Γράφει η Μαρίνα Γιώτη, Συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων

Τα σχολεία έκλεισαν και μικροί μεγάλοι παίρνουμε μερικές ανάσες ξεγνοιασιάς. Σχεδιάζουμε διακοπές, μικρές και μεγάλες αποδράσεις και ανυπομονούμε να φύγουμε, να ξεσκάσουμε, να αλλάξουμε παραστάσεις. Συχνά μέσα μας, αν και δεν το συνειδητοποιούμε πάντα, υπάρχει η επιθυμία να ζήσουμε ξανά εκείνα τα καλοκαίρια των παιδικών μας χρόνων που ξεχείλιζαν ανεμελιά και μια γλυκιά βαρεμάρα, τότε που μετρούσαμε μπάνια και παγωτά. Εκείνα τα καλοκαίρια που είχαν γεύση καρπούζι.

Είναι όμως και τα καλοκαίρια των παιδιών μας τόσο ανέμελα;

Από τότε που ο πραγματικός κόσμος μάς φάνηκε πιο επικίνδυνος, πολλοί γονείς μαζέψαμε τα παιδιά από τις πλατείες και τις αλάνες και τα κρατήσαμε πιο κοντά μας. Θέλαμε να τα προστατεύσουμε και να τα έχουμε συνεχώς στο οπτικό μας πεδίο. Κι όμως, πολλές φορές η εικόνα που έχουμε για έναν κόσμο γεμάτο κινδύνους δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα, αλλά με τον τρόπο που τη βλέπουμε μέσα από τις ειδήσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για ένα διάστημα πιστέψαμε ότι οι οθόνες μπορούσαν να καλύψουν το κενό της ελεύθερης εξερεύνησης και να κρατήσουν τα παιδιά απασχολημένα. Σύντομα όμως συνειδητοποιήσαμε ότι και ο ψηφιακός κόσμος κρύβει κινδύνους, συχνά λιγότερο ορατούς και πιο δύσκολα διαχειρίσιμους.

Παράλληλα, δαιμονοποιήσαμε τη βαρεμάρα, θεωρώντας την κάτι που πρέπει να αποφεύγεται πάση θυσία. Αναζητήσαμε δραστηριότητες, προγράμματα και ερεθίσματα για να γεμίσουμε κάθε λεπτό της ημέρας των παιδιών. Κι όμως, οι σύγχρονες έρευνες αναδεικνύουν τη σημασία της βαρεμάρας ως απαραίτητου χώρου για τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη. Μετά την πρώτη γκρίνια, το μυαλό ηρεμεί, η φαντασία ενεργοποιείται και τα παιδιά αρχίζουν να επινοούν παιχνίδια, ιστορίες και λύσεις με όσα έχουν γύρω τους.

Δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς από πάνω τους. Το ελεύθερο παιχνίδι είναι αυθόρμητο και καθοδηγείται από τα ίδια τα παιδιά, χωρίς προκαθορισμένους κανόνες και συνεχή παρέμβαση ενηλίκων. Είναι ζωτικής σημασίας, καθώς:

• Καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και τη φαντασία.

• Αναπτύσσει την κριτική σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

• Ενισχύει τις κοινωνικές δεξιότητες και τη συνεργασία.

• Βοηθά τα παιδιά να διαχειρίζονται καλύτερα τα συναισθήματά τους.

• Μειώνει το άγχος και ενισχύει την αυτορρύθμιση.

Μπορούμε να τους προσφέρουμε ερεθίσματα και ευκαιρίες στα παιδιά χωρίς να οργανώνουμε κάθε στιγμή τους. Για παράδειγμα:

Ιδέες για ένα δημιουργικό καλοκαίρι

Βιβλία και ιστορίες

• Να διαβάζουν μόνα τους ή μαζί με έναν ενήλικα.

• Να φτιάξουν το δικό τους καλοκαιρινό ημερολόγιο ανάγνωσης.

• Να εικονογραφήσουν μια ιστορία ή να αλλάξουν το τέλος της

Διαλέξτε κάποιο από τα 18 βιβλία της Μαρίνας

Παιχνίδια και κατασκευές

• Επιτραπέζια παιχνίδια με φίλους ή οικογένεια.

• Κατασκευές με ανακυκλώσιμα υλικά.

• Παζλ, τουβλάκια και δημιουργικά σετ.

• Θεατρικό παιχνίδι και κουκλοθέατρο.

Βρείτε εδώ τα επιτραπέζια παιχνίδια του «Γέτι» ή «παραμύθια αλλιώς»

Εξερεύνηση στη φύση

• Συλλογή κοχυλιών, πετρών ή φύλλων.

• Παρατήρηση εντόμων και πουλιών.

• Μικρές πεζοπορίες ή βόλτες στη γειτονιά.

• Κηπουρική σε γλάστρες ή στον κήπο.

Διαλέξτε κάποιες από τις δραστηριότητες από «Το Νησί του Ποτέ-Ποτέ» ή τη σειρά «Μελισσάκια στα θρανία»

Δημιουργική έκφραση

• Ζωγραφική και χειροτεχνίες.

• Μουσική, χορός και αυτοσχέδιες παραστάσεις.

• Φωτογραφικές «αποστολές» με θέμα το καλοκαίρι.

• Δημιουργία κόμικ ή μικρών βιβλίων.Ξεκινήστε με το Color Book ή το Ημερολόγιο Θετικής Σκέψης του Γέτι

Απλές καθημερινές εμπειρίες

• Να βοηθήσουν στην προετοιμασία ενός γεύματος.

• Να οργανώσουν ένα πικνίκ.

• Να φτιάξουν λεμονάδα ή παγωτά.

• Να σχεδιάσουν μια οικογενειακή βραδιά παιχνιδιών.

Και φυσικά… λίγη βαρεμάρα

• Χρόνος χωρίς πρόγραμμα.

• Χρόνος χωρίς οθόνες.

• Χρόνος για ονειροπόληση, σκέψεις και αυθόρμητες ιδέες.

Ακούστε μουσική και αφήστε το μυαλό να ταξιδέψει!

Ίσως, λοιπόν, το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους προσφέρουμε αυτό το καλοκαίρι να μην είναι ένα γεμάτο πρόγραμμα, αλλά η ευκαιρία να ζήσουν στιγμές ανεμελιάς, να βαρεθούν λίγο, να ονειρευτούν πολύ και να δημιουργήσουν τις δικές τους καλοκαιρινές αναμνήσεις. Αυτές που κάποτε, μεγαλώνοντας, θα θυμούνται κι εκείνα με τη νοσταλγία όπως θυμόμαστε εμείς τα καλοκαίρια με γεύση καρπούζι.