Γράφει ο Σπύρος Γλένης  , Μαθηματικός Πρότυπο ΓΕΛ Βαρβακείου Σχολής, Πρόεδρος ΕΛΜΕ Προτύπων Πειραματικών Σχολείων

Η ίδρυση ενός Προτύπου ή ενός Πειραματικού Σχολείου, σύμφωνα με το νόμο 4692 γίνεται με τον εξής σκοπό:

Τα Πρότυπα Σχολεία (Π.Σ.) και τα Πειραματικά Σχολεία (ΠΕΙ.Σ.) ιδρύονται και λειτουργούν με σκοπό να συμβάλουν στον βέλτιστο εκπαιδευτικό σχεδιασμό και την πιλοτική εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής, ώστε να καλλιεργηθούν και διαχυθούν οι βέλτιστες εκπαιδευτικές μέθοδοι, πρακτικές και εργαλεία σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα.

Το 2020 που ψηφίστηκε ο νόμος 4692 είχαμε ήδη 36 Πρότυπα και Πειραματικά Γυμνάσια – Λύκεια. Ο αριθμός αυτός σταδιακά αυξήθηκε και σήμερα το δίκτυο έχει 80 σχολεία κατανεμημένα σε όλη την επικράτεια.  Ως προς τον παιδαγωγικό και γνωστικό άξονα ο θεσμός είναι επιτυχημένος και αυτό αποτυπώνεται κάθε χρόνο στον αριθμό των υποψηφίων για εισαγωγή στα Π.Σ και ΠΕΙ.Σ. 

 Η επιτυχία αυτή πιστώνεται κυρίως στους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν με θητεία και στις διευθύνσεις των σχολείων και κατόπιν στην κεντρική τους διοίκηση Δ.Ε.Π.Π.Σ. 

Δεν μπορούμε βέβαια να παραβλέψουμε το γεγονός ότι είτε με κλήρωση είτε με εξετάσεις, τα σχολεία συγκεντρώνουν πολύ αξιόλογο μαθητικό δυναμικό. 

Τα σχολεία δεν ιδρύθηκαν (με εξαίρεση επτά ιστορικά σχολεία) για να συγκεντρώνουν τους «καλούς» μαθητές ή καθηγητές και να αποδυναμώνουν τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία, ούτε για να μετρούν τις επιτυχίες τους σε εξετάσεις και διαγωνισμούς, που είναι και αναμενόμενες. 

Όπως λέει ο νόμος, είναι εργαστήρια πειραματισμού και παραγωγής εκπαιδευτικού έργου (χωρίς αυτό να αποκλείει τα υπόλοιπα σχολεία).

Υποχρεούνται να εφαρμόζουν, να καινοτομούν, να  παράγουν, να αξιολογούνται και να διαχέουν αυτό το έργο. 

Από το 2013 με το νόμο 3966 (Διαμαντοπούλου) έως και σήμερα έχει παραχθεί σημαντικό έργο.

 Γίνονται μεμονωμένες δράσεις σχολείων ή εκπαιδευτικών για να επικοινωνήσουν το έργο τους στην κοινότητα, όμως χωρίς κεντρικό σχεδιασμό ή χρηματοδότηση το έργο αυτό τελικά παραμένει στους προσωπικούς υπολογιστές ή στις ιστοσελίδες των σχολείων. 

Από την άλλη το ΥΠΑΙΘ θα χρηματοδοτήσει μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών με περίπου 50.000.000€ για την παραγωγή και οργάνωση ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού, αντί να απευθυνθεί πρώτα σε εμάς. 

Η εταιρεία αυτή βέβαια, που ουδεμία σχέση έχει με την εκπαίδευση, προσέλαβε καθηγητές από Πρότυπα ή Πειραματικά Σχολεία για να υλοποιήσει το έργο. 

Ενώ το ΥΠΑΙΘ νομοθέτησε το 2025 (νόμος 5224) τη δημιουργία αποθετηρίου για το ψηφιακό υλικό από το δίκτυο των Π.Σ&ΠΕΙ.Σ. δεν έδωσε ούτε ευρώ (από ευρωπαϊκά προγράμματα) για τη χρηματοδότηση του έργου! 

Ωστόσο φρόντισε να δεσμεύσει χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό για να λειτουργήσει παράταιρα το ΙΒ σε επτά Πρότυπα Λύκεια και σε ένα Πειραματικό. Πώς το ΙΒ συνάδει με τους σκοπούς των Π.Σ&ΠΕΙ.Σ, τι θα διαχυθεί, σε ποιους μαθητές απευθύνεται και γιατί ο φορολογούμενος πρέπει να πληρώνει συνδρομή στον ΙΒ Organization δεν έχει απαντηθεί.

Μπορεί γονείς και μαθητές να είναι ευχαριστημένοι από τη λειτουργία των Π.Σ. & ΠΕΙ.Σ. και να γοητεύονται από το αφήγημα της αριστείας, όμως χωρίς ανάθεση έργου και χωρίς χρηματοδότηση τα σχολεία δεν υπηρετούν το σκοπό τους κι αυτό είναι περιθωριοποίηση με πολιτική απόφαση.