Σχολικές τάξεις «θάλαμοι βακτηρίων»: 27 και 28 παιδιά στοιβαγμένα σε λίγα τετραγωνικά
Είκοσι επτά και είκοσι οκτώ παιδιά μέσα σε μια αίθουσα 50 ή 56 τετραγωνικών μέτρων, μαζί με τον εκπαιδευτικό και, σε αρκετές περιπτώσεις, με παράλληλη στήριξη ή άλλον εκπαιδευτικό, επί πέντε, έξι και επτά ώρες καθημερινά, με τα θρανία το ένα δίπλα στο άλλο, τις σχολικές τσάντες να περιορίζουν ακόμη περισσότερο τους διαδρόμους, τον θόρυβο να πολλαπλασιάζεται και τον αερισμό να γίνεται δυσκολότερος με την αφόρητη ζέστη ή όταν θα έρθει ο χειμώνας και τα παράθυρα θα μένουν περισσότερη ώρα κλειστά. Αυτή είναι η πραγματικότητα σε αρκετές σχολικές αίθουσες και είναι δύσκολο πλέον να περιγραφεί απλώς ως «μεγάλο τμήμα», γιατί όταν τόσοι άνθρωποι βρίσκονται για ώρες σε έναν περιορισμένο κλειστό χώρο, η αίθουσα μετατρέπεται εύκολα σε έναν μικρό «θάλαμο βακτηρίων» και ιώσεων, όπου ένα κρυολόγημα, μια γρίπη ή μια αναπνευστική λοίμωξη μπορεί μέσα σε λίγες ημέρες να περάσει από το ένα θρανίο στο άλλο.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο συνωστισμός αυτός δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια έλλειψης κτιρίων ή μιας έκτακτης κατάστασης, αλλά προκύπτει από περικοπές τμημάτων, οι οποίες αυξάνουν τον αριθμό των μαθητών μέσα στις ίδιες αίθουσες και μετατρέπουν μια διοικητική απόφαση σε καθημερινό πρόβλημα ασφάλειας, υγιεινής και παιδαγωγικής λειτουργίας.
Η ΕΛΜΕ Νέας Σμύρνης – Καλλιθέας – Μοσχάτου καταγγέλλει ότι η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε στην περιοχή με περίπου 20 περικοπές τμημάτων, ενώ γονείς έχουν διαμαρτυρηθεί για παιδιά που στοιβάζονται σε μικρές και ακατάλληλες αίθουσες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 14ου Γυμνασίου Καλλιθέας, όπου μετά την περικοπή δύο τμημάτων το σχολείο καλείται να λειτουργήσει με τέσσερα τμήματα των 27 και 28 μαθητών, μέσα σε αίθουσες περίπου 50 τετραγωνικών μέτρων. Η ΕΛΜΕ επικαλείται το ΠΔ 41/2018 και την αναλογία των 2 τετραγωνικών μέτρων ανά άτομο για τους χώρους εκπαίδευσης, επισημαίνοντας ότι όταν στην ίδια αίθουσα βρίσκονται ο εκπαιδευτικός, ενδεχομένως παράλληλη στήριξη ή άλλος εκπαιδευτικός, το ζήτημα της πραγματικής χωρητικότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Παρόμοια είναι η εικόνα στο 3ο Γυμνάσιο Μοσχάτου, όπου η περικοπή τριών τμημάτων οδηγεί, σύμφωνα με την ίδια καταγγελία, σε τμήματα 27 μαθητών στην Α΄ και στη Γ΄ Γυμνασίου και 28 στη Β΄, μέσα σε αίθουσες περίπου 56 τετραγωνικών μέτρων, ενώ καταγράφεται και μεγάλος αριθμός μαθητών με γνωματεύσεις.
Οι αριθμοί της ασφυκτικής τάξης
Τα στοιχεία προέρχονται από την ανακοίνωση της ΕΛΜΕ Νέας Σμύρνης – Καλλιθέας – Μοσχάτου της 11ης Σεπτεμβρίου 2026.
Όποιος έχει περάσει έναν χειμώνα μέσα σε σχολείο γνωρίζει πόσο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί μια ίωση: ένα παιδί εμφανίζεται με βήχα, την επόμενη ημέρα δύο ακόμη έχουν καταρροή και μέσα σε λίγες ημέρες αρχίζουν οι απουσίες. Δεν χρειάζεται μια αίθουσα να είναι βρόμικη για να ευνοείται η μετάδοση λοιμώξεων· αρκεί να είναι γεμάτη, ανεπαρκώς αεριζόμενη και να φιλοξενεί μεγάλο αριθμό ανθρώπων σε μικρή απόσταση επί πολλές ώρες. Γι’ αυτό και η συζήτηση για την υγιεινή στα σχολεία δεν μπορεί να εξαντλείται στο «να πλένουν τα παιδιά τα χέρια τους» ή στο να μένουν σπίτι όταν έχουν πυρετό, όταν το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα δημιουργεί συνθήκες υπερβολικού συγχρωτισμού.
