Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026
Γιατί τα παιδιά πρέπει να ασχολούνται με τις δραστηριότητες που αγαπούν;
Τα ενδιαφέροντα των παιδιών μάς δείχνουν τον δρόμο για τις δραστηριότητες που θα ακολουθήσουν- Η ψυχολογία πίσω από τις επιλογές τους.
iStockΟ σύνδεσμος αντιγράφηκε στο πρόχειρο
Αν θέλουμε να μεγαλώσουμε παιδιά που θα γίνουν ισορροπημένοι, ανθεκτικοί και επιτυχημένοι ενήλικες, τότε ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε είναι να τα βοηθήσουμε να βρουν δραστηριότητες που πραγματικά τους αρέσουν.
Το βλέπουμε στα μάτια τους όταν ασχολούνται με κάτι που πραγματικά τους ενδιαφέρει, αλλά το λέει και η Angela Duckworth, διάσημη ψυχολόγος και καθηγήτρια Ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο της Pennsylvania που μελετά το "grit”, τον συνδυασμό, δηλαδή, της επιμονής, του ενδιαφέροντος και της ανθεκτικότητας που χαρακτηρίζει ανθρώπους που διαπρέπουν σε οποιονδήποτε τομέα.
Σε συνέντευξή της στο "The Mel Robbins Podcast”, η Duckworth εξήγησε ότι η γονεϊκή καθοδήγηση δεν σημαίνει να πιέζουμε τα παιδιά να κάνουν συγκεκριμένα αθλήματα ή μουσικά όργανα, αλλά να τα εκθέτουμε σε διαφορετικές εμπειρίες μέχρι να ανακαλύψουν αυτό που τα "τραβάει”.
Παρατήρησε τι σκέφτεται το παιδί σου
"Η καλή ανατροφή βασίζεται στο να παρατηρούμε τι σκέφτονται πραγματικά τα παιδιά μας", λέει η Duckworth. Αυτό δεν σημαίνει μόνο να βλέπουμε τι κάνουν, αλλά και τι διαρκώς σκέφτονται: Πού ταξιδεύει το μυαλό τους όταν δεν έχουν υποχρεώσεις, ποια θέματα τα συναρπάζουν αυθόρμητα.
"Όταν αρχίσουμε να παρατηρούμε πού κατοικεί το μυαλό μας και τι μας τραβά αυθόρμητα", σημειώνει, "εκεί βρίσκεται η αρχή της ανακάλυψης των ενδιαφερόντων που μπορούν να μας κάνουν "μικρές ιδιοφυΐες” σε αυτό που αγαπάμε".
Η επιμονή καλλιεργείται μέσω των ενδιαφερόντων
Η Duckworth τονίζει ότι τα παιδιά που μαθαίνουν να επιμένουν σε μια δραστηριότητα -ακόμη και όταν κουράζονται ή δεν είναι όλα εύκολα-αναπτύσσουν δύο κρίσιμες δεξιότητες: Αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα. Και οι δύο είναι ισχυροί προγνωστικοί παράγοντες επιτυχίας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να συνεχίσει για πάντα μια δραστηριότητα που δεν αγαπά. Σημαίνει όμως ότι, αν επιλέξει μια δραστηριότητα (π.χ. ένα άθλημα ή ένα μουσικό όργανο), είναι καλό να ολοκληρώσει τουλάχιστον έναν κύκλο μαθημάτων, μια σεζόν προπονήσεων πριν αποφασίσει να σταματήσει.
Πως η ίδια ανακάλυψε το πάθος της κόρης της
Η Duckworth περιγράφει το πώς ανακάλυψε το πάθος της κόρη της, Lucy. Παρότι η Lucy "μισούσε να κάνει τα μαθήματά της και να εξασκείται στη βιόλα", η μητέρα της πρόσεξε ότι στο iPad της ήταν μόνιμα ανοιχτά διάφορα βίντεο ζαχαροπλαστικής. Επίσης, διάβαζε οικογενειακά βιβλία μαγειρικής.
Σταδιακά την βοήθησε να ξεκινήσει να βοηθά εθελοντικά σε κουζίνα εστιατορίου ενώ στη συνέχεια έγινε βοηθός ζαχαροπλάστη. Πέρασε όλα τα Σαββατοκύριακα και καλοκαίρια από την Γ’ Γυμνασίου έως την Γ’ Λυκείου στην κουζίνα και η αγάπη της για τη γαστρονομία παραμένει μέχρι σήμερα.
Δεν χρειάζεται κάθε ενδιαφέρον να γίνει επάγγελμα
Όπως λέει η ψυχολόγος, όμως, δεν χρειάζεται κάθε ενδιαφέρον να γίνει επάγγελμα. Το ίδιο έχει αναφέρει, άλλωστε, ο συγγραφέας, καθηγητής και εκατομμυριούχος Scott Galloway σε συνέντευξή του: "Μη κυνηγάτε το πάθος σας. Βρείτε τι κάνετε καλά, επενδύστε 10.000 ώρες σε αυτό και γίνετε εξαιρετικοί".
Το πάθος, σύμφωνα με την Duckworth, είναι μόνο το πρώτο σκαλί στο χτίσιμο του "grit" μαζί με την προσπάθεια, τον σκοπό και την ελπίδα. "Όποιος γίνεται σπουδαίος σε αυτό που κάνει, έχει μια βαθιά περιέργεια. Το μυαλό του επιστρέφει ξανά και ξανά σε αυτό το θέμα", καταλήγει. Αρκεί κι εμείς οι γονείς να παρατηρούμε το παιδί και να ανακαλύψουμε μαζί ποιο είναι αυτό που το ενδιαφέρει! themamagers
Εκπαίδευση
Καταδικάστηκε δάσκαλος για σεξουαλική παρενόχληση μαθήτριάς του
Μαρία ΔούσηΚάθε φορά που μια τέτοια υπόθεση έρχεται στο φως, ενεργοποιείται σχεδόν αυτόματα ένας επικίνδυνος μηχανισμός: η σιωπηρή γενίκευση.
Η είδηση από τη Θεσσαλονίκη είναι βαριά και δεν χωρά καμία απολύτως σχετικοποίηση: δάσκαλος καταδικάστηκε σε συνολική φυλάκιση 3 ετών, με 3ετή αναστολή, για σεξουαλική παρενόχληση μαθήτριάς του, με απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Η Δικαιοσύνη έκρινε, αποφάσισε και επέβαλε ποινή. Και καλά έκανε. Γιατί σε τέτοιες υποθέσεις, το πρώτο και αδιαπραγμάτευτο ζητούμενο είναι η προστασία του παιδιού και η σαφής κοινωνική καταδίκη της πράξης.
Η υπόθεση οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη τον Μάρτιο του 2023, ύστερα από καταγγελία στην Αστυνομία ότι ο 56χρονος, σήμερα, εκπαιδευτικός θώπευσε και φίλησε την 10 ετών, τότε, μαθήτρια του. Σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, οι συγκεκριμένες πράξεις τελέστηκαν κατά τη διάρκεια του ολοήμερου σχολείου, σε περιοχή ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Ο δάσκαλος είχε συλληφθεί, τότε, στο πλαίσιο του αυτοφώρου.
Από εκεί και πέρα, όμως, αρχίζει η δύσκολη –και συχνά άβολη– συζήτηση. Όχι για να «ελαφρύνουμε» το έγκλημα, αλλά για να μη θολώσουμε το τοπίο.
Γιατί κάθε φορά που μια τέτοια υπόθεση έρχεται στο φως, ενεργοποιείται σχεδόν αυτόματα ένας επικίνδυνος μηχανισμός: η σιωπηρή γενίκευση. Ο ένοχος εκπαιδευτικός γίνεται, στον δημόσιο λόγο, «ο δάσκαλος». Το μεμονωμένο έγκλημα μετατρέπεται σε υπονοούμενη κανονικότητα. Και έτσι, αντί να ενισχύεται η εμπιστοσύνη στο σχολείο, καλλιεργείται η καχυποψία απέναντι σε έναν ολόκληρο κλάδο.
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη – και πιο απαιτητική. Η συντριπτική πλειονότητα των εκπαιδευτικών λειτουργεί καθημερινά ως ασπίδα για τα παιδιά: παρατηρεί, προλαμβάνει, αναφέρει, στηρίζει. Συχνά χωρίς επαρκή επιμόρφωση, χωρίς ψυχολογική υποστήριξη, χωρίς θεσμική κάλυψη. Και όμως, σε κάθε παρόμοια υπόθεση, αυτοί οι άνθρωποι καλούνται να αποδείξουν εκ νέου ότι δεν είναι ένοχοι.
Αν θέλουμε πραγματικά να προστατεύσουμε τους μαθητές, το ερώτημα δεν είναι αν «υπάρχουν κακοί εκπαιδευτικοί» – υπάρχουν κακοί άνθρωποι σε όλα τα επαγγέλματα. Το ερώτημα είναι αν το σύστημα:
εντοπίζει έγκαιρα τις παρεκκλίσεις,
λειτουργεί με σαφείς διαδικασίες αναφοράς,
προστατεύει το παιδί χωρίς να εκθέτει ή να εκφοβίζει,
και ταυτόχρονα διασφαλίζει ότι η ευθύνη είναι ατομική, όχι συλλογική.
Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης δείχνει ότι η Δικαιοσύνη μπορεί να λειτουργήσει. Το ζητούμενο είναι να λειτουργεί και το κράτος προληπτικά, όχι μόνο κατασταλτικά. Με επιμόρφωση, με δομές στήριξης, με κουλτούρα μηδενικής ανοχής αλλά και θεσμικής ψυχραιμίας.
Τέτοιες υποθέσεις δεν κουκουλώνονται πια. Καταγγέλλονται. Κρίνονται. Το σκοτάδι αρχίζει όταν τις χρησιμοποιούμε για να απαξιώσουμε συλλήβδην το σχολείο και τους ανθρώπους του.
Γιατί η ασφάλεια των παιδιών δεν χτίζεται με φόβο και υποψία. Χτίζεται με εμπιστοσύνη, θεσμούς και ευθύνη – εκεί που πραγματικά ανήκει.
Εκπαίδευση
Κίνδυνος για τα παιδιά σε Νηπιαγωγεία της Αθήνας: Κρύο, μπάζα και ηλεκτρολογικές παγίδες
Κοκκινάκη ΥπατίαΣχολεία-παγίδες στην Αθήνα: Τα νηπιαγωγεία χωρίς ρεύμα και θέρμανση ξανά στο κόκκινο
Τα 39ο και 125ο Νηπιαγωγεία της Αθήνας ξαναβρέθηκαν για ακόμα μία φορά χωρίς ρεύμα και θέρμανση, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους συλλόγους διδασκόντων.
Όπως αναφέρει ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Ο Αριστοτέλης»:
«Έχουμε κουραστεί να λέμε ότι η κατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων των σχολείων έχει χτυπήσει κόκκινο. Τα κτίρια των σχολείων είναι ασυντήρητα, πλημμελώς συντηρημένα εδώ και δεκαετίες ή και τελείως ακατάλληλα, όπως στην περίπτωση των 39-125 Νηπιαγωγεία Αθηνών».
Τα δύο νηπιαγωγεία στεγάζονται σε παλιό νεοκλασικό, που χαρακτηρίζεται από υπηρεσίες του δήμου ως η «ντροπή της πόλης», με ξύλινα κουφώματα που καταρρέουν, τουαλέτες σε εξωτερικό χώρο και επικίνδυνες σκάλες. Επιπλέον, το κτίριο δεν διαθέτει μόνιμο σύστημα θέρμανσης, ενώ οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις είναι τόσο απαρχαιωμένες, που η ΔΕΔΔΗΕ χρειάστηκε δύο φορές μέσα σε λίγες ημέρες να αποκαταστήσει βλάβες.
«Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του κτιρίου είναι σε άθλια κατάσταση, με ένα ατύχημα πλέον να είναι πολύ πιθανό», καταγγέλλουν οι εκπαιδευτικοί.
Ο Σύλλογος καταγγέλλει την καθυστέρηση της δημοτικής αρχής να υλοποιήσει την απόφαση για μεταστέγαση των νηπιαγωγείων στο οικόπεδο Ηλέκτρας και Ιωαννίνων, η οποία έχει ψηφιστεί από το 2020. Όπως σημειώνουν:
«Αρνούμαστε να ζούμε και να δουλεύουμε σε κτίρια χρέπια, ετοιμόρροπα, διαλυμένα, σε κτίρια που μπάζουν νερά, που δεν θερμαίνονται, που πέφτουν σοβάδες. Αρνούμαστε να ζούμε και να δουλεύουμε σε χώρους απολύτως επικίνδυνους και ακατάλληλους!»
Ο Σύλλογος ζητά άμεσες ενέργειες για την ανέγερση νέων νηπιαγωγείων και την ολοκλήρωση της μεταστέγασης των 39ου-125ου Νηπιαγωγείων, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για «παιχνίδια με τις ζωές παιδιών και εκπαιδευτικών».
Η ανακοίνωση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. «Ο Αριστοτέλης»
Τα 39-125 Νηπιαγωγεία ξανά χωρίς ρεύμα και θέρμανση! Άμεση υλοποίηση της απόφασης για μετεγκατάσταση των νηπιαγωγείων- Όχι άλλα παιχνίδια με τις ζωές παιδιών κι εκπαιδευτικών
Έχουμε κουραστεί να λέμε ότι η κατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων των σχολείων έχει χτυπήσει κόκκινο. Τα κτίρια των σχολείων είναι ασυντήρητα, πλημμελώς συντηρημένα εδώ και δεκαετίες ή και τελείως ακατάλληλα, όπως στην περίπτωση των 39-125 Νηπιαγωγεία Αθηνών.
Πρόκειται για δυο νηπιαγωγεία που ακόμα και οι υπηρεσίες του δήμου χαρακτηρίζουν ως την «ντροπή της πόλης». Στεγάζονται σε ένα παλιό νεοκλασικό που μισθώνει ο δήμος και το οποίο είναι απολύτως ακατάλληλο για εκπαιδευτικό ίδρυμα νηπίων, με ξύλινα κουφώματα που βλέπουν στο κενό απευθείας, με τουαλέτες στον εξωτερικό χώρο, με μαρμάρινες και απότομες σκάλες που έχουν θέσει και θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα των παιδιών. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το κτίριο δεν έχει μόνιμο σύστημα θέρμανσης, αλλά απαρχαιωμένες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που πέφτουν συνεχώς από τη χρήση θερμαντικών σωμάτων, με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα νηπιαγωγεία να λειτουργούν χωρίς θέρμανση.
Αυτό συνέβη για μια ακόμη φορά την περασμένη βδομάδα. Σύμφωνα με καταγγελία που έφτασε στο σωματείο, την Παρασκευή 23/1 τα νηπιαγωγεία έμειναν σε όλη τη λειτουργία τους χωρίς ηλεκτρικό, οπότε και χωρίς θέρμανση. Η ΔΕΔΔΗΕ ήρθε μετά από μια ημέρα να αποκαταστήσει τη βλάβη αλλά το πρόβλημα επανήλθε μετά από δύο μέρες. Συγκεκριμένα, την Τρίτη 26-1 και μέχρι και την Τετάρτη 27/1 τα νηπιαγωγεία δεν διέθεταν ηλεκτρικό, με τις εκπαιδευτικούς να καταγγέλλουν ότι η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του κτιρίου είναι σε άθλια κατάσταση, με ένα ατύχημα πλέον να είναι πολύ πιθανό, όπως διαπίστωσε και ο ηλεκτρολόγος του δήμου που ενημέρωσε τις εκπαιδευτικούς για την παλαιότητα των καλωδίων και τον κίνδυνο πυρκαγιάς.
Όχι άλλα παιχνίδια με τις ζωές παιδιών κι εκπαιδευτικών
Υπενθυμίζουμε ότι εδώ και έξι ολόκληρα χρόνια, από τις 30/11/2020, το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας έχει ψηφίσει ομόφωνα τη μεταστέγαση των 39ου-125ου νηπιαγωγείων στο οικόπεδο Ηλέκτρας και Ιωαννίνων. Για τη μεταστέγαση αυτή δόθηκαν αγώνες από τους συλλόγους διδασκόντων των νηπιαγωγείων, τον ΣΕΠΕ Αριστοτέλη, τους συλλόγους γονέων και τις συλλογικότητες της γειτονιάς ακριβώς γιατί στεγάζονται σε ένα εντελώς ακατάλληλο κτήριο με τεράστια προβλήματα. Δυστυχώς η αναλγησία, η αδιαφορία, η συνεχής κοροϊδία των δημοτικών αρχών ως τώρα και της τωρινής βάζει σε κίνδυνο τις ζωές μικρών παιδιών κι εκπαιδευτικών. Η στάση αυτή, ειδικά απέναντι στα προβλήματα των κατοίκων των πιο φτωχών περιοχών, μόνο απαξίωση υποδηλώνει και ταξικό κυνισμό. Η μίσθωση ενός τόσο ακατάλληλου κτηρίου, τα μπαλώματα με «επισκευές» για να κλείσουν τα στόματα και οι εργολαβίες καταβροχθίζουν τα χρήματα των κατοίκων ενώ δεν δίνουν την ουσιαστική απάντηση που είναι μόνο μία: η μεταστέγαση των νηπιαγωγείων!
Μέσα σε όλα αυτά είναι τουλάχιστον γελοίο, αν δεν είναι αποκαρδιωτικό και ξεδιάντροπο, Υπουργείο και διοίκηση να μιλούν για τηλεκπαίδευση, προγράμματα, αξιολόγηση, «βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης». Ας αφήσουν την τρομοκράτηση των εκπαιδευτικών και τα πειθαρχικά και ας ασχοληθούν με αυτά που πραγματικά έχει ανάγκη η εκπαίδευση: λεφτά για τις ουσιαστικές ανάγκες των σχολείων, για την ανέγερση καινούριων, ασφαλών κτιρίων, για μαζικούς μόνιμους διορισμούς.
Αρνούμαστε να ζούμε και να δουλεύουμε σε κτίρια χρέπια, ετοιμόρροπα, διαλυμένα, σε κτίρια που μπάζουν νερά, που δεν θερμαίνονται, που πέφτουν σοβάδες. Αρνούμαστε να ζούμε και να δουλεύουμε σε χώρους απολύτως επικίνδυνους και ακατάλληλους!
Καταγγέλλουμε την στάση της δημοτικής αρχής, νέας και παλιάς, και των αρμόδιων υπηρεσιών του δήμου που αφήνουν τα σχολεία στην τύχη τους!
Απαιτούμε να ξεκινήσουν τώρα όλες οι αναγκαίες ενέργειες για την κατασκευή νηπιαγωγείων ώστε να πραγματοποιηθεί η μετεγκατάσταση του 39ου-125ου Νηπ. στο ψηφισμένο από το Δημοτικό Συμβούλιο οικόπεδο στην Ηλέκτρας και Ιωαννίνων.
Η πρόεδρος Ο γραμματέας
Ρέππα Ντίνα Μαρούτας Γιάννης
Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει περάσει πια από τα ερευνητικά εργαστήρια στις σχολικές και πανεπιστημιακές αίθουσες
Ψηφιακοί βοηθοί, αυτόματη ανατροφοδότηση, προσαρμοστικές πλατφόρμες μάθησης και «έξυπνα» συστήματα αξιολόγησης δημιουργούν ένα εύλογο ερώτημα: θα αντικαταστήσει η ΤΝ τους εκπαιδευτικούς; Και, τελικά, θα χάσουν τη δουλειά τους;
Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή ούτε ενιαία. Το μέλλον δεν εξελίσσεται σε μία μόνο κατεύθυνση. Αντίθετα, μπορούμε να το προσεγγίσουμε ως ένα σύνολο πιθανών σεναρίων, όπως προτείνει το πλαίσιο των «Τεσσάρων Μελλόντων» του Jim Dator: Συνέχιση Ανάπτυξης, Κατάρρευση, Πειθαρχία, Μετασχηματισμός. Κάθε σενάριο δίνει μια διαφορετική απάντηση στο ίδιο ερώτημα.
1. Συνέχιση Ανάπτυξης: η ΤΝ ως βοηθός, όχι ως αντικαταστάτης
Στο πιο ρεαλιστικό και ήδη ορατό σενάριο, η ΤΝ ενσωματώνεται σταδιακά στην εκπαίδευση ως εργαλείο ενίσχυσης. Αναλαμβάνει επαναλαμβανόμενες και χρονοβόρες εργασίες (π.χ. βασική ανατροφοδότηση, προσχέδια ασκήσεων, ανάλυση προόδου) και αφήνει στους εκπαιδευτικούς τον πυρήνα της παιδαγωγικής δουλειάς, που περιλαμβάνει τη σχέση με τον μαθητή, τη διδακτική κρίση και την τελική αξιολόγηση.
Σε αυτή την εκδοχή, οι εκπαιδευτικοί δεν αντικαθίστανται, αλλά αλλάζει ο ρόλος τους. Λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερος χρόνος για καθοδήγηση, σχεδιασμό μαθημάτων και υποστήριξη μαθητών. Η εργασία δεν εξαφανίζεται, μετασχηματίζεται.
2. Κατάρρευση: η ΤΝ ως εργαλείο λιτότητας
Το πιο ανησυχητικό σενάριο είναι εκείνο όπου η ΤΝ χρησιμοποιείται κυρίως ως μέσο μείωσης κόστους. Πλατφόρμες αυτομάθησης αντικαθιστούν ώρες διδασκαλίας, ψηφιακοί πράκτορες αναλαμβάνουν ρόλους που κανονικά απαιτούν ανθρώπινη παρουσία, και οι εκπαιδευτικοί μετατρέπονται σε απλούς «επόπτες συστημάτων».
Εδώ εμφανίζεται η πραγματική απειλή για θέσεις εργασίας, η οποία συμπεριλαμβάνει πάγωμα προσλήψεων, αύξηση αναλογιών μαθητών-εκπαιδευτικών και υποβάθμιση του επαγγέλματος. Το πρόβλημα δεν είναι ότι η τεχνολογία «δουλεύει καλύτερα», αλλά ότι επιλέγεται επειδή είναι φθηνότερη. Το αποτέλεσμα είναι απώλεια ποιότητας, αποδυνάμωση της παιδαγωγικής σχέσης και τελικά κρίση εμπιστοσύνης προς το εκπαιδευτικό σύστημα.
3. Πειθαρχία: ΤΝ με κανόνες και λογοδοσία
Στο σενάριο της Πειθαρχίας, η ΤΝ υιοθετείται με σαφή θεσμικά όρια. Επιτρέπεται να αυτοματοποιεί χαμηλού ρίσκου εργασίες, αλλά για κρίσιμες αποφάσεις, όπως η πρόοδος, η βαθμολόγηση και η πιστοποίηση, απαιτείται ανθρώπινη εποπτεία, διαφάνεια και δυνατότητα αμφισβήτησης.
Οι εκπαιδευτικοί όχι μόνο δεν χάνουν τη δουλειά τους, αλλά αποκτούν νέους επαγγελματικούς ρόλους, όπως σχεδιαστές μαθησιακών εμπειριών, επικυρωτές αξιολόγησης και διαχειριστές δεδομένων και δεοντολογίας. Η ΤΝ χρησιμοποιείται για να ελαφρύνει τον φόρτο και να αναβαθμίσει το επάγγελμα και όχι για να το συρρικνώσει. Δημόσιοι οργανισμοί όπως η UNESCO τονίζουν ότι χωρίς ανθρώπινη εποπτεία και επιμόρφωση, η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι βιώσιμη.
4. Μετασχηματισμός: νέες μορφές μάθησης και νέοι ρόλοι
Στο πιο ριζοσπαστικό σενάριο, η ίδια η έννοια της τάξης αλλάζει. Η μάθηση γίνεται πολυτροπική, εμβυθιστική, με χρήση εικονικών περιβαλλόντων, avatars και έξυπνων πρακτόρων. Ο εκπαιδευτικός δεν εξαφανίζεται, αλλά μετατρέπεται σε αρχιτέκτονα μαθησιακών εμπειριών και εγγυητή παιδαγωγικών και ηθικών ορίων.
Εδώ το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει τεχνολογική ανάπτυξη με τη χρήση ΤΝ, αλλά ποιος θα ορίζει το νόημα και τους στόχους της μάθησης. Αν αυτοί παραμείνουν ανθρώπινοι, οι εκπαιδευτικοί παραμένουν αναντικατάστατοι. Αν όχι, ο μετασχηματισμός κινδυνεύει να διολισθήσει σε μια νέα μορφή Κατάρρευσης.
Το συμπέρασμα
Η ΤΝ δεν καταργεί από μόνη της το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Μπορεί να καταργήσει ορισμένες εργασίες, όχι όμως τη σημασία της ανθρώπινης παιδαγωγικής παρουσίας. Το αν θα χαθούν θέσεις εργασίας δεν το καθορίζει η τεχνολογία, αλλά οι πολιτικές και θεσμικές επιλογές που γίνονται γύρω από τη χρήση της.
Αν η ΤΝ χρησιμοποιηθεί με κανόνες, διαφάνεια και επένδυση στους ανθρώπους, μπορεί να οδηγήσει σε ένα πιο ανθρώπινο και ποιοτικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αν χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο λιτότητας και αντικατάστασης, τότε πράγματι θα δούμε απώλειες θέσεων και υποβάθμιση της διδασκαλίας. Το μέλλον της εκπαίδευσης δεν θα το αποφασίσουν οι αλγόριθμοι, αλλά οι επιλογές των κοινωνιών για το πώς θέλουν να μορφώνουν τους πολίτες τους.
Αντλήθηκαν πληροφορίες από το άρθρο του γραφόντα: Georgiou, G. P. (2026). Envisioning the futures of language education in the era of artificial intelligence. Journal of Futures Studies (in press).
*Δρ Γιώργος Π. Γεωργίου
Επίκουρος Καθηγητής Γλωσσολογίας
Αντιπρόεδρος Τμήματος Γλωσσών και Λογοτεχνίας
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
Εκπαίδευση
Αδιάφοροι μαθητές: Πώς ο εκπαιδευτικός κάνει την πρώτη ρωγμή στο καβούκι τους
Δημήτρης ΤσιριγώτηςΗ ψυχολογία τους μοιάζει με αυτών που έμεναν τελευταίοι όταν μικροί χωρίζαμε ομάδες για να παίξουμε μπάλα.
Σε κάθε τάξη υπάρχουν σχεδόν πάντα κάποιοι μαθητές που δεν μιλάνε. Δεν ρωτάνε. Δεν διεκδικούν το λόγο. Μοιάζουν απόντες. Είναι πράγματι αδιάφοροι; Ή μήπως απλώς δεν έχουν βρει ακόμα λόγο για να συμμετέχουν; Η ψυχολογία τους μοιάζει με αυτών που έμεναν τελευταίοι όταν μικροί χωρίζαμε ομάδες για να παίξουμε μπάλα. Νιώθουν ότι είναι ανεπιθύμητοι από τους συμμαθητές τους αλλά και από τους εκπαιδευτικούς τους. Ότι από αυτό που διαδραματίζεται στην τάξη δεν υπάρχει μερίδιο και για αυτούς. Αυτοί οι μαθητές χρειάζονται έναν νέο λόγο για να σηκώσουν το κεφάλι. Και αυτόν τον λόγο μπορεί να τους τον δώσει ένας εκπαιδευτικός που βλέπει πίσω από τη σιωπή έναν μαθητή που περιμένει να τον επιλέξουν πρώτο στο παιγνίδι της μάθησης και όχι τελευταίο.
Οι λόγοι που ένας μαθητής είναι αδιάφορος
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη υπεραπλούστευση και εκλογίκευση από το να θεωρήσουμε ότι οι λόγοι που ένας μαθητής είναι αδιάφορος είναι είτε γιατί «δεν μπορεί» (είναι ανίκανος) είτε γιατί «δεν θέλει» (είναι τεμπέλης).
Οι πραγματικοί πιθανοί λόγοι που ένας μαθητής είναι αδιάφορος είναι: α) έχει έντονο μαθησιακό πρόβλημα β) είναι μαθητής που «τον έχει πάρει από κάτω» και είναι πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει, δηλαδή έχει χαμηλή αυτοαντίληψη ικανότητας.
Θα σταθούμε ειδικά στη β περίπτωση δηλαδή στους μαθητές αυτούς που έχουν χαμηλή αυτοαντίληψη ικανότητας.
Μαθητές με χαμηλή αυτοαντίληψη ικανότητας
Οι μαθητές αυτοί χαρακτηρίζονται από πολύ μικρή πίστη στις ικανότητές τους. Έχουν παραιτηθεί από κάθε προσπάθεια γιατί είναι βαθύτατα πεπεισμένοι ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν. Έχουν χαμηλές προσδοκίες από τον εαυτό τους, πράγμα που συνήθως συνδυάζεται και με τις χαμηλές προσδοκίες των γονιών τους αλλά και των εκπαιδευτικών τους από εκείνους. Το πιο σημαντικό όμως στοιχείο που τους χαρακτηρίζει είναι η παντελής έλλειψη κινήτρου για να προσπαθήσουν. Και κακά τα ψέματα τα κίνητρα των παιδιών τα καλλιεργούν οι μεγάλοι. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η λύση του προβλήματος.
Τα χαρακτηριστικά των αδιάφορων μαθητών είναι τα εξής:
α) Έχει εντυπωθεί βαθιά μέσα τους η πεποίθηση ότι «δεν τους κόβει», ότι δεν είναι τόσο έξυπνοι όσο οι «καλοί» μαθητές.
β) Θεωρούν ότι οι δάσκαλοι και οι καθηγητές δεν νοιάζονται για αυτούς και όχι μόνο αυτό: ότι τους είναι κάτι σαν βάρος, σαν εμπόδιο στο μάθημά τους. Δηλαδή ότι οι εκπαιδευτικοί θα προτιμούσαν να μην υπήρχαν αδύναμοι μαθητές μέσα στην τάξη.
γ) Προβάλουν συχνά ως αιτία της μη ενεργούς συμμετοχής τους στο μάθημα την εξής: «δεν συμμετέχουμε στο μάθημα γιατί με αυτά που θα πούμε μπορεί να μας κοροϊδέψουν οι άλλοι μαθητές».
Τα βήματα για να εμπλακεί ο αδιάφορος μαθητής
ΒΗΜΑ 1Ο: ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ο μαθητής με χαμηλή αυτοπεποίθηση είναι σίγουρο ότι φοβάται πάρα πολύ να πάρει το λόγο. Τρέμει το ρίσκο και το λάθος. Ο εκπαιδευτικός λοιπόν πρέπει σε καθημερινή βάση να μιλάει για την αξία του λάθους και του ρίσκου. Να εξηγεί με παραδείγματα ότι ο μόνος πραγματικός δρόμος προς τη γνώση είναι το λάθος. Να τονίζει ότι τα λάθη των μαθητών του κάνει τον ίδιο να νιώθει χρήσιμος.
ΒΗΜΑ 2Ο : Ο ΜΥΘΟΣ ΠΩΣ ΚΑΠΟΙΟΙ ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ ΕΞΥΠΝΟΙ
Είναι σίγουρο ότι οι αδιάφοροι μαθητές είναι πεπεισμένοι πως υπολείπονται σε μυαλό από τους «καλούς» μαθητές της τάξης. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να τους κάνει σαφές ότι η διαφορά ενός αδύναμου μαθητή από έναν καλό μαθητή είναι ότι ο δεύτερος το πιστεύει περισσότερο και ότι είναι αποφασισμένος να δουλέψει περισσότερο. Οφείλει να αποδομήσει τον μύθο ότι κάποιοι «γεννιούνται έξυπνοι» και άλλοι όχι. Οι ικανότητες καλλιεργούνται. Όποιος προσπαθεί, βελτιώνεται. Παράδειγμα:
Εκπαιδευτικός: «Γιώργο σε είδα στο διάλλειμα να παίζεις μπάσκετ. Είσαι πολύ καλός και αυτό λέει πολλά. Δείχνει ότι έχεις μυαλό ξυράφι και ότι έχεις πολλές ικανότητες γενικά».
Γιώργος: « Μπα κύριε, μόνο στο μπάσκετ είμαι καλός».
Εκπαιδευτικός (με επιθετικό ύφος): «Αλήθεια ε; Ξέρεις τι ικανότητες χρειάζεται για να είναι κάποιος καλός στο μπάσκετ;»
Γιώργος: «Να είναι γυμνασμένος, προπονημένος τέτοια..».
Εκπαιδευτικός: «Λοιπόν άκου:
1) Χρειάζεται Αντίληψη. Να διαβάζει το παιχνίδι: Πού είναι οι συμπαίκτες; Πού είναι οι αντίπαλοι; Πού υπάρχει ελεύθερος χώρος;
2)Να μπορεί να παίρνει γρήγορες αποφάσεις: Σουτ ή πάσα; Μπαίνεις μέσα ή κρατάς την μπάλα; Ρισκάρεις ή παίζεις με ασφάλεια;
3) Χρειάζεται συγκέντρωση : Να μην αποσπάται από φωνές, πίεση, λάθη και μένει στο παιχνίδι ακόμα κι αν αστοχήσει.
4)Να έχει χωρική αντίληψη: Να καταλαβαίνει τις αποστάσεις, την πορεία που θα πάρει η μπάλα.
5) Να έχει αυτοέλεγχο: να μην εκνευρίζεται εύκολα και να παίζει έξυπνα, όχι παρορμητικά.
«Βλέπεις λοιπόν Γιώργο ότι το μπάσκετ δεν είναι μόνο σώμα αλλά κυρίως μυαλό και από ότι φαίνεται εσύ έχεις μπόλικο. Τι κρίμα να μην στο στρέφεις και προς τα μαθήματα. Δεν θα πίστευες στα μάτια σου αν το έκανες».
ΒΗΜΑ 3Ο : ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Πολλοί εκπαιδευτικοί περιμένουν από έναν «αδιάφορο» μαθητή να εμπνευσθεί από το μάθημα και να κινητοποιηθεί από μόνος του. Η αλήθεια είναι ότι αυτό είναι πολύ δύσκολο να συμβεί. Θα χρειαστεί ο εκπαιδευτικός να «παίξει επίθεση», να επιδιώξει κάποιους συγκεκριμένους στόχους και αν χρειαστεί να κάνει κάποιες προσαρμογές στο μάθημα του προκειμένου να ωθήσει τον μαθητή να σπάσει το καβούκι του. Την πρώτη ρωγμή όμως στο καβούκι του μαθητή πρέπει να την καταφέρει ο εκπαιδευτικός. Επιπλέον θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος ότι θα αλλάξουν για κάποιο διάστημα οι ισορροπίες μέσα στην τάξη από την στιγμή που μέχρι τότε το μάθημα περιστρεφόταν γύρω από τους καλούς μαθητές της τάξης. Θα είναι σαν να έχει μερικούς νέους μαθητές στο τμήμα του.
ΒΗΜΑ 4Ο : ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ
Κανείς δεν μαθαίνει από κάποιον που δεν τον νιώθει «δικό του». Ο εκπαιδευτικός πρέπει να αναπτύξει οικειότητα με τον «αδιάφορο» μαθητή εντός και εκτός της τάξης. Η δυαδική αυτή σχέση είναι ένα από τα κλειδιά που θα κάνουν τον μαθητή να ξεφοβηθεί, να πάρει το λόγο και να ρισκάρει. Ένα χαμόγελο, ένα αστείο στο διάλειμμα, ένα «πως είσαι;» μπορεί να χτίσει τη γέφυρα για να περάσει η γνώση.
ΒΗΜΑ 5Ο : ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΝΙΚΗ ΤΗ ΦΟΡΑ
Ο εκπαιδευτικός πρέπει να κάνει κάποιες ερωτήσεις στην τάξη που να είναι πολύ εύκολες και με πολύ προφανείς απαντήσεις. Αν δεν τσιμπήσει ο «αδιάφορος μαθητής» και δεν ζητήσει το λόγο για να απαντήσει, τότε ο εκπαιδευτικός μπορεί να απευθυνθεί ατομικά στον μαθητή αυτό και να του το ζητήσει ευθέως. Πρέπει όμως να είναι προετοιμασμένος ότι ο «αδιάφορος» μαθητής είναι σαν κάποιον που σουτάρει για πρώτη φορά για καλάθι. Στην αρχή είναι πιθανόν να μην μπαίνει κανένα σουτ. Η στάση του εκπαιδευτικού στις πρώτες άστοχες προσπάθειες του μαθητή μπορεί να κρίνουν πολλά. Μην ξεχνάμε ότι εκείνη τη στιγμή ο μαθητής θα έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με τον πιο μύχιο φόβο του. Αν ο εκπαιδευτικός τον «καθίσει» στον πάγκο και δώσει τη θέση σε άλλο μαθητή για να απαντήσει τότε θα έχουμε πλήρη επιβεβαίωση της πεποίθησης του «αδιάφορου» μαθητή ότι είναι ανίκανος. «Μωρέ καλά κάνω εγώ και δεν μιλάω» θα σκεφτεί και θα κλειστεί πιο ερμητικά στο καβούκι του. Πρέπει λοιπόν ο εκπαιδευτικός να σταθεί στην λανθασμένη απάντηση του μαθητή, να εκθειάσει τον μαθητή για την προσπάθεια και γενικά να το κάνει να φανεί ότι αυτή πήγε το μάθημα ένα βήμα παρακάτω. Μπορεί να ζητήσει από τον μαθητή να «ξανασουτάρει» δίνοντάς του λίγη βοήθεια αυτή τη φορά. Εννοείται φυσικά ότι στο πρώτο σουτ του μαθητή που θα μπει στο καλάθι, ο εκπαιδευτικός πρέπει να πανηγυρίσει όπως όταν πήραμε το 87 το Ευρωμπάσκετ.
Το ύφος του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι με την καλή έννοια «επιθετικό», να δηλώνει προσδοκία και πρόκληση και ουσιαστικά να «πετάει το μπαλάκι» στους μαθητές αυτούς. Δεν πρέπει να υποδηλώνει ότι τους λυπάται και ότι τους βλέπει σαν «παιδιά ενός κατώτερου Θεού». Μπορεί να σχολιάσει: «είδατε τι γίνεται όταν κάποιος προσπαθεί; Κάποια στιγμή αρχίζει να αποδίδει». Επίσης μπορεί να πει στο μαθητή: «περιμένω και άλλη βελτίωση από σένα στο μέλλον».
Είναι βέβαιο ότι όταν ο μαθητής θα αρχίσει να συμμετέχει στο μάθημα, αυτό θα γίνεται όλο και περισσότερο, θα νιώθει ότι το μάθημα τον αφορά και θα νιώθει μέλος της ομάδας. Ότι ανήκει.
ΥΓ: Εν είδει αυτοκριτικής θα έλεγα το εξής: Μήπως οι «αδιάφοροι» μαθητές είναι προϊόντα της αδιαφορίας του εκπαιδευτικού μας συστήματος να τους εμπλέξει στην μαθησιακή διαδικασία; Στο φινάλε, πρόκειται απλά για παιδιά υπό δια-μόρφωση. Λες και υπάρχει κανείς σε αυτόν τον κόσμο που μπορεί να καταφέρει το οτιδήποτε χωρίς κανείς να τον πιστεύει, ούτε καν ο εαυτός του.
Εκπαίδευση
Εγγραφές στην Α’ Δημοτικού 2026-2027: Τι να ετοιμάσουν οι γονείς, τι να προσέξουν, πώς γίνεται βήμα-βήμα
Λεωνίδας ΒουρλιώτηςΜικρό “γονεϊκό” checklist για να μη τρέχετε τελευταία στιγμή - Ποια παιδιά γράφονται στην Α’ Δημοτικού - Η διαδικασία βήμα-βήμα (χωρίς άγχος)
Μπορεί να είμαστε ακόμη πριν μπει ο Φεβρουάριος, όμως για χιλιάδες οικογένειες ο «μεγάλος Σεπτέμβρης» έχει ήδη ξεκινήσει… στο μυαλό τους. Η πρώτη μέρα στο Δημοτικό δεν είναι απλώς μια εγγραφή: είναι ένα μικρό πέρασμα ενηλικίωσης για το παιδί και μια μεγάλη αλλαγή ρυθμού για το σπίτι.
Σύμφωνα με πληροφορίες του alfavita.gr, οι εγγραφές για την Α’ Δημοτικού της σχολικής χρονιάς 2026-2027 αναμένεται να ανοίξουν την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπως και πέρυσι. Η ακριβής ημερομηνία έναρξης και λήξης θα οριστεί με εγκύκλιο του Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, η οποία παραδοσιακά εκδίδεται στις αρχές του έτους.
Ποια παιδιά γράφονται στην Α’ Δημοτικού
Στην Α’ Δημοτικού για το 2026-2027 εγγράφονται:
όσα παιδιά γεννήθηκαν το 2020
και συμπληρώνουν τα 6 έτη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Με άλλα λόγια: αν το παιδί σας είναι «του 2020», κατά κανόνα ανήκει στα «πρωτάκια» του Σεπτεμβρίου.
Τα δικαιολογητικά που θα χρειαστούν (και τι γίνεται ηλεκτρονικά)
Η ηλεκτρονική αίτηση στοχεύει να είναι όσο γίνεται πιο απλή, με αρκετά στοιχεία να αντλούνται αυτόματα από μητρώα. Παρ’ όλα αυτά, οι γονείς συνήθως χρειάζεται να δηλώσουν ή/και να επισυνάψουν τα εξής:
Πιστοποιητικό γέννησης (αναζητείται αυτεπάγγελτα από το σύστημα)
Βιβλιάριο Υγείας Παιδιού, ώστε να προκύπτουν τα προβλεπόμενα εμβόλια
Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή (ΑΔΥΜ), συμπληρωμένο από παιδίατρο
Αποδεικτικό διεύθυνσης κατοικίας
Βεβαίωση φοίτησης από το Νηπιαγωγείο, αν δεν αντλείται αυτόματα
Στοιχεία επικοινωνίας γονέων/κηδεμόνων και όπου απαιτείται υπεύθυνες δηλώσεις
Μικρή αλλά χρήσιμη “έξοδος κινδύνου”: Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν θέλετε ή δεν μπορείτε να ανεβάσετε ηλεκτρονικά τα δικαιολογητικά, προβλέπεται να τα προσκομίσετε στη σχολική μονάδα εντός της προθεσμίας των εγγραφών.
Η διαδικασία βήμα-βήμα (χωρίς άγχος)
Για να ολοκληρώσετε την εγγραφή στην Α’ Δημοτικού:
Συνδέεστε στην επίσημη πλατφόρμα με τους κωδικούς TaxisNet.
Ελέγχετε ότι τα στοιχεία οικογενειακής κατάστασης είναι σωστά.
Επιλέγετε «Δημιουργία Αιτήματος» και το παιδί για το οποίο κάνετε εγγραφή.
Επισυνάπτετε τα δικαιολογητικά (ή επιλέγετε να τα προσκομίσετε στο σχολείο).
Ελέγχετε τη χωροταξική ανάθεση (ποιο σχολείο αντιστοιχεί στη διεύθυνση κατοικίας).
Συμπληρώνετε στοιχεία φοίτησης (π.χ. ώρα αποχώρησης, ολοήμερο, στοιχεία συνοδών).
Αποδέχεστε τους όρους και υποβάλλετε την αίτηση.
Ο δεύτερος γονέας (όπου υπάρχει) μπαίνει με τους δικούς του κωδικούς και κάνει συναίνεση.
Υποχρεωτική συναίνεση και των δύο γονιών: τι σημαίνει στην πράξη
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, για να «κλειδώσει» η εγγραφή απαιτείται συναίνεση και των δύο γονέων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αφού υποβληθεί η αίτηση από τον έναν, ο άλλος πρέπει να μπει στο σύστημα και να την αποδεχθεί.
Εξαιρέσεις – περιπτώσεις που δεν απαιτείται συναίνεση:
Μονογονεϊκές οικογένειες
Περιπτώσεις όπου ο/η σύζυγος δεν διαθέτει ΑΦΜ στην Ελλάδα (με την αντίστοιχη επιλογή στο σύστημα)
Αν υπάρχει έτερος κηδεμόνας, τότε η συναίνεσή του/της συνήθως μεταφορτώνεται ως Υπεύθυνη Δήλωση στα συνοδευτικά έγγραφα (χωρίς αυτόματη ειδοποίηση, άρα θέλει προσοχή στον συντονισμό).
Για ζητήματα γονικής μέριμνας ή δικαστικής επιμέλειας, η ασφαλής διαδρομή είναι μία: επικοινωνία με τον/την διευθυντή/-ύντρια του Νηπιαγωγείου ή του Δημοτικού που εμπλέκεται, ώστε να αποφευχθούν λάθη που ταλαιπωρούν όλους.
Μικρό “γονεϊκό” checklist για να μη τρέχετε τελευταία στιγμή
Κλείστε από νωρίς ραντεβού με παιδίατρο για το ΑΔΥΜ (αν δεν είναι έτοιμο).
Ελέγξτε ότι έχετε πρόσβαση στους κωδικούς TaxisNet και των δύο γονιών.
Βεβαιωθείτε ότι διαθέτετε σαφές αποδεικτικό διεύθυνσης (ιδίως αν υπήρξαν πρόσφατες αλλαγές).
Αν είστε σε ειδική οικογενειακή/νομική κατάσταση, μιλήστε εγκαίρως με το σχολείο.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)