυρίως περιφερειακά ή με περιορισμένη απήχηση στους υποψηφίους, εντείνει ακόμη περισσότερο το φαινόμενο. Ο συνδυασμός των δύο αυτών παραγόντων οδήγησε και φέτος σε χιλιάδες κενές θέσεις στα πανεπιστήμια.

Οι σχολές με τις περισσότερες κενές θέσεις

Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στα εξής τμήματα:

ΤμήμαΘέσειςΕπιτυχόντεςΚενές θέσεις
Σχολή Μηχανικών ΑΕΝ527155372
Διοίκησης Τουρισμού (ΠΑΔΑ)28951238
Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής (Ιωάννινα)21036174
Αμπελουργίας και Οινολογίας (Δράμα)17612164
Οικονομικών Επιστημών (Ρέθυμνο)23167164
Γεωπονίας (Φλώρινα)17519156
Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής (Πάτρα)19943156
Μαθηματικών (Σάμος)1504146
Μαθηματικών (Ιωάννινα)24296146
Πληροφορικής (Καστοριά)21474140

Τα ερωτήματα που θέτουν οι οι κενές θέσεις για το σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ

Η φετινή εικόνα επιβεβαιώνει ότι οι προτιμήσεις των υποψηφίων συγκεντρώνονται ολοένα και περισσότερο σε σχολές που συνδέονται άμεσα με την αγορά εργασίας, όπως οι Πολυτεχνικές, οι σχολές Πληροφορικής και οι επιστήμες Υγείας. Αντίθετα, αρκετά περιφερειακά τμήματα ή σχολές με περιορισμένη ζήτηση εξακολουθούν να καταγράφουν μεγάλο αριθμό κενών θέσεων.

Το γεγονός ότι ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα θα λειτουργήσουν με έναν, δύο ή λίγους ακόμη πρωτοετείς φοιτητές επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας. Ένα πανεπιστημιακό τμήμα απαιτεί διδακτικό προσωπικό, υποδομές και διοικητική υποστήριξη ανεξάρτητα από τον αριθμό των εισακτέων. Όταν όμως ένας νέος κύκλος σπουδών ξεκινά με ελάχιστους φοιτητές, ανακύπτουν εύλογα ερωτήματα για τη βιωσιμότητά του και για την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Οι Βάσεις 2026 δείχνουν ότι η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής εξακολουθεί να επηρεάζει σημαντικά τη διαμόρφωση του τελικού αριθμού εισακτέων. Σε συνδυασμό με τις επιλογές των υποψηφίων και τη μειωμένη ζήτηση για συγκεκριμένα τμήματα, διαμορφώνεται μια εικόνα δύο ταχυτήτων στην ανώτατη εκπαίδευση, με σχολές που συγκεντρώνουν έντονο ενδιαφέρον και άλλες που εξακολουθούν να δυσκολεύονται να προσελκύσουν νέους φοιτητές. Η συζήτηση για τον ανασχεδιασμό του ακαδημαϊκού χάρτη αναμένεται, έτσι, να παραμείνει ανοιχτή και τα επόμενα χρόνια. CHILDIT