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο υγειονομικό αλλά και βαθιά παιδαγωγικό, γιατί σε ένα τμήμα 25,26 και 27 μαθητών ο εκπαιδευτικός πρέπει να διαχειριστεί διαφορετικούς ρυθμούς μάθησης, μαθησιακές δυσκολίες, παιδιά που χρειάζονται ενισχυμένη υποστήριξη, προβλήματα συμπεριφοράς και την ανάγκη κάθε μαθητή να ακουστεί έστω για λίγα λεπτά. Η ίδια η ΕΛΜΕ υπογραμμίζει ότι η υπερφόρτωση των τμημάτων δυσκολεύει τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, την εξατομικευμένη προσέγγιση και την ουσιαστική εκπαιδευτική σχέση.
Αρκεί μια απλή αριθμητική πράξη: αν ένας καθηγητής αφιέρωνε μόλις δύο λεπτά προσωπικής προσοχής σε καθέναν από 27 μαθητές, θα χρειαζόταν σχεδόν μία ώρα, ενώ η πραγματική διδακτική ώρα είναι μικρότερη. Έτσι η «οικονομία» ενός τμήματος μετατρέπεται πολύ εύκολα σε απώλεια παιδαγωγικού χρόνου, σε μεγαλύτερη ένταση μέσα στην τάξη και σε μικρότερη δυνατότητα να εντοπιστεί το παιδί που δυσκολεύεται, που αποσύρεται ή που χρειάζεται περισσότερη στήριξη.
Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται τελικά μια λογική που αντιμετωπίζει τη σχολική τάξη περίπου σαν λογιστικό φύλλο: αν χωράει ένα ακόμη θρανίο, μπορούν να μπουν άλλοι δύο μαθητές. Μόνο που τα παιδιά δεν είναι έπιπλα και δεν αρκεί να «χωρούν». Χρειάζονται χώρο για να κινηθούν, να συνεργαστούν, να αναπνεύσουν, να ακουστούν και, σε περίπτωση ανάγκης, να απομακρυνθούν με ασφάλεια από την αίθουσα.
Γι’ αυτό προκαλεί εύλογα ερωτήματα και η επισήμανση της ΕΛΜΕ ότι για παράδειγμα στα Ωνάσεια Σχολεία αναφέρεται ανώτατο όριο 22 μαθητών ανά τμήμα, την ώρα που σε άλλα δημόσια σχολεία λειτουργούν τάξεις των 27 και 28 μαθητών, ενώ το ίδιο το σωματείο επαναφέρει το αίτημα για 20 μαθητές στα συνήθη τμήματα, 15 στις Ομάδες Προσανατολισμού και 10 στα εργαστήρια.
Το ερώτημα επομένως είναι απλό: αν οι 22 μαθητές θεωρούνται κατάλληλο μέγεθος για ένα σχολείο, γιατί οι 27 ή 28 θεωρούνται αποδεκτοί για ένα άλλο;
Στα διοικητικά χαρτιά, η περικοπή ενός τμήματος μπορεί να φαίνεται μικρή, όμως στην πραγματική ζωή του σχολείου σημαίνει περισσότερα παιδιά μέσα στην ίδια αίθουσα, λιγότερο χώρο, περισσότερο θόρυβο, δυσκολότερο αερισμό και μικρότερη δυνατότητα ουσιαστικού μαθήματος. Η λογιστική εξοικονόμηση έχει τελικά πολύ συγκεκριμένο κόστος και αυτό καταβάλλεται κάθε ημέρα μέσα στην τάξη από μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Μια σχολική αίθουσα δεν μπορεί να είναι ούτε αποθήκη παιδιών ούτε «θάλαμος βακτηρίων». Πρέπει να είναι ένας χώρος όπου το παιδί μπορεί να αναπνεύσει, να κινηθεί, να μιλήσει, να ακουστεί και να μάθει. Και αυτό δεν είναι πολυτέλεια ούτε «συντεχνιακή απαίτηση»· είναι η στοιχειώδης προϋπόθεση ενός ασφαλούς, ανθρώπινου και πραγματικά δημόσιου σχολείου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου