Ηθική αντί Θρησκευτικών σε Γυμνάσια και Λύκεια: Πώς θα διδάσκεται το νέο μάθημα – Το όριο των 10 μαθητών
Νέα δεδομένα φέρνει από το σχολικό έτος 2026-2027 η διδασκαλία της Ηθικής σε Γυμνάσια και Γενικά Λύκεια, καθώς με απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη καθορίζεται αναλυτικά ο τρόπος με τον οποίο θα παρακολουθούν το μάθημα οι μαθητές και οι μαθήτριες που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά.
Η υπουργική απόφαση, με αριθμό πρωτοκόλλου 108070/Δ2 και ημερομηνία 13 Αυγούστου 2026, ορίζει ρητά ότι η Ηθική απευθύνεται αποκλειστικά στους μαθητές που έχουν απαλλαγεί από το μάθημα των Θρησκευτικών και τίθεται σε εφαρμογή από τη νέα σχολική χρονιά 2026-2027.
Το πλέον καθοριστικό στοιχείο της ρύθμισης είναι, ωστόσο, το αριθμητικό όριο που τίθεται: για να οργανωθεί η διδασκαλία της Ηθικής με τον προβλεπόμενο τρόπο απαιτούνται τουλάχιστον δέκα απαλλασσόμενοι μαθητές ανά τάξη.
Θρησκευτικά και Ηθική την ίδια ώρα, αλλά σε διαφορετικές αίθουσες
Στην περίπτωση κατά την οποία σε μία τάξη λειτουργεί μόνο ένα τμήμα, η λύση που προβλέπεται είναι σχετικά απλή.
Την ίδια διδακτική ώρα, οι μαθητές που δεν έχουν απαλλαγεί θα παρακολουθούν κανονικά το μάθημα των Θρησκευτικών, ενώ οι απαλλασσόμενοι μαθητές θα διδάσκονται Ηθική σε διαφορετική αίθουσα.
Πρόκειται ουσιαστικά για δύο παράλληλα μαθήματα μέσα στην ίδια διδακτική ώρα.
Η εφαρμογή αυτής της πρόβλεψης σημαίνει, βέβαια, ότι το σχολείο θα πρέπει να μπορεί να εξασφαλίζει ταυτόχρονα κατάλληλο χώρο αλλά και την αναγκαία εκπαιδευτική κάλυψη, ώστε οι δύο ομάδες μαθητών να διδάσκονται συγχρόνως.
Όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα τμήματα
Πιο σύνθετος είναι ο σχεδιασμός για τις τάξεις στις οποίες λειτουργούν περισσότερα τμήματα.
Εφόσον οι μαθητές που έχουν απαλλαγεί από τα Θρησκευτικά είναι αρκετοί ώστε να δημιουργήσουν τμήμα αντίστοιχου μεγέθους με τα υπόλοιπα τμήματα της τάξης, θα συγκροτείται ξεχωριστό τμήμα στο οποίο θα διδάσκεται αποκλειστικά η Ηθική.
Οι υπόλοιποι μαθητές θα κατανέμονται εκ νέου, με αλφαβητική σειρά, στα άλλα τμήματα.
Υπάρχει όμως μία σημαντική προϋπόθεση: ο συνολικός αριθμός των τμημάτων της τάξης δεν θα αυξάνεται.
Αυτό σημαίνει ότι η εισαγωγή της Ηθικής μπορεί σε ορισμένα σχολεία να οδηγήσει ακόμη και σε αναδιάταξη της σύνθεσης των ήδη υφιστάμενων τμημάτων.
Τι γίνεται όταν δεν μπορεί να δημιουργηθεί αυτοτελές τμήμα
Η απόφαση προβλέπει και το πιο πιθανό σενάριο για αρκετές σχολικές μονάδες: να υπάρχουν μεν τουλάχιστον δέκα απαλλασσόμενοι μαθητές στην τάξη, αλλά ο αριθμός τους να μην επαρκεί για να δημιουργηθεί τμήμα ισοδύναμο με τα υπόλοιπα.
Σε αυτή την περίπτωση, όλοι οι απαλλασσόμενοι μαθητές θα εντάσσονται στο τμήμα στο οποίο βρίσκονται ήδη οι περισσότεροι μαθητές με απαλλαγή.
Την ώρα των Θρησκευτικών θα χωρίζονται από τους υπόλοιπους και θα παρακολουθούν την Ηθική σε ξεχωριστή αίθουσα.
Στη συνέχεια, οι υπόλοιποι μαθητές της τάξης θα κατανέμονται με αλφαβητική σειρά στα υφιστάμενα τμήματα.
Έτσι, η ύπαρξη του μαθήματος της Ηθικής δεν επηρεάζει μόνο όσους έχουν απαλλαγή. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αλλάξει συνολικά τη σύνθεση των τμημάτων μιας τάξης.
Το κρίσιμο «10»
Η σημαντικότερη πρακτική παράμετρος είναι αναμφίβολα το κατώτατο όριο των δέκα μαθητών ανά τάξη.
Αν ο αριθμός αυτός δεν συγκεντρωθεί ή αν συμπληρωθεί μετά την πέμπτη ημέρα από την έναρξη των μαθημάτων, η υπουργική απόφαση παραπέμπει στην αναλογική εφαρμογή της περίπτωσης 3 του άρθρου 22 της ΚΥΑ 102791/ΓΔ4/10-09-2024.
Η πέμπτη ημέρα αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία για τη διοίκηση κάθε σχολείου, καθώς πολύ νωρίς μετά το πρώτο κουδούνι θα πρέπει να έχει αποτυπωθεί ο αριθμός των απαλλαγών και να έχει οργανωθεί το πρόγραμμα.
Τι θα συμβεί στα μικρά σχολεία;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση εφαρμογής.
Σε ένα μεγάλο Γυμνάσιο ή Λύκειο αστικού κέντρου, με πολλά τμήματα ανά τάξη, η συγκέντρωση δέκα μαθητών με απαλλαγή είναι αριθμητικά περισσότερο πιθανή.
Τι θα συμβεί όμως σε ένα μικρό Γυμνάσιο νησιού, σε ένα ορεινό σχολείο ή σε ένα Λύκειο όπου ολόκληρη η τάξη μπορεί να αριθμεί μόλις 15 ή 20 μαθητές;
Το όριο των δέκα δημιουργεί εκ των πραγμάτων διαφορετικές συνθήκες εφαρμογής ανάμεσα στα μεγάλα και στα μικρά σχολεία.
Και αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που θα δοκιμαστούν στην πράξη από τον Σεπτέμβριο.
Ένα παράλληλο μάθημα που αλλάζει την καθημερινότητα του σχολείου
Η Ηθική δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας απλός τρόπος «απασχόλησης» των μαθητών που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά.
Εντάσσεται στο ωρολόγιο πρόγραμμα ως παράλληλο μάθημα για τους συγκεκριμένους μαθητές. Τα σχετικά ωρολόγια προγράμματα Γυμνασίου και Λυκείου προβλέπουν ήδη τη διδασκαλία της Ηθικής στους μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά, με έναρξη ισχύος από το σχολικό έτος 2026-2027.
Αυτό όμως δημιουργεί ένα μικρό οργανωτικό παζλ για τις σχολικές μονάδες: αίθουσες, εκπαιδευτικοί, ωρολόγια προγράμματα, αριθμός απαλλαγών και πιθανή ανακατανομή των μαθητών πρέπει να «κουμπώσουν» από τις πρώτες κιόλας ημέρες.
Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι στην ίδια την υπουργική απόφαση αναφέρεται πως από την εφαρμογή της δεν προκαλείται δαπάνη.
Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τον Σεπτέμβριο
Στα χαρτιά, λοιπόν, το πλαίσιο είναι πλέον σαφές.
Η Ηθική θα διδάσκεται αποκλειστικά στους μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά, παράλληλα με το μάθημα των Θρησκευτικών και, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, σε διαφορετική αίθουσα ή αυτοτελές τμήμα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς αυτή η αρχιτεκτονική θα λειτουργήσει στην καθημερινότητα των εκατοντάδων διαφορετικών σχολείων της χώρας.
Γιατί άλλο είναι ένα Λύκειο με πέντε τμήματα ανά τάξη και άλλο ένα μικρό σχολείο με δεκαπέντε παιδιά συνολικά στην ίδια τάξη.
Η απόφαση καθόρισε τον κανόνα. Από τον Σεπτέμβριο θα φανεί πόσο εύκολα μπορεί ο ίδιος κανόνας να εφαρμοστεί σε κάθε ελληνικό σχολείο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου