Η Ισπανία γίνεται η πιο πρόσφατη ευρωπαϊκή χώρα που εξετάζει αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση των κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους. Ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να απαγορεύσει την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 16 ετών, επιβάλλοντας παράλληλα στις ψηφιακές πλατφόρμες την υποχρέωση να εφαρμόζουν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας. Παρόμοια μέτρα έχουν ήδη υιοθετηθεί στην Αυστραλία, ενώ Γαλλία και Πορτογαλία κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.

Social media και ανήλικοι: Είναι τα 16 το σωστό όριο ηλικίας;

Στον χώρο της εκπαίδευσης και της ψηφιακής πολιτικής, οι απόψεις διχάζονται. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η καθυστέρηση της πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να βοηθήσει τους εφήβους να αναπτύξουν μεγαλύτερη ωριμότητα απέναντι στους διαδικτυακούς κινδύνους. Άλλοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι το ηλικιακό όριο είναι αυθαίρετο, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι σε αρκετές χώρες στα 16 μπορεί κάποιος να οδηγεί, να ψηφίζει ή να έχει ολοκληρώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση.

Η ελληνική κυβέρνηση θα απαγορεύσει άμεσα τα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών

Η συζήτηση δεν περιορίζεται μόνο στο «αν» και «πότε», αλλά επεκτείνεται και στο πώς χρησιμοποιούν τα παιδιά τα social media: ποιο περιεχόμενο καταναλώνουν, ποιες ώρες είναι περισσότερο ενεργά και κατά πόσο ο ίδιος ο σχεδιασμός των πλατφορμών ενισχύει προβληματικές συμπεριφορές.

Σύμφωνα με έκθεση της UNICEF για την ψηφιακή ευημερία παιδιών και εφήβων στην Ισπανία, οκτώ στους δέκα μαθητές αποκτούν το πρώτο τους κινητό γύρω στα 11 χρόνια, ενώ το 92,5% των νέων ηλικίας 10–20 ετών διαθέτει λογαριασμό σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο. Το 5,7% παρουσιάζει υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση, η οποία συνδέεται με άγχος, καταθλιπτικά συμπτώματα και αυτοκτονικό ιδεασμό.

Ο ερευνητής Ismael Sanz υποστηρίζει ότι η αύξηση του ορίου στα 16 έτη είναι θετική, καθώς η εκτεταμένη χρήση των social media έχει συσχετιστεί με συναισθηματική αστάθεια και μειωμένη συγκέντρωση στους νέους. Αντίθετα, η Catalina Perazzo προειδοποιεί ότι το μέτρο από μόνο του δεν αρκεί και μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας, αν δεν συνοδευτεί από σωστή εκπαίδευση και ουσιαστικούς μηχανισμούς ελέγχου ηλικίας.

Πιο επικριτική στάση κρατά ο καθηγητής ψυχολογίας José César Perales, χαρακτηρίζοντας το όριο των 16 ετών «συντηρητικό» και επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει καθολική επιστημονική συμφωνία για την άμεση επίδραση των social media στην ψυχική υγεία. Κατά την άποψή του, πιο αποτελεσματική θα ήταν η ρύθμιση του ίδιου του σχεδιασμού των πλατφορμών και των αλγορίθμων τους, με μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο.

Παράλληλα, δεν λείπουν οι ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικότητας. Η νομικός και σύμβουλος ψηφιακής ασφάλειας Paloma Llaneza τονίζει ότι η επαλήθευση ηλικίας πρέπει να γίνεται χωρίς να θίγεται η ανωνυμία των χρηστών, επισημαίνοντας πως λύσεις όπως οι πιστωτικές κάρτες ή η βιομετρική αναγνώριση προσώπου ενέχουν σοβαρούς κινδύνους κατάχρησης προσωπικών δεδομένων.

Πηγή: elpais.com