Από μια μουτζούρα σε 40 τοιχογραφίες: Η μεταμόρφωση ενός σχολείου στην Κυψέλη
«Ήταν ήδη χάλια ο τοίχος, τι πειράζει;»
Αυτή ήταν η απάντηση μιας μαθήτριας όταν η καθηγήτρια Γαλλικών Ρέα Νταζύ τη ρώτησε γιατί μουντζούρωσε έναν τοίχο στο 39ο Γυμνάσιο Αθηνών, στην Κυψέλη. Η εκπαιδευτικός στάθηκε σε αυτό που της είπε το παιδί. Και άρχισε να σκέφτεται πώς θα μπορούσε να αλλάξει ο χώρος.
Μια απάντηση που εύκολα θα περνούσε για δικαιολογία έκρυβε μια ενοχλητική παρατήρηση. Ζητάμε από τα παιδιά να σέβονται το σχολείο τους. Πόσο συχνά φροντίζουμε να αισθάνονται ότι ο χώρος αυτός αξίζει τη φροντίδα τους;
Η Ρέα Νταζύ αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι. Σε συνεργασία με τον διευθυντή Γιάννη Κελεπούρη και μέσα από εγκεκριμένο πολιτιστικό πρόγραμμα, ξεκίνησε μια προσπάθεια που απλώθηκε σε σχεδόν τρία χρόνια. Το ίδιο το σχολείο, στην ιστοσελίδα του, περιγράφει τα απογεύματα και τις ώρες εκτός μαθημάτων που αφιέρωσαν η καθηγήτρια και οι μαθητικές ομάδες για να αλλάξουν τις τάξεις και τους τοίχους του.
Σαράντα τοιχογραφίες, χιλιάδες αφορμές για ερωτήσεις
Περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν επί δυόμισι χρόνια, δημιουργώντας 40 τοιχογραφίες. Η προετοιμασία της καθηγήτριας ξεπέρασε τις 100 ώρες, με μακέτες που περιλάμβαναν περισσότερες από 800 εικόνες.
Η ιστορία των ανθρώπων πήρε θέση στον διάδρομο. Από την αρχαία Αίγυπτο και τη Μινωική Κρήτη μέχρι την Αναγέννηση και την εξερεύνηση του Διαστήματος, οι εικόνες έδωσαν στο καθημερινό πέρασμα των παιδιών καινούργιο περιεχόμενο.
Ένας σχολικός διάδρομος μπορεί να είναι απλώς η διαδρομή μέχρι την επόμενη ώρα. Μπορεί, όμως, να προκαλεί και μια ερώτηση. Ποιος είναι αυτός; Πού βρίσκεται εκείνο το μνημείο; Τι συνέβαινε τότε;
Εκεί αρχίζει κάτι ουσιαστικό για την εκπαίδευση. Στη στιγμή που ένα παιδί θέλει να μάθει χωρίς να έχει προηγηθεί η προειδοποίηση ότι «αυτό πέφτει στις εξετάσεις».
Τα παιδιά που υποτίθεται ότι θα τα χαλούσαν
Υπήρχε και η αναμενόμενη επιφύλαξη. Ότι οι ζωγραφιές θα καταστρέφονταν, ότι σύντομα κάποιος θα έγραφε πάνω τους.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψαν οι δύο εκπαιδευτικοί στο ρεπορτάζ, οι φόβοι διαψεύστηκαν. Οι τοιχογραφίες διατηρήθηκαν, ενώ μαθητές ανέλαβαν να ξεναγήσουν επισκέπτες από άλλα σχολεία.
Ας κρατήσουμε αυτή τη λεπτομέρεια. Τα παιδιά έγιναν δημιουργοί και ξεναγοί στον ίδιο χώρο όπου προηγουμένως ένας άσχημος τοίχος μπορούσε να προκαλέσει αδιαφορία.
Δεν αποδεικνύει ότι μερικά πινέλα λύνουν κάθε σχολικό πρόβλημα. Δίνει, όμως, έναν σοβαρό λόγο να ξανασκεφτούμε πόσο εύκολα αποδίδουμε στους εφήβους μια έμφυτη διάθεση καταστροφής. Η συμμετοχή μπορεί να αλλάξει τη σχέση τους με τον κοινό χώρο. Όταν έχουν δουλέψει πάνω του, έχουν και κάτι δικό τους να προστατεύσουν.
Η ομορφιά στο δημόσιο σχολείο είναι δικαίωμα
Υπάρχει κάτι βαθιά κοινωνικό σε αυτή την ιστορία. Ένα παιδί δικαιούται να έρχεται καθημερινά σε επαφή με την τέχνη, ανεξάρτητα από το εισόδημα της οικογένειάς του. Να συναντά εικόνες που του γεννούν περιέργεια. Να έχει έναν χώρο στον οποίο χαίρεται να βρίσκεται.
Το δημόσιο σχολείο μπορεί να προσφέρει αυτή την εμπειρία σε όλους. Γι’ αυτό και η αισθητική του δεν είναι δευτερεύουσα υπόθεση, κάτι που θα κοιτάξουμε αφού τελειώσουν όλα τα «σοβαρά».
Ο χώρος όπου περνάς ένα μεγάλο μέρος της παιδικής και εφηβικής σου ζωής λέει κάτι για την αξία που σου αποδίδουν οι μεγάλοι. Η φροντίδα φαίνεται. Το ίδιο και η αδιαφορία.
Και μια λεπτομέρεια που δεν προσφέρεται για πανηγυρισμούς
Στο αρχικό ρεπορτάζ αναφέρεται ότι οι δαπάνες καλύφθηκαν από πόρους του σχολείου και από προσωπικά έξοδα.
Εδώ χρειάζεται να αποφύγουμε τη βολική εξύμνηση του εκπαιδευτικού που «τα καταφέρνει με όσα έχει». Γιατί πίσω από τα συγχαρητήρια μπορεί εύκολα να κρυφτεί η προσδοκία ότι θα συνεχίσει να προσφέρει χρόνο, δουλειά και χρήματα για να καλύπτει όσα χρειάζεται το σχολείο.
Η πρωτοβουλία της Ρέας Νταζύ αξίζει αναγνώριση. Αξίζει, όμως, και υλική στήριξη. Όπως αξίζει στήριξη κάθε εκπαιδευτικός που θέλει να δημιουργήσει μαζί με τους μαθητές του, χωρίς να χρειάζεται να χρηματοδοτεί ο ίδιος την προσπάθεια.
Στην Κυψέλη, μια καθηγήτρια άκουσε μια ενοχλητική απάντηση και την πήρε στα σοβαρά. Ο διευθυντής στήριξε την ιδέα. Οι μαθητές έβαλαν τη δική τους δουλειά. Το αποτέλεσμα ανήκει σε όλους τους.
**Το επόμενο βήμα είναι να μπορούν περισσότερα σχολεία να κάνουν κάτι αντίστοιχο. Με χρήματα, χρόνο και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους τους. Τα συγχαρητήρια, από μόνα τους, δεν αγοράζουν ούτε μπογιές. alfavita
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου