Κάθε γονιός το έχει σκεφτεί — έστω και μία φορά…
Αν πιέζω πολύ. Αν περιμένω πολλά. Αν, χωρίς να το καταλάβω, μεταφέρω στο παιδί μου το δικό μου άγχος για επιτυχία.
Σε έναν κόσμο που ζητά συνεχώς περισσότερα από μικρές ηλικίες, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα παιδιά μπορούν να τα καταφέρουν, αλλά με ποιον τρόπο και με ποιο κόστος.

Για χρόνια, η σχολική επιτυχία ταυτίστηκε με την αριστεία: καλούς βαθμούς, επιδόσεις, διακρίσεις. Σήμερα όμως, όλο και περισσότεροι γονείς νιώθουν ότι κάτι λείπει από αυτή την εξίσωση. Γιατί τι νόημα έχει η πρόοδος, αν ένα παιδί πηγαίνει στο σχολείο με άγχος, φόβο ή πίεση; Και τι αξία έχει η «ευτυχία», αν δεν συνοδεύεται από εξέλιξη και μάθηση;

Ίσως τελικά το δίλημμα «άριστο ή ευτυχισμένο» να είναι λάθος από τη βάση του.

Ένα ψευδές δίλημμα

Τα παιδιά δεν χρειάζεται να διαλέξουν ανάμεσα στην πρόοδο και τη χαρά. Αυτό που χρειάζονται είναι ένα περιβάλλον όπου μπορούν να μαθαίνουν, να δοκιμάζουν, να κάνουν λάθη και να εξελίσσονται χωρίς να φοβούνται ότι κρίνονται συνεχώς.

Στις πρώτες σχολικές ηλικίες — από το Νηπιαγωγείο μέχρι τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού — η μάθηση δεν είναι μόνο γνωστική διαδικασία. Είναι βαθιά συναισθηματική. Το παιδί χτίζει την εικόνα που έχει για τον εαυτό του: «Μπορώ; Αξίζω; Είμαι αρκετός;»

Αν αυτές οι απαντήσεις συνοδεύονται από πίεση και σύγκριση, η επίδοση μπορεί να έρθει πρόσκαιρα, αλλά η αυτοπεποίθηση δύσκολα θα αντέξει στον χρόνο.

Τι έχουν πραγματικά ανάγκη τα παιδιά

Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν νιώθουν:

  • ασφάλεια
  • αποδοχή
  • εμπιστοσύνη
  • χαρά για τη διαδικασία, όχι μόνο για το αποτέλεσμα

Η αριστεία που έχει νόημα δεν είναι αυτή που βασίζεται στον φόβο της αποτυχίας, αλλά εκείνη που γεννιέται από την περιέργεια, την ενθάρρυνση και την εσωτερική παρακίνηση.

Ένα παιδί που νιώθει καλά με τον εαυτό του:

  • τολμά να προσπαθήσει
  • δεν φοβάται το λάθος
  • επιμένει όταν δυσκολεύεται

Και τελικά, προοδεύει ουσιαστικά.

Ο ρόλος του σχολείου

Σε αυτό το σημείο, ο ρόλος του σχολείου είναι καθοριστικός. Όχι μόνο ως χώρος μετάδοσης γνώσης, αλλά ως πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί μαθαίνει πώς να μαθαίνει και πώς να βλέπει τον εαυτό του.

Ένα σύγχρονο σχολείο δεν χρειάζεται να διαλέξει ανάμεσα στην ακαδημαϊκή ποιότητα και τη συναισθηματική φροντίδα. Χρειάζεται να συνδυάζει και τα δύο με ισορροπία, συνέπεια και παιδαγωγική ωριμότητα.

Σχολεία με μακρά παιδαγωγική εμπειρία και σαφή εκπαιδευτική φιλοσοφία, όπως τα Εκπαιδευτήρια Δούκα, γνωρίζουν ότι η πραγματική πρόοδος χτίζεται όταν το παιδί νιώθει ότι το βλέπουν ολόκληρο — όχι μόνο ως μαθητή, αλλά ως προσωπικότητα.

Τελικά, τι να διαλέξει ένας γονιός;

Ίσως η πιο ουσιαστική απάντηση είναι αυτή: να μη χρειαστεί να διαλέξει.

Να αναζητήσει ένα περιβάλλον όπου:

  • η μάθηση έχει νόημα
  • η προσπάθεια αναγνωρίζεται
  • η χαρά δεν θεωρείται πολυτέλεια
  • η αριστεία δεν επιβάλλεται, αλλά καλλιεργείται

Γιατί ένα παιδί που μεγαλώνει με αυτοπεποίθηση και ισορροπία έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί, να πετύχει και — το σημαντικότερο — να παραμείνει ο εαυτός του.

Και ίσως αυτό να είναι, τελικά, η πιο ουσιαστική μορφή επιτυχίας.