Ψηφιακός εθισμός, bullying, βία ανάμεσα στους ανηλίκους, αλκοόλ, τσιγάρο, σεξουαλική παρενόχληση και εκμετάλλευση… Με όλα τα παραπάνω, θα έλεγε κανείς ότι το 2025 δεν έχουμε κάνει πολλά πράγματα ως κοινωνία για να βελτιώσουμε τον κόσμο των παιδιών μας.

My day my rights: Μία μέρα για να θυμηθούμε τα δικαιώματα των παιδιών

Η Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού είναι η παγκόσμια ημέρα δράσης της UNICEF για τα παιδιά, από τα ίδια τα παιδιά, και σηματοδοτεί την υιοθέτηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού στις 20 Νοεμβρίου. Σε ολόκληρο τον κόσμο, τα παιδιά υψώνουν το ανάστημά τους και μιλούν για τη ζωή τους, τις ελπίδες τους και τα δικαιώματά τους – ή, έστω, έτσι θα έπρεπε να είναι.

Τι ισχύει, όμως;

«Από τη στιγμή που ανατέλλει ο ήλιος, τα παιδιά ξυπνούν σε έναν κόσμο διαμορφωμένο από επιλογές που δεν έκαναν τα ίδια. Ωστόσο, κάθε παιδί, οπουδήποτε, ξυπνά και με τα δικαιώματά του. Μεταξύ αυτών το δικαίωμα στην προστασία, στην εκπαίδευση και στο να ακούγεται η φωνή του.

Ήρθε η ώρα να ακούσουμε τα παιδιά. Να κατανοήσουμε πώς είναι η ζωή τους και με ποιον τρόπο τα δικαιώματά τους υπάρχουν, απουσιάζουν ή διεκδικούνται καθημερινά», μας προτρέπει η Unicef.

3 τρόποι να κάνουμε καλύτερο τον κόσμο για τα παιδιά μας

Μαθαίνουμε και συνειδητοποιούμε τι σημαίνουν τα δικαιώματα του παιδιού

Η γνώση γύρω από τα δικαιώματα του παιδιού είναι το πρώτο βήμα για να αρχίσουμε να τα υπερασπιζόμαστε. Η κατανόηση της ιστορίας των δικαιωμάτων του παιδιού, των λόγων που οδήγησαν στη δημιουργία ενός εγγράφου που τα κωδικοποιεί και του περιεχομένου κάθε επιμέρους δικαιώματος είναι απαραίτητη για τον αποτελεσματικό σεβασμό και την προώθησή τους.

Ωστόσο δεν είναι όλα χαρτιά και κώδικες και σημειώσεις σε τετράδια. Τα δικαιώματα του παιδιού ξεκινάνε από το σπίτι μας και απλώνονται σε όλον τον χώρο, φυσικό και ψηφιακό, όπου κινείται. Η ασφάλεια, ο σεβασμός, η ελευθερία, η προστασία, η ανάπτυξη των δεξιοτήτων και η αποδοχή της ιδιαιτερότητας είναι βάσεις για να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας με ψυχική και σωματική υγεία.

Και πάντα, ξεκινώντας από το ίδιο μας το σπίτι, βάζουμε το θεμέλιο για να γίνει καλύτερος όλος ο κόσμος γύρω τους.

Φροντίζουμε το περιβάλλον και εξασφαλίζουμε ότι τα παιδιά θα ζήσουν σε έναν υγιέστερο κόσμο

Όταν συζητάμε για τα δικαιώματα των παιδιών, ο πλανήτης που θα τους κληροδοτήσουμε είναι μέρος της συζήτησης. Κάθε απόφαση της καθημερινότητάς μας, από το πώς θερμαίνουμε το σπίτι μέχρι το πώς μεταφερόμαστε και τι καταναλώνουμε, αφήνει αποτύπωμα που θα το συναντήσουν στο μέλλον. Οι επιλογές μας δεν μένουν στη δική μας εποχή, αλλά μεταφέρονται ως συνθήκες ζωής στη δική τους.

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η επιβάρυνση της δημόσιας υγείας, οι καταστροφές σε φυσικά τοπία και υποδομές δείχνουν πόσο άμεσα επηρεάζεται η καθημερινότητα των οικογενειών παγκοσμίως. Τα παιδιά δεν συμμετείχαν στη διαμόρφωση αυτής της πραγματικότητας, όμως θα χρειαστεί να ζήσουν μέσα σε αυτή. Γι’ αυτό και η προστασία του περιβάλλοντος μετατρέπεται σε ζήτημα δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές.

Οι αλλαγές μπορούν να ξεκινήσουν από το σπίτι και να γίνουν παράδειγμα. Όταν περιορίζουμε την κατανάλωση ενέργειας, όταν αντικαθιστούμε τα προϊόντα μίας χρήσης με επαναχρησιμοποιούμενα, όταν προτιμούμε λύσεις μετακίνησης που δεν επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα, τα παιδιά μας παρακολουθούν και μιμούνται. Ο τρόπος που δρούμε δημιουργεί ένα πρότυπο ζωής που θα επηρεάσει και τις δικές τους στάσεις ως αυριανοί ενήλικες.

Μεγαλώνουμε παιδιά με ψυχική ανθεκτικότητα και πίστη στον εαυτό τους

Η αυτοπεποίθηση και η ανθεκτικότητα είναι απαραίτητα χαρακτηριστικά για τα παιδιά μας που μεγαλώνουν μέσα σε έναν κόσμο ανταγωνιστικό και βίαιο. Πρόκειται για δεξιότητες που θα τα βοηθήσουν να πορευθούν στη ζωή τους προσωπικά και επαγγελματικά, να στηρίζουν τις επιλογές τους και να προχωράνε στον δρόμο που έχουν επιλέξει. Οι δεξιότητες αυτές, βέβαια, δεν χτίζονται μέσα σε μια στιγμή αλλά καλλιεργούνται στην καθημερινότητα. Όταν αναγνωρίζουμε την προσπάθεια αντί μόνο το αποτέλεσμα, όταν δίνουμε χώρο στα παιδιά να κάνουν λάθη χωρίς φόβο και όταν τα ενθαρρύνουμε να προσπαθήσουν ξανά, τους μαθαίνουμε να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες χωρίς να νιώθουν ότι οι αποτυχίες τούς καθορίζουν. Η παρουσία μας, η συνέπειά μας και η διάθεση να ακούμε χωρίς κριτική τους δίνουν ένα σταθερό πλαίσιο όπου αισθάνονται ασφαλή να εκφραστούν και να δοκιμάσουν. Έτσι μαθαίνουν ότι μπορούν να στηρίζονται στον εαυτό τους και ότι όποια κι αν είναι η πρόκληση, έχουν τα μέσα να την αντιμετωπίσουν.

Η ημέρα του παιδιού είναι μία ημέρα που κάνει απαραίτητη τη συζήτηση για τα δικαιώματα των παιδιών μας. Εμείς ως γονείς, ως φροντιστές και εκπαιδευτικοί, οφείλουμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν τον δρόμο τους, να τον περπατήσουν με αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση και να προσπαθόυμε να κάνουμε κάθε μέρα κάτι που θα κάνει τον κόσμο τους καλύτερο.