Υπόθεση διευθύντριας σχολείου στις Σέρρες: Καμία ανοχή στη βία, αλλά και κρίσιμα ερωτήματα για τις ευθύνες της Πολιτείας
Alfavita NewsroomΗ υπόθεση της διευθύντριας σχολικής μονάδας στις Σέρρες, η οποία καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 24 μηνών χωρίς αναστολή (με δικαίωμα έφεσης) για παράνομη βία και σωματική βλάβη σε βάρος 13χρονου μαθητή, έχει προκαλέσει έντονο κοινωνικό και εκπαιδευτικό προβληματισμό. Η πράξη –η φίμωση του μαθητή με μονωτική ταινία και η εντολή να δεθούν τα χέρια του– είναι απολύτως καταδικαστέα και δεν χωρά καμία απολύτως δικαιολόγηση στο πλαίσιο της παιδαγωγικής διαδικασίας.
Το σχολείο οφείλει να αποτελεί χώρο ασφάλειας, εμπιστοσύνης και παιδαγωγικής σχέσης. Όταν ασκείται βία σε βάρος παιδιού, παραβιάζεται ο πυρήνας της εκπαιδευτικής αποστολής και πλήττεται ανεπανόρθωτα η σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και σχολική κοινότητα. Σε αυτό το επίπεδο, η καταδίκη της πράξης είναι αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει σε δημόσια τοποθέτησή του ο αιρετός στο ΚΥΣΔΕ Θοδωρής Κατσωνόπουλος, η συζήτηση δεν μπορεί –και δεν πρέπει– να εξαντλείται στην ατομική ευθύνη. Η συγκεκριμένη διευθύντρια δεν βρέθηκε τυχαία στη θέση ευθύνης που κατείχε. Κρίθηκε «κατάλληλη» από το διοικητικό σύστημα, τοποθετήθηκε ως προϊσταμένη σχολικής μονάδας, άσκησε διοικητικά καθήκοντα, αξιολόγησε εκπαιδευτικούς και διαμόρφωσε εργασιακό και παιδαγωγικό κλίμα.
Εδώ ανακύπτουν αμείλικτα ερωτήματα:
Ποιος και με ποια κριτήρια ελέγχει εκείνους που διοικούν το σχολείο;
Πώς διασφαλίζεται ότι τα στελέχη εκπαίδευσης διαθέτουν όχι μόνο τυπικά προσόντα, αλλά και παιδαγωγική επάρκεια, συναισθηματική ισορροπία και στάση συμβατή με την καθημερινή επαφή με παιδιά;
Η πραγματικότητα είναι σκληρή αλλά υπαρκτή: δεν είναι όλοι κατάλληλοι για να βρίσκονται σε σχολική τάξη ή σε θέση ευθύνης. Αυτό δεν συνιστά στίγμα· συνιστά δεδομένο που απαιτεί σοβαρή, επιστημονική και παιδαγωγική διαχείριση από την Πολιτεία.
Την ίδια στιγμή, η διοίκηση της εκπαίδευσης φαίνεται να επενδύει σε ένα μοντέλο αυστηρής ιεραρχίας, δεικτών και (αυτο)αξιολόγησης, αποσύροντας όμως την ουσιαστική στήριξη από τη σχολική καθημερινότητα. Το σχολείο καλείται να λειτουργήσει μέσα σε συνθήκες υποχρηματοδότησης, ελλείψεων προσωπικού, αυξημένων κοινωνικών αναγκών και έντονης πίεσης, χωρίς μόνιμες δομές ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και χωρίς μηχανισμούς πρόληψης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Πολιτεία εμφανίζεται συχνά μόνο εκ των υστέρων: όταν ξεσπά ένα σοβαρό περιστατικό, για να επιβάλει ποινές και να καλλιεργήσει κοινωνικό αυτοματισμό. Όμως η πραγματική ευθύνη της δεν είναι η τιμωρία εκ των υστέρων, αλλά η πρόληψη, η στήριξη και η έγκαιρη παρέμβαση.
Εύλογα τίθενται και άλλα κρίσιμα ερωτήματα:
Ποιος στηρίζει πραγματικά τους εκπαιδευτικούς που καλούνται να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως παιδαγωγοί, διοικητικοί, διαχειριστές κρίσεων, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί;
Ποιος προστατεύει τους μαθητές, όταν το σχολείο μετατρέπεται από χώρο παιδαγωγικής σχέσης σε μηχανισμό ελέγχου και πειθαρχίας;
Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν η πολιτεία φορτώνει όλα τα βάρη στις σχολικές μονάδες, χωρίς επαρκείς δομές υποστήριξης;
Παράλληλα, το εκπαιδευτικό σώμα συχνά στοχοποιείται συλλογικά: οι εκπαιδευτικοί παρουσιάζονται είτε ως «ανίκανοι» είτε ως «εμπόδιο στις μεταρρυθμίσεις», σε ένα αφήγημα που τροφοδοτεί τον φόβο, τον αλληλοσπαραγμό και τη διάλυση της συλλογικότητας μέσα στα σχολεία.
Το συμπέρασμα είναι σαφές και διπλό:
Καμία ανοχή στη βία.
Καμία ανοχή, όμως, και σε ένα σύστημα που αρνείται να αναλάβει τις θεσμικές και πολιτικές του ευθύνες.
Αν η κοινωνία θέλει πραγματικά να προστατεύσει τα παιδιά και να στηρίξει τους εκπαιδευτικούς, η απάντηση δεν βρίσκεται στους δείκτες, στις εντυπώσεις και στην τιμωρητική διαχείριση. Βρίσκεται στη δημοκρατία μέσα στα σχολεία, στην ουσιαστική παιδαγωγική στήριξη και σε μια Παιδεία που υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες και όχι τον φόβο.
Γιατί ένα σχολείο που στηρίζεται, προλαμβάνει. Και ένα σχολείο που προλαμβάνει, δεν φτάνει ποτέ σε τέτοια σκοτεινά αδιέξοδα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου