Το δεύτερο σχολείο αρχίζει όταν χτυπά το τελευταίο κουδούνι
Για όλο και περισσότερες οικογένειες, το σχόλασμα δεν σημαίνει τέλος των μαθημάτων αλλά μετακίνηση στην επόμενη αίθουσα – και η ανάγκη για βοήθεια εμφανίζεται πλέον από το Δημοτικό.
Στις δύο το μεσημέρι, ένα παιδί βγαίνει από το σχολείο με την τσάντα στον ώμο. Θα μπορούσε να γυρίσει σπίτι, να φάει, να ξεκουραστεί, να παίξει και αργότερα να διαβάσει. Αντί γι’ αυτό, κοιτάζει την ώρα: πρέπει να προλάβει το κέντρο μελέτης. Την επόμενη μέρα έχει αγγλικά. Την Παρασκευή, μαθηματικά με έναν δάσκαλο που έρχεται στο σπίτι.
Το πρόγραμμα μοιάζει περισσότερο με εκείνο εργαζομένου που αλλάζει βάρδιες παρά με την καθημερινότητα παιδιού του Δημοτικού. Κι όμως, για πολλές οικογένειες έχει πάψει να είναι κάτι εξαιρετικό. Είναι ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούν να κρατήσουν το παιδί τους κοντά στον ρυθμό της τάξης.
Το πιο ανησυχητικό σημάδι δεν είναι ότι οι γονείς ζητούν βοήθεια. Είναι ότι μερικές φορές τη ζητούν πρώτα τα ίδια τα παιδιά. Το παιδί που λέει «δεν καταλαβαίνω πια τα μαθηματικά» ή «φοβάμαι πως του χρόνου θα είναι χειρότερα» δεν κάνει σχέδια για μια εντυπωσιακή ακαδημαϊκή πορεία. Περιγράφει την αγωνία του να μπορέσει να παρακολουθήσει το αυριανό μάθημα.
Εκείνη τη στιγμή, η συζήτηση για την «παραπαιδεία» αλλάζει χαρακτήρα. Μια οικογένεια μπορεί να πιστεύει ότι τα ιδιαίτερα δεν πρέπει να είναι αναγκαία, να θέλει το παιδί της να έχει ελεύθερα απογεύματα και να αντιστέκεται στην ιδέα ότι η σχολική μάθηση χρειάζεται διαρκώς εξωτερική υποστήριξη. Όταν όμως το βλέπει να χάνει την αυτοπεποίθησή του, θα αναζητήσει βοήθεια αν έχει τη δυνατότητα να την πληρώσει. Δεν πρόκειται για αντίφαση. Πρόκειται για γονεϊκή αντίδραση σε μια άμεση ανάγκη.
Από το «δεν πρόλαβα» στο «δεν μπορώ»
Τα μαθησιακά κενά σπάνια εμφανίζονται μέσα σε μία ημέρα. Μπορεί να αρχίσουν από μια διαίρεση που δεν έγινε ποτέ κατανοητή, από ένα κείμενο που το παιδί δυσκολεύεται να διαβάσει, από μια απουσία ή από μερικές εβδομάδες κατά τις οποίες η τάξη προχώρησε και εκείνο έμεινε πίσω. Στην αρχή λέει «δεν πρόλαβα να διαβάσω». Αργότερα μπορεί να πει «δεν τα καταφέρνω».
Σε μια πολυπληθή τάξη, ο εκπαιδευτικός προσπαθεί να παρακολουθήσει ταυτόχρονα πολλούς διαφορετικούς ρυθμούς μάθησης. Θα εξηγήσει ξανά, θα αναζητήσει άλλον τρόπο, θα σταθεί δίπλα στο παιδί όσο του επιτρέπει ο χρόνος. Το επόμενο μάθημα, όμως, έρχεται. Μαζί του έρχονται η ύλη, οι ανάγκες των υπόλοιπων μαθητών και η πίεση να προχωρήσει η τάξη. Έτσι, μια δυσκολία που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί έγκαιρα μεταφέρεται στο σπίτι.
Εκεί αρχίζει συχνά το δεύτερο, αθέατο ωράριο του σχολείου. Ένας γονέας κάθεται στο τραπέζι της κουζίνας προσπαθώντας να εξηγήσει όσα ο ίδιος έχει ξεχάσει. Ένας άλλος αναζητά δάσκαλο ανάμεσα σε δουλειά, μετακινήσεις και οικογενειακά έξοδα. Κάποιοι μπορούν να εξασφαλίσουν δύο ώρες ατομικής βοήθειας την εβδομάδα· άλλοι δεν μπορούν να διαθέσουν ούτε το ποσό για την πρώτη συνάντηση.
Αυτή είναι η βαθύτερη ανισότητα πίσω από το φροντιστήριο. Δύο παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται στο ίδιο ακριβώς μάθημα, αλλά μόνο το ένα να έχει τη δυνατότητα να πάρει βοήθεια μετά το σχολείο. Την επόμενη ημέρα θα καθίσουν πάλι στην ίδια αίθουσα, με τη διαφορά ανάμεσά τους να έχει μεγαλώσει λίγο περισσότερο.
Πότε προλαβαίνει ένα παιδί να είναι παιδί;
Υπάρχουν εξωσχολικά μαθήματα που προσφέρουν χαρά, δημιουργία και μια διαφορετική σχέση με τη γνώση. Ένα παιδί μπορεί να αγαπήσει μια ξένη γλώσσα επειδή τη χρησιμοποίησε για να φτιάξει μια ιστορία ή να ανακαλύψει ότι τα μαθηματικά δεν είναι ο φόβος που είχε συνηθίσει να νιώθει. Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο ελεύθερος χρόνος αντιμετωπίζεται ως κενό που πρέπει υποχρεωτικά να γεμίσει και κάθε δυσκολία στο σχολείο γεννά μια νέα πληρωμένη ώρα το απόγευμα.
Για το παιδί, το κόστος δεν μετριέται μόνο σε χρήματα. Είναι το παιχνίδι που αναβάλλεται, η βόλτα που δεν χωρά, η ξεκούραση που θεωρείται πολυτέλεια. Είναι και η αίσθηση ότι βρίσκεται διαρκώς σε προετοιμασία για κάτι επόμενο! Για την επόμενη τάξη, την επόμενη εξέταση, το επόμενο σχολείο. Σαν η ηλικία που ζει τώρα να είναι απλώς πρόλογος.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μια επίπληξη προς τους γονείς που καταφεύγουν στα φροντιστήρια, ούτε προς τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε αυτά. Το ερώτημα αφορά το δημόσιο σχολείο! Μπορεί να αναγνωρίζει έγκαιρα το παιδί που αρχίζει να χάνεται και να του προσφέρει εκεί τη βοήθεια που χρειάζεται;
Όσο η απάντηση εξαρτάται από το πορτοφόλι και το πρόγραμμα της οικογένειας, το τελευταίο κουδούνι της ημέρας θα συνεχίσει να σημαίνει, για πολλά παιδιά, την αρχή ενός δεύτερου σχολείου. alfavita
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου