Τάξεις Υποδοχής ΖΕΠ: Τα παιδιά περιμένουν, το σχολείο καθυστερεί
Κάθε φορά που πλησιάζει ο Σεπτέμβριος και το άνοιγμα των σχολείων, η συζήτηση για τα κενά, τις προσλήψεις και την ετοιμότητα του εκπαιδευτικού συστήματος επανέρχεται στο προσκήνιο. Μέσα σε αυτή την αγωνία για την ομαλή εκκίνηση της σχολικής χρονιάς, υπάρχει ένας κρίσιμος τομέας που συχνά περνά απαρατήρητος, παρότι αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης: οι Τάξεις Υποδοχής ΖΕΠ.
Πρόκειται για δομές που στοχεύουν στη γλωσσική και κοινωνική ενίσχυση μαθητών από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (παιδιά μεταναστών, παλιννοστούντων, Ρομά, μουσουλμανόπαιδες), ενώ πλέον καλούνται να διαχειριστούν και έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό προσφύγων μαθητών που φοιτούν στις γενικές τάξεις.
Σε μια πολυπολιτισμική πραγματικότητα, η διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας δεν είναι απλώς ένα πρόσθετο μάθημα· είναι το μοναδικό «κλειδί» για να μπορέσουν αυτά τα παιδιά να συμμετέχουν ισότιμα στη μαθησιακή διαδικασία, να αποφευχθεί η σχολική διαρροή και να προληφθεί η περιθωριοποίησή τους.
Κι όμως, όσα χρόνια κι αν περάσουν, βρισκόμαστε διαρκώς μπροστά στο ίδιο οξύμωρο: ένα κομμάτι της εκπαίδευσης που φέρει στον ίδιο του τον τίτλο τον όρο «Προτεραιότητα» (Ζώνη Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας), έχει παραδοθεί στην κανονικοποίηση της καθυστέρησης. Κάθε χρόνο θεωρείται σχεδόν αυτονόητο ότι οι Τάξεις Υποδοχής δε θα λειτουργήσουν με το πρώτο κουδούνι, αλλά θα στελεχωθούν εκ των υστέρων —στα τέλη Σεπτεμβρίου ή και μέσα στον Οκτώβριο, στη δεύτερη φάση προσλήψεων— αφήνοντας ένα ευαίσθητο κομμάτι μαθητών σε μια μόνιμη κατάσταση αναμονής.
Γιατί να θεωρείται «φυσιολογικό» τα παιδιά που χρειάζονται τη μεγαλύτερη στήριξη να μένουν χωρίς ειδική γλωσσική ενίσχυση τις πρώτες κρίσιμες εβδομάδες της σχολικής χρονιάς; Πώς μιλάμε για σχολείο ίσων ευκαιριών, όταν οι πιο ευάλωτοι μαθητές κάθονται σε θρανία παρακολουθώντας ένα πρόγραμμα που αδυνατούν να κατανοήσουν, περιμένοντας να «περισσέψουν» πιστώσεις;
Η στάση αυτή γίνεται ακόμη πιο προβληματική αν αναλογιστούμε τις οικογένειες που εξυπηρετούνται. Συχνά δε γνωρίζουν καν τα δικαιώματά τους ή τις υποστηρικτικές δομές του δημόσιου σχολείου. Ακόμη κι αν γνωρίζουν, σπάνια διαθέτουν τη δύναμη, τα μέσα ή τη θεσμική πρόσβαση για να τα διεκδικήσουν. Όταν όμως η πολιτεία αδρανεί απέναντι σε ανθρώπους που δεν έχουν φωνή να διαμαρτυρηθούν, δεν επιδεικνύει απλώς γραφειοκρατική ολιγωρία· επιτείνει την περιθωριοποίησή τους. Το δημόσιο σχολείο οφείλει να προστατεύει αυτούς που δεν μπορούν να ακουστούν, όχι να εκμεταλλεύεται τη σιωπή τους για να αφήνει κενά.
Την ίδια στιγμή, το έργο στις Τάξεις Υποδοχής είναι εξαιρετικά απαιτητικό. Χρειάζεται εξειδικευμένη μεθοδολογία, διαπολιτισμική ευαισθησία και το χτίσιμο μιας βαθιάς σχέσης εμπιστοσύνης με μαθητές που συχνά κουβαλούν τραύματα πολέμου, προσφυγιάς ή κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτή η σχέση δεν μπορεί να χτίζεται κάθε χρόνο από την αρχή μέσα από αποσπασματικές και καθυστερημένες προσλήψεις αναπληρωτών. Είναι καιρός να αναγνωριστεί η δομική σημασία της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στην πράξη: με έγκαιρη στελέχωση των ΖΕΠ από την πρώτη ημέρα του σχολικού έτους και με τη δημιουργία οργανικών θέσεων για μόνιμο, εξειδικευμένο προσωπικό.
Το δημόσιο σχολείο οφείλει να είναι ανοιχτό, συμπεριληπτικό και απαλλαγμένο από διακρίσεις, καταπολεμώντας —και όχι αναπαράγοντας— τις κοινωνικές ανισότητες. Οι Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας δε νοείται να παραμένουν «προτεραιότητα» μόνο κατ' όνομα στα υπηρεσιακά έγγραφα. Οφείλουν να γίνουν προτεραιότητα στην πράξη, με σταθερό προσωπικό και με τον έμπρακτο σεβασμό που δικαιούνται οι μαθητές, οι οικογένειές τους και οι εκπαιδευτικοί που δίνουν καθημερινά τη δική τους μάχη μέσα στην τάξη. alfavita
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